ବୃହଦ୍ରଥ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ବଂଶ ଚାଲୁଥିବା ପାଇଁ ପୁଅ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ବଳି, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କେବଳ କେହି ସନ୍ତାନ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି ରାଜା ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ସହ ଗଭୀର ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅନୁଗତ ପ୍ରଜାମାନେ ବାଝା କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ଉତ୍ତମ ତପସ୍ବୀ ଚଣ୍ଡ କୌଶିକ, କକ୍ଷିବତ ଓ ଗୌତମଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ଗଛ ତଳେ ବସିଛନ୍ତି। ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ସହ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତପସ୍ବୀ ମଧୁର ଭାବରେ ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ସାଥିରେ ବସିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ତାପରେ ତପସ୍ବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ?” ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ବସି, କହିଲେ, “ଭଗବନ୍, ମୋର କେହି ପୁଅ ନାହିଁ। ବଢ଼ି ବୟସରେ ପୁଅ ବିନା ରାଜ୍ୟ କଣ କାମର? ତେଣୁ ଆମେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ପୁଅ ବିନା ନ ଖ୍ୟାତି ରହେ, ନ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପିଣ୍ଡଦାନ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ତପସ୍ବୀ ଦୟାବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏକ ଵର ଚାହିଁ।” ବୃହଦ୍ରଥ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ସହ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ ହେଉଛି। ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଏପରି ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ବର କିଏ ଦେବେ? ପୁଅ ବିନା ରାଜ୍ୟ କଣ କାମର?” ଏହି କଥା ଶୁଣି ତପସ୍ବୀ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ପକ୍ୱ ଆମ୍ବ ତାଙ୍କ ଗୋଦରେ ଖସିଲା। ତାହାକୁ ହୃଦୟଂଗମ କରି, ତପସ୍ବୀ ଏହି ଫଳଟିକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୁଅ ପାଇବ। ରାଜ୍ୟକୁ ଫେର, ତପସ୍ୟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କର, ଏହା ରାଜାଙ୍କ ସଠିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ବିଭିନ୍ନ ବଳି ଦିଅ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର, ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଦେଉ, ପରେ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିବୁ। ମୁଁ ତୁମ ପୁଅକୁ ଆଠଟି ବର ଦେଉଛି: ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତି, ଅଜୟତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୁଦ୍ଧି, ଅତିଥିସେବା, ଦୁଃଖୀପ୍ରତି କରୁଣା, ବଳ, ଖ୍ୟାତି ଓ ପ୍ରଜାସ୍ନେହ। ଏବେ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା, ଫେର।” ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ଓ ପ୍ରଜା ସହ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ ରାଜା ଏହି ଫଳକୁ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଦୁଇ ରାଣୀ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ଆମ୍ବଟି ଭାଗ କରି ଖାଇଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ଦୁଇ ଜଣୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ ଏବଂ ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସମୟ ଆସିବା ପରେ, ଦୁଇ ରାଣୀ ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେହ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅର୍ଦ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ଚକ୍ଷୁ, ଗୋଟିଏ ହାତ, ଗୋଟିଏ ପା, ଅର୍ଧ ଉଦର, ମୁଁହ ଓ ପୃଷ୍ଠ ଥିଲା। ଏହି ଦେହ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେଖି ଦୁଇ ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଦୁଃଖରେ ଦୁଇ ଜଣୀ ଏହି ଜୀବନ୍ତ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଦୁଇ ଧାତ୍ରୀ ଏହି ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେହକୁ ସାବଧାନରେ ଲୁଚାଇ ନଗର ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଏହି ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେହ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକାଯାଇ ଚୌମୁଖାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, କେହି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ଧାତ୍ରୀମାନେ ରାଜମହଳକୁ ଫେରି ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏହି ଘଟଣା କହିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଜରା ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ସେ ଚୌମୁଖାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେହକୁ ଧରିଲେ। ଭଲ କିଛି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ରାକ୍ଷସୀ ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧକୁ ଯୋଡ଼ିଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଡ଼ିଗଲା, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ରାକ୍ଷସୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ଶିଶୁ ହୀରାପରି କଠିନ ଦେହ ଥିବାରୁ ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଶିଶୁ ତାଙ୍କ କପି ରଙ୍ଗର ମୁଠି ମୁଁହରେ ଦେଇ ଜୋରରେ କାନ୍ଦିଲେ, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନି ହେଲା। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ରାଜନଗର ଭିତରୁ, ରାଜା ସହ, ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ। ଦୁଇ ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ, ଦୁଧ ଭରା ସ୍ନେହ ନେଇ, ଆଶା ହରାଇ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଖି ଏବଂ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଦେଖି ରାକ୍ଷସୀ ଭାବିଲେ—ଏଠି ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ, ଯିଏ ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, ଏଠି ଏହି ଶିଶୁକୁ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।