ସେହି ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ସହଚର ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନେଠାରୁ ଅମୃତ ହସ୍ତଗତ କରି ନେଇଯାଇଲେ। ତା’ପରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାଇଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଏହି ଅମୃତ ପିଇଲେ। ନାରା, ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁବଳରେ ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପିଇପାରିଲେ, ଓ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପିଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ତେଁମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦାନବ ରାହୁ ଦେବତାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅମୃତ ପିଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅମୃତ ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଅବଧି ପହଞ୍ଚିଲା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କଳା କାଣ୍ଡ ଖୋଲିଦେଲେ। ତା’ପରେ, ମହାପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ରାହୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟିଦେଲେ। ଏହି ଦାନବର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ଉଲ୍ଲଖି ଦେଇ ତଳେ ପଡ଼ିଲା। ମୁଣ୍ଡ ବିନା ଶରୀର ଆକାଶକୁ ଲାଫ ଦେଇ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲା, ପରେ ତାହା କମ୍ପିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହି ଘଟଣାରେ, ପୃଥିବୀର ତେରେ ହଜାର ଦିଗରେ, ତାଙ୍କ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ, ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ କମ୍ପିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଭାବେ, ରାହୁଙ୍କ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱେଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଓ ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ତା’ପରେ, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ ହରି ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ନାରୀ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟଙ୍କର ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲବଣ ଜଳ ନିକଟରେ ଭୟଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହଜାର-ହଜାର ଚଉଡ଼ା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାଲ, ତୀବ୍ର ଶୁଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷିତ ହେଉଥିଲା। ଦାନବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ତଳଵାର, ଭାଲ, ଗଦା ଓ ମୁଷଳ ଦ୍ୱାରା ଆହତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମୁଣ୍ଡ ଦୁଷ୍ଟ କୁଟାର ଦ୍ୱାରା କଟି ଯାଉଥିଲା। ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗା ଦେହ ନେଇ ମହାଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମାନୋ ଖନିଜ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ହଜାର-ହଜାର ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା; ସେମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟକୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ରକ୍ତ ଭଳି ଲାଗିଥିଲା। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା ଗଦା ଓ ହାତରେ ମୁକ୍ତ ଘୁଞ୍ଚି ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ଏହି କଳାହଳ ଶବ୍ଦ ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାଉଥିଲା। "କାଟ, ଭଙ୍ଗ, ପଳା, ମାର, ଆକ୍ରମଣ କର!" ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଚାରିପାଖରେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱୟୀ ନାରା ଓ ନାରାୟଣ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ, ନାରାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖି, ଦାନବ-ନିଶୂଦନ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ଏହି ଚିନ୍ତା କରିବା ସାଥିକୁ, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଆକାଶରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା—ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗୋଳ ଭଳି ଅଖଣ୍ଡ ରୂପ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେବାପାଇଁ ଉଦ୍ଧତ। ଏହି ଚକ୍ର ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିର ଭଳି ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଅଚ୍ୟୁତ ତାହାକୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହିତ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ନଗର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଚକ୍ର, ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ସମ ଦ୍ଦୀପ୍ତି ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ବାରମ୍ବାର ପଡ଼ି, ଦିତିର ହଜାର-ହଜାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଚିରିଦେଉଥିଲା। କେବେ କେବେ ଏହି ଚକ୍ର ଦାନବ ସେନାକୁ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଦହିଦେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଆକାଶକୁ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଫିଙ୍ଗିଦିଏ, ରଣଭୂମିରେ ରକ୍ତ ପିଇଉଥିଲା। ଏହିପରି ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ପାହାଡ଼ ଛାଡ଼ି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଶିଥିଳ ହୋଇ ହଜାର-ହଜାର ଦାନବ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ। ତା’ପରେ, ଆକାଶରୁ ଭୟଙ୍କର ଅନେକ ରୂପର ପାହାଡ଼, ଗଛ ସହିତ, ମେଘପିଞ୍ଜର ଭଳି ତଳକୁ ପଡ଼ିଲା; ସେମାନଙ୍କ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ଏକାଉଁଠି ଠୁ ଅନ୍ୟଠିକୁ ଟକ୍କର ମାଡ଼ି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼ ସହିତ, ଚାରିପାଖରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନବ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଆକାଶକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣରେ ଭରିଦେଲେ; ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗି, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତା’ପରେ, ମହାଦାନବମାନେ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଓ ଲବଣ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଜ୍ଵାଳାମୟ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଅନ୍ତେ, ଦେବତାମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା ପରେ, ମନ୍ଦରା ପର୍ବତକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଲା; ଆକାଶ ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁଞ୍ଜିଦେଇ, ସମସ୍ତ ମେଘ ଯେଉଁପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ତା’ପରେ, ଦେବମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଅମୃତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଲେ ଓ ସେହି ଅମୃତ ଧନକୁ ମୁକୁଟଧାରୀ, ବଳା ହନ୍ତା ଦେବତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦେଇଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଅମୃତ ମଥନ କେମିତି ହେଲା ଓ ସେଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅପୂର୍ବ ହସ୍ତୀ ଉଚ୍ଚଈଶ୍ରବାସ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ତା’ପରେ କଦ୍ରୁ ଏହି ଅଶ୍ୱକୁ ଦେଖି ଭିନତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ପ୍ରିୟେ, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ, ଉଚ୍ଚଈଶ୍ରବାସଙ୍କର ରଙ୍ଗ କ’ଣ?" ଭିନତା କହିଲେ: "ଏହି ଅଶ୍ୱର ରଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ ଧଳା—ତୁମ ମତ କ’ଣ, ସୁନ୍ଦରୀ? ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ରଙ୍ଗ କହ, ଏବଂ ଚଳ, ଆମେ ଏଉପରେ ଶର୍ତ୍ତ ରଖିବା।" କଦ୍ରୁ କହିଲେ: "ମୋ ମନେ ହୁଏ ଏହି ଘୋଡ଼ାର କେଶ କଳା, ହସ୍ତିନୀ!