ହେ ଭାରତ, ଏହି ସଭାରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ନିଜ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭାରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସୂଚୀତ ହେଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଶାନ୍ତ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ରତା ଅନୁଭବ କରିଥିବା, ଦୀପ୍ତ ଦେହ ଓ ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକମାନେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମୂଳ୍ୟବାନ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ। ସେଠାରେ ମହାପୁରୁଷ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ରହିଛନ୍ତି; ସଂଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ହସ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ କଳା ଆନନ୍ଦ ରେ ତଳମାଳ କରୁଛି। ଓ ପାର୍ଥ, ସେଠାରେ ସବୁଠି ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଓ ଶବ୍ଦ ରହିଛି; ଦେବମାଳା ସବୁବେଳେ ଉପସ୍ଥିତ। ଶତ ଶତ, ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ଦେହ ଓ ମନ ସହିତ, ସେଇ ମହାପୁରୁଷ ପିତୃପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି। ଏହିଭଳି ଥିଲା ପିତୃପତିଙ୍କର ମହାସଭା, ହେ ରାଜନ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପଦ୍ମମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଭାରୁଣଙ୍କର ସଭା ବିବର୍ଣ୍ନ କରିବି। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭାରୁଣଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ସଭା ଅସୀମ ତେଜରେ ଭରିଥିବା, ଯମଙ୍କ ସଭା ପରି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଶାଳ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସେହି ସଭା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଦେବତାମୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଗଛରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଲଗା ଅଳଙ୍କୃତ। ନୀଳ, ହଳଦିଆ, ଧଳା, କଳା, ଧଳା-ଲାଲ ଓ ଝୁଲିଥିବା ଫୁଲ ଗଛ ଥିବା ଏହି ସଭାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଚିଡ଼ିଆ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅନିର୍ବଚନୀୟ ଆକୃତିର ହଜାର ହଜାର ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ସଭା ଛୁଆଁକୁ ମଧୁର, ନ ଠଣ୍ଡା ନ ଗରମ, ଘର ଓ ଆସନରେ ଶୋଭିତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭାରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ। ଏଠାରେ ଭାରୁଣ ଦେବୀ ବରୁଣୀ ସହିତ ଦେବତ୍ବ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅବସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଗୌରୀ, ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଭାରୁଣ ଆନନ୍ଦ ରେ ରହନ୍ତି। ଦେବମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଭାରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସେଠାରେ ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, ନାଗ ଏରାବତ, କୃଷ୍ଣ, ଲୋହିତ, ପଦ୍ମ ଓ ବଳିଷ୍ଠ ଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ। କମ୍ବଳ, ଅଶ୍ୱତର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, ମଣିମାନ, କୁଣ୍ଡଧାର, କର୍କୋଟକ, ଧନଞ୍ଜୟ, ପଣିମାନ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ମୂଷିକଦ, ଜନମେଜୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଗମାନେ ଝଣ୍ଡା ହାତରେ ଚକ୍ରାକାରରେ ବସିଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫଣ ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ଅର୍ଥ, ଧର୍ମ, କାମ, ବସୁ, କପିଳ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ମହାନ ନାଗ ଅନନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେଖି ବାରୁଣ ମହାସମ୍ମାନ ଓ ଆସନ ଦେଇ ପୂଜନ୍ତି। ବାସୁକି ଆଦି ନାଗମାନେ ଶେଷଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ବସିଥିଲେ। ଏହି ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ନାଗ, ଭିନାତାନନ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ମହାତ୍ମା ଭାରୁଣଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତି ଛାଡ଼ି ପୂଜନ୍ତି। ବଳି, ବିରୋଚନପୁତ୍ର, ରାଜା, ନରକ, ସଂହ୍ରାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, କାଳଖଞ୍ଜ ଦାନବମାନେ, ସୁହନୁର, ଦୁର୍ମୁଖ, ଶଂଖ, ସୁମନା, ସୁମତି, ଘଟୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, କ୍ରଥନ, ପିଠର, ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱରୂପ, ବିରୂପ, ମହାଶିରା, ଦଶଗ୍ରୀବ, ବାଳି, ମେଘବାସା, ଦଶାବର, ଟିଟିଭ, ବିଟଭୂତ, ସଂହ୍ରାଦ, ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ ଓ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କଣ ଓ ମାଳା, ମୁକୁଟ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରି, ଅମର ଓ ଶୂରବୀର ହୋଇ, ଶୁଭ ନିୟମରେ ଭାରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯିଏ ଧର୍ମ ପାଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାତ୍ମା। ଏପରି ଚାରି ମହାସାଗର, ଭାଗୀରଥୀ, କାଳିନ୍ଦୀ, ବିଦିଶା, ବେଣା, ନରଦମା, ବେଗବାହିନୀ, ବିପାଶା, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ଇରାବତୀ, ଵିତସ୍ତା, ସିନ୍ଧୁ, ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, କାଭେରୀ, କିମ୍ପୁନା, ବିଶଲ୍ୟା, ବୈତରଣୀ, ତୃତୀୟା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠିଲା, ଶୋଣ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ସରୟୂ, ବାରବତୀ, ଲାଙ୍ଗଳୀ, କରତୋୟା, ଅତ୍ରେୟୀ, ଲୌହିତ୍ୟ, ଲଂଘତୀ, ଗୋମତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ତ୍ରିସ୍ରୋତସ୍, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ, ତୀର୍ଥ, ହ୍ରଦ, ଉପକୂପ, ତାଳାବ, ଦିଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଭାରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଭାରୁଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଭାରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି; ମଣିମୟ ପାହାଡ଼ ଓ ରସାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧୁର କଥା କହି ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ; ଏହିପରି, ଭାରୁଣଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁନାଭା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ପୁଷ୍କର ଓ ଗୋସମ୍ବନ୍ଧୀ ନାମଧାରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନେ ଏହି ଭାରୁଣ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି।