ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଶଭା ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ମହାନ୍ତମ ଆସନ ଆୟୋଜିତ ହେଲା, ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଓ ଲୋକର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଋଷିମୁନିମାନେ ଏସିଥିଲେ । ଏହି ମହାନ୍ତମ ମଣ୍ଡଳରେ ପର୍ବତ ମୁନି, ମହାତ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ପବିତ୍ରପାଣି, ସାବର୍ଣି, ଭାଳୁକି ଓ ଗାଳବ ମହାର୍ଷି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ଜଂଘବନ୍ଧୁ, ରୈଭ୍ୟ, କ୍ରୋଧର ଭୃଗୁ, ହରିବଭୃ, କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ଓ ନିତ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ବଭୃମାଳି । କକ୍ଷିବନ, ଔଶିଜ, ନଚିକେତା, ଗୌତମ, ପୈଙ୍ଗି, ବରାହ, ଶୁଣକ ଓ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ମହାତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହିପରି କୁକ୍କୁର, ବେଣୁଜଂଘ, କଳାପ ଓ କଥା ନାମକ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୀ ଓ ଶିଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ଏମିତି ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦବିଦ୍ ଓ ଉପବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମୁନିମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସଭାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ । ସେମାନେ ଶୁଭ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମମୟ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ, ନିର୍ମଳ ଆଚରଣ ଓ ଶୂରବୀର ମହାପୁରୁଷମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ । ମୁଞ୍ଜକେତୁ, ସଂଗ୍ରାମଜିତ୍, ଦୁର୍ମୁଖ, ଉଗ୍ରସେନ ଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଏହି ସଭାକୁ କକ୍ଷସେନ, ମହାବଳୀ କ୍ଷେମକ, କମ୍ବୋଜ ରାଜା, କାମଥ, କମ୍ପନ ଭଳି ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ । ଏଠାରେ ଏକ ଶୂରବୀର ରାଜା ବାରମ୍ବାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯବନମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବରେ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କାଳକେୟ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସଭାକୁ ମଦ୍ରକ ରାଜା ଜଟାସୁର, କୁନ୍ତି, ପୁଲିନ୍ଦ, କିରାତ ରାଜା, ଏହାସହ ଅଙ୍ଗ, ଵଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଉଡ୍ର ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ରାଜାମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଅଙ୍ଗ, ଵଙ୍ଗ, ସୁମିତ୍ର, ଶୈବ୍ୟ, କିରାତ ରାଜା, ସୁମନା ଓ ଯବନେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଥିଲେ । ଚାଣୂର, ଦେଵରାତ, ଭୋଜ, ଭୀମରଥ, କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ଶୃତାୟୁଧ, ମଗଧ ରାଜା ଜୟସେନ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସୁକର୍ମା, ଚେକିତାନ, ପୁରୁ, କେତୁମାନ, ଭିଦେହ ରାଜା ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ । ସୁଧର୍ମା, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଶୃତାୟୁ, ଅନୂପରାଜା, ଦୁର୍ଧର୍ପ, କ୍ରମଜିତ୍, ସୁଦର୍ଶନ ଭଳି ଶୂରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଥିଲେ । ଶିଶୁପାଳ, ସହସୁତ, କରୂପ ନାୟକ, ଓ ଦେବତୁଳ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵୃଷ୍ଣି ପ୍ରିନ୍ସମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସଭାରେ ଆହୁକ, ବିପୃଥୁ, ଗଦା, ସାରଣ, ଅକ୍ରୂର, କୃତବର୍ମା, ସାତ୍ୟକ ଶିନିପୁତ୍ର ଥିଲେ । ଭୀଷ୍ମକ, ଆକୃତି, ପ୍ରବଳ ଧ୍ୟୁମତ୍ସେନ, କେକୟ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯଜ୍ଞସେନ, ସୋମକି, କେତୁମାନ, ଵସୁମାନ, କୃତାସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଭାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ସେମାନେ ରୁରୁମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ; ଏଠି ଵୃଷ୍ଣିବଂଶୀ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ନେଉଥିଲେ । ରୌକ୍ମିଣେୟ, ସାମ୍ବ, ଯୁୟୁଧାନ ସାତ୍ୟକି, ସୁଧର୍ମା, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଶୈବ୍ୟ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ନରମାନେ ଏଠି ଥିଲେ । ଏହି ଅନେକ ରାଜା, ତୁମ୍ବୁରୁ ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସିତ୍ରସେନ ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସହିତ ୨୭ ଜଣ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଳ-ଲୟ ଓ ଚାଳରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେଠାରେ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ । ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇ ମନ ଲଗାଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଋଷିମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ; ଏହି ସଭାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତୀମାନେ ବସିଥିଲେ । ଯେପରି ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମହତ୍ବ ଦେଉଥିଲେ । ଏପରେ, ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଓ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ରମଗତ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଭଗବନ୍, ଆପଣ କହିଥିବାପରି, ମୁଁ ଯଥାଶକ୍ତି ଓ ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ ଏହି ଧର୍ମର ନିୟମ ପାଳନ କରୁଛି । ପୂର୍ବତନ ରାଜାମାନେ ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉଚିତ, ଅର୍ଥବତ୍ ଓ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଥିଲା । ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ପରି ସଂଯମ ରଖିବା ଆମ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।" ଏପରି ଏକ ବାକ୍ୟ କହି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଏବଂ ମୁନି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁମାନ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି ମହାସଭାର ମଧ୍ୟରେ ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନସହିତ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ପୂଜ୍ୟପାଦ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅନେକ ଜଗତ୍ରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମନର ବେଗରେ ସେଗୁଡିକୁ ଦେଖନ୍ତି । ଏପରି ଏହି ସଭା କିମ୍ବା ଏହାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଣସି ସଭା ଆପଣ ଦେଖିଛନ୍ତି କି ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ ।" ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନାରଦ ମୁନି ସ୍ମିତମୁଖେ ମୃଦୁ ଭାଷଣରେ କହିଲେ—"ଭାରତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ମଣିମୟ ସଭା ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ, ଶୁଣିନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତୃପତିଙ୍କ, ଜ୍ଞାନୀ ଵରୁଣଙ୍କ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଓ କୈଳାଶବାସୀଙ୍କ ସଭା ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରିଦେବି । ଏହାସହ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ, ଦେବ ଓ ଅଦେବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପରେ ବିରାଜିତ । ସେଠାରେ ଦେବ, ପିତୃଗଣ, ସାଧ୍ୟ, ନିୟମିତ ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଶାନ୍ତ ଋଷିଗଣ ଓ ଶୁଭ ଦାନଦାନ୍ତ ବେଦିକ ଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ଥିତ । ଯଦି ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଏହି ସଭାମାନଙ୍କ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରିଦେବି ।" ଏପରି ଭାବରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ମହାନ୍ତମ ସଭା ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସଭାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।