ହିରଣ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଗଠିତ। ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବିନ୍ଦୁସାର ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଭଗୀରଥ ଅନେକ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି, ଭଗୀରଥ ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାୟକ, ମହାଦେବ, ବଡ଼ଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶତାଧିକ ପ୍ରମୁଖ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଶିଳା ରତ୍ନର, ମନ୍ଦିର ହେଉଛି ସୁନାର। ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡିକ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଚମକ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଶଚୀପତି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଅଧିପତି, ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶାଶ୍ୱତ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଅନେକ ଜୀବଙ୍କ ସହ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ଯମ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଥାଣ୍ଉ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ବାସୁଦେବ ଅନେକ ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସଦା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ। କେଶବ ଏଠାରେ ହଜାର ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ସୁନା ମାଳା ଯଜ୍ଞ ଶିଳା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମନ୍ଦିର ଦାନ କରିଥିଲେ। ଭାରତ, ବାସୁଦେବ ଏଠାକୁ ଆସି, ଗଦା ଓ ଶଂଖ ନେଲେ; ଏହି ପର୍ବତରୁ ସେ ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ, ଓ ଅତିମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ବୃଷପର୍ବନଙ୍କର ଥିଲା, ନେଲେ। ଏହି ମହା ଧନର ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେବକ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ, ମହା ଅସୁର ମାୟା ଏଠାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସବୁ ବସ୍ତୁ ନେଲେ। ଏହି ବସ୍ତୁ ନେଇ, ମାୟା ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସଭାଗୃହ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ, ରତ୍ନରେ ମଣ୍ଡିତ, ଶୁଭ। ଏହି ସଭାଗୃହରେ, ମାୟା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗଦା, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂଖ ଦେବଦତ୍ତ ଦେଲେ। ଏହି ଶଂଖର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ଶଂଖ କିଛି ଦିନ ପରେ, ଅର୍ଜୁନ ବିଚାର କରି, ଏହାକୁ ମରାମତି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସଭାଗୃହ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ପୃଥାପୁତ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ। ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଆକୃତିରେ ଶୋଭିତ, ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁଧ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଏହି ସଭାଗୃହରେ ସୁନାର ଗଛ ଥିଲା। ଏହି ସଭାଗୃହ ଦଶ ହଜାର ଧନୁଷ ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଓ ସୋମଙ୍କ ସଭାଗୃହ ପରି। ଏହି ସଭାଗୃହ ଅତି ଚମକୁଥିଲା, ତାହାର ଦୀପ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପରି। ଏହି ସଭାଗୃହ ଦିବ୍ୟ ଚମକରେ ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ନୂତନ ମେଘ ପରି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା, ବିଶାଳ, ଚଉଡ଼ା, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଦୌଷ୍ଯ ନଥିଲା। ସର୍ବୋତ୍ତମ ବସ୍ତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରତ୍ନର ଦ୍ୱାର ଓ ଦିୱାଲ, ଶୋଭା ଓ ଧନ-ଅପାର, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ଦାଶାର୍ହଙ୍କ ସୁଧର୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାଗୃହ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଆକୃତି ନଥିଲା, ଯେପରି ମାୟା ତିଆରି କଲେ। ମାୟା କହିଥିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଠାରେ ଏଠି ସଭାଗୃହର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଠ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ସେବକ ରହନ୍ତି। ଏମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଲାଲ ଓ ପିତଳ ଚକ୍ଷୁ, ଶଙ୍ଖ ଆକୃତି କାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ। ଏହି ସଭାଗୃହରେ ମାୟା ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ତିଆରି କଲେ, ଯାହାର ପତ୍ର ବେରିଲର, ପଦ୍ମ ତଣ୍ଡ ଓ ପୁଷ୍ପ ରତ୍ନରେ ତିଆରି। ଏହି ପୋଖରୀ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ ଶାଳୁକ ପରି ସୁଗନ୍ଧିତ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଦଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଖୋଲା ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ, ସୁନାର କଛୁଆ ଓ ମାଛ, ଚମତ୍କାର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଶିଢ଼ି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ। ଏହି ପୋଖରୀର ଜଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପବନରେ ହଲିଥିଲା, ମୁକ୍ତାର ଫୁଟା ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ଷିପ୍ତ, ତାହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ମହା ରତ୍ନ ଶିଳାର ପାଟରେ ଶୋଭିତ। କିଛି ରାଜା ଏହି ରତ୍ନ ମଣ୍ଡିତ ପୋଖରୀକୁ ଦେଖି, ଏହାକୁ ଅସ୍ଲିଳ ଭାବି ଚିନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଅଜ୍ଞାନରେ ଏହି ପୋଖରୀରେ ପଡ଼ିଯିବା। ଏହି ସଭାଗୃହ ଚାରିପାଖରେ ସଦା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଗଛ ଥିଲା, ସାନ୍ତ ହୋଇ ଛାୟା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ଏଠାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଚାରିପାଖରେ, ହଂସ ଓ ଶାରସ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚକ୍ରବାକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ପବନ, ଜଳ ଓ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ପଦ୍ମର ସୁଗନ୍ଧି ଆଣି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲା। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ସଭାଗୃହ ଚୌଦ ମାସରେ ତିଆରି ହେଇ, ମାୟା ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଖବର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସଭାଗୃହ ତିଆରି ପରେ, ମାୟା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଜ ଓ ତାହାର ଅନୁଚର ବିଷୟରେ କହିଲେ। ତୁମର ଧନୁର ତାରର ଗ୍ରଜନରେ ଆକାଶ ଗୁଞ୍ଜିବ; ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିର ମହା ରଥ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଚମକୁଥିବା। ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ, ଧଳା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଅଛି; ଏହି ଧ୍ୱଜ, ବାନର ଚିହ୍ନିତ, ମାୟାବି ଶିଳ୍ପରେ ତିଆରି। ଏହି ଧ୍ୱଜ କେବେ ଗଛରେ ଅଟକେନାହିଁ, ଧୂଆଁ ଧ୍ୱଜ ପରି ଉଚ୍ଚ ହୁଏ; ବାନର ଚିହ୍ନିତ ଧ୍ୱଜ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯିବ। ଏହି ଧ୍ୱଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପୂର୍ବ ଓ ଉଚ୍ଚ, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ; ଏପରି ଶୂରବୀର, ବାମହସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରୀ ଧ୍ୱଜ ଶିରା ଶେଷରେ ଦେଖିବେ। ଏପରି କହି ଏବଂ ବିଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମାୟା ଅପସରିଗଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହି ସଭାଗୃହରେ ଉଦ୍ଯାପନ କଲେ, ଦଶ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଇଁ ଦେଲେ— ଘିଅ ଓ ମିଠା ଚାଉଳ, ମଧୁ ମିଶିତ, କନ୍ଦ, ଫଳ, ବନ ଶୁକ୍ର ଓ ମୃଗ ମାଂସ, କ୍ରିସରା, ଜୀବନ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ ଭୋଜନ— ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରକାର ଚବା ଓ ପିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ମହା ପରିମାଣରେ, ରାଜା— ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର, ସୁନ୍ଦର ଓ ସାଧାରଣ, ମାଳା ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସଭାଗୃହର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ଯାପନ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥିବୃନ୍ଦ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।