ସାହଦେବ ତାଙ୍କ ଦୀଘାଯାତ୍ରାରେ ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ସେ ସୁକୁମାର ଓ ସୁମିତ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଲେ, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପଟଚ୍ଚରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାହଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅନୁଗତ ହେଲେ। ତେଜସ୍ୱୀ ସାହଦେବ ନିଷାଦ ଦେଶ, ଗୋଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତ ଓ ଶ୍ରେଣିମନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଲେ। ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିଜୟ କରି, ସେ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଏଠାରେ ଆଦର ସହିତ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ, କର୍ମନ୍ୱତୀ ନଦୀର କୂଳରେ ସେ ଜମ୍ଭକପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସାହଦେବ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ସେ ସେକନା, ଅପରସେକନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ନର୍ମଦା ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଭଗଦତ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ନରକପୁତ୍ର, ଆର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିବା ଖବର ଶୁଣି, ସାହଦେବ ସେଠାରୁ ପଛକୁ ଫିରିଲେ। ଅଶ୍ୱିନୀପୁତ୍ର ସାହଦେବ ଅବନ୍ତିର ଦୁଇ ପ୍ରବଳ ରାଜା—ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କଲେ। ଏହାପରେ, ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅନ୍ତୁ, ସେ ଭୋଜକଟା ନଗରକୁ ଗଲେ; ସେଠି ଦୁଇ ଦିନ ଦୀଘା ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସାହଦେବ ଭୀଷ୍ମକ, କୋଶଳ ରାଜା ଓ ବେନତତା ଶାସକଙ୍କୁ ବିଜୟ କଲେ। ସେ କନ୍ତରକ, ପ୍ରକୋଟକ ରାଜା, ନାଟକେୟ ଓ ହେରମ୍ବକ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କଲେ। ସେ ମାରୁଧା ଓ ରମ୍ୟଗ୍ରାମକୁ ଶକ୍ତିପୂର୍ବକ ଦଳିଲେ, ନାଚିନା, ଅର୍ବୁକା ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାହଦେବଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଲେ। ସାହଦେବ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ କରି, ନାଟା ରାଜାକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଲେ। ପୁଲିନ୍ଦାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ ହେଲେ, ତାପରେ ସାହଦେବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ; ନକୁଳଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ସାହଦେବ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ସହିତ ଏକ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ଦକ୍ଷିଣ ପଥ ଦେଇ କିଶ୍କିନ୍ଧାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୁହାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ପୂର୍ବରୁ ବାଲି ମାଙ୍କିର ରକ୍ଷାରେ ଥିଲା, ପରେ ରାମଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଏଠିକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସାହଦେବ ଏଠି ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ। ଏଠି ମାଇନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ମାଙ୍କିର ସହିତ ସାହଦେବ ସାତ ଦିନ ଦୀଘା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପରାଜୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ବାନର ସାହଦେବଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ତୁମେ ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିନା ବାଧା ସଫଳ ହେଉ।" ସାହଦେବ ଏହି ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ମହିଷ୍ମତୀ ନଗରକୁ ଗଲେ; ଏଠି ସେ ରାଜା ନୀଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ସାହଦେବ, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଦଳିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ହୋମକର୍ତ୍ତା ଅଗ୍ନି ସାହଦେବଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଦଳିଦେଲେ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ବିପଦ ଆଣିଲେ। ସାହଦେବଙ୍କ ସେନାର ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା। ଏହା ଦେଖି, କୁରୁବଂଶୀ ଜନମେଜୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ—ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହଦେବ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବାବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି କିଏ ରୂଷ୍ଟ ହେଲେ? ମହିଷ୍ମତୀ ନଗରରେ, ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପ୍ରେମିକା ରୂପରେ ଧରି ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ। ରାଜା ନୀଳଙ୍କ ଝିଅ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ; ସେ ସମାନ୍ତିନିୟତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗୃତି ଆଣିବାକୁ। ସେ ଝିଅ ଚାହାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ମନୋହର ଚୁଆଁ ଠୁ ହାଇଁ ଆସିବା ହେଲେ ଅଗ୍ନି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହାପରେ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଝିଅଙ୍କୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ନୀଳ ଅଗ୍ନିକୁ ସମ୍ମିଳିତ କଲେ। ଅଗ୍ନି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି, ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିର ଲୋଟସ୍-ନୟନୀ ଝିଅଙ୍କ ସହିତ ସଯୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ; ତଥାପି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ନାହିଁ। ଏହାପରେ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ; ରାଜା ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ନମାଇଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଝିଅକୁ ଅଗ୍ନି—ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଧରିଥିବା—କୁ ଦେଲେ। ଏହି ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତି ଝିଅକୁ ପାଇ, ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ରାଜା ଉପରେ ଖୁସି ହେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋମଗ୍ରାହକ, ରାଜାକୁ ଚାହିଦା ଅନୁସାରେ ଏକ ଵର ଦେଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ପାଇଁ ନିରାପତ୍ତା ଲାଗି ଵର ଚାହିଲେ। ସେଠିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ମହିଷ୍ମତୀକୁ ଦଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳି ଦେଲେ। ଏହି ନଗରରେ ମହିଳାମାନେ ଜବରଦସ୍ତି ନିଅଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ନିମିତ୍ତ ମାତ୍ର ନିଅଯାଇପାରିଲେ। ଅଗ୍ନି ଏହି ଵର ଦେଲେ ଯେ, ମହିଷ୍ମତୀର ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ ନିଅଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି ନଗରର ରାଜାମାନେ ଏହି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି ଭୟରେ ରାଜାମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ଏହି ନଗରକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସାହଦେବ ତାଙ୍କ ସେନା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅଗ୍ନିରେ ଘିରିଯିବା ଦେଖି, କୌଣସି ଭୟ ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ; ସେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କଥା କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।