ହେ ଜନମେଜୟ, ଏହି କଥା ଖଣ୍ଡବ ଦାହ ସମୟର। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁ ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ଭୋଜ୍ୟ ଆପଣେ ହେଉଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏହି ସଂସାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା, ସବୁବେଳେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି। ଆପଣ ସୂର୍ୟ ରୂପେ ଅନେକ କିରଣ ସହିତ ପୃଥିବୀର ଜଳ ଓ ରସକୁ ଉପରକୁ ଉଠାନ୍ତି, ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେହି ସବୁକୁ ପୁନି ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହି ସବୁ ହରିତ ପତ୍ର ଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପଦ୍ମପୁଷ୍କର ତଳା ଓ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଭଲ, ଏହା ବରୁଣଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥାନ, ଆମକୁ ଶୁଭ କର, ଆଜି ଆମକୁ ନାଶ କରିବେ ନାହିଁ। ହେ ତାମ୍ରନୟନ, ରକ୍ତକଣ୍ଠ, ଅନ୍ଧକାର ପଥରେ ଚଳିଥିବା, ହବି ଭକ୍ଷକ, ଆପଣ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର, ସାଗର ଗୃହରୁ ଯେପରି ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏପରି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଉପଦେଶକ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ମଣ୍ଡପାଳଙ୍କ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା। ଅଗ୍ନି କହିଲେ, "ଦ୍ରୋଣ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମହାମୁନି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛ, ମୁଁ ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ତାହା କରିବି।" "ମଣ୍ଡପାଳ ପূର୍ବରୁ ମୋତେ ଚିହ୍ନାଇ ଦେଇଥିଲେ—'ମୋ ପୁଅମାନେଂକୁ ଅଗ୍ନିଦାହରେ ରକ୍ଷା କରିବେ'। ତାଙ୍କ କଥା ଓ ତୁମେ ଏଠି କହିଥିବା କଥା, ଦୁଇଁଟି ମୋ ପାଖରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କହ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ହେଉ।" ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ କହିଲେ, "ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏହି ବିଲାଇମାନେ ଆମକୁ ସବୁବେଳେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଦାହ କର।" ଶରଙ୍ଗକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଅଗ୍ନି ପ୍ରବଳ ହୋଇ ଖଣ୍ଡବ ଅଟବୀକୁ ଦାହ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ମଣ୍ଡପାଳ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନେଇ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ଗଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କଥା କହିଛି, ତଥାପି ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତି ହେଉନି। ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଲପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅମାନେ ତୋ ରକ୍ଷା ରେ ଅଛନ୍ତି, କିପରି ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବେ?" "ଅଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ପବନ ଦ୍ରୁତ ଚାଲୁଛି, ମୋ ପୁଅମାନେ ଏଠାରୁ ପଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ବିନୀ ମାଆ କେମିତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ? ପଳାଇବା କିମ୍ବା ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ, ମୋ ପୁଅମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମାଆ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଇବେ?" "ଜରିତା, ସରିଶୃକ୍କ, ଷ୍ଟମ୍ଭମିତ୍ର, ଦ୍ରୋଣ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତପସ୍ବିନୀ ମାଆ କିପରି ଅଛନ୍ତି?" ଏପରି ଶୋକ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଲପିତା କିଛି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମେ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁନାହ, ତୁମେ ମୁନିମାନେ ସହ କଥା କହିଛ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଗ୍ନିକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଅଗ୍ନିରେ ସେମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛି, ଏହା ମହାତ୍ମା ଅଗ୍ନିଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି। ମଣ୍ଡପାଳ କଦାପି ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବେ ନାହିଁ, ତୁମ ମନ ଶାନ୍ତି ହେଉ।" "ତୁମେ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେ ନେଇ ଚିନ୍ତା କର, ତୁମେ ଆଗରୁ ଯେପରି ଭଲପାଉଥିଲ, ଏବେ ଭଲପାଉନାହ। ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀ ଦୁଃଖରେ ଥିବା ବନ୍ଧୁକୁ ଛାଡ଼ି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଦରକାର, ସେଉଁଠି ଥିବା ଉଚିତ୍।" "ତୁମେ ଯାଅ, ଯାହା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ମୁଁ ଏକା ରହିବି। ମୁଁ ସଂସାରରେ ଯେପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଛ, ତୁମେ ଭାବୁନାହ। ମୁଁ ମୋ ପିଲାମାନେ ପାଇଁ ଚାଲିଯିଏ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର।" "ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ଛାଡ଼ି ଭବିଷ୍ୟତ୍ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ମୂର୍ଖ; ସଂସାର ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରିବ। ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦାହ କରୁଛି, ମୋ ମନ ଦୁଃଖିତ।" ପତିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଲପିତା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତଥାପି ପତିପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି ସେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜରିତା ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଉଛି। ସେ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଅଗ୍ନିରୁ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଖୁସିରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁବୃତ୍ତ ଆର୍ତ୍ତନାଦକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଆଶାବାଦୀ ହୋଇ, କମ୍ପିତ ହାତେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ତାପରେ ମଣ୍ଡପାଳ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ମଣ୍ଡପାଳଙ୍କ ବୟସ୍ ଓ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ସମ୍ମାନ କଲେ। ମହାତ୍ମା ମଣ୍ଡପାଳ ଖୁସି ହୋଇ ପୁଅମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଘ୍ରାଣ କଲେ, ଗୌତମ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକି କଥା କହିଲେ। ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ନିଜ ପିଲାମାନେକୁ ମାନ୍ୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ—ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ। "ତୁମର ପ୍ରଥମ ପୁଅ କିଏ, ତାପରେ କିଏ, ମଧ୍ୟମ କିଏ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ କିଏ?" କିଛି ଉତ୍ତର ମିଳୁନାହିଁ। "ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏପରି କହୁଛ, ତଥାପି ଉତ୍ତର କରୁନାହ। ମୁଁ ନିବେଦନ କରିଛି, ଏବେ ମୋ ମନ ଶାନ୍ତି।" ଏପରି କହି ମଣ୍ଡପାଳ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ। "ପ୍ରଥମ, ଦ୍ୱିତୀୟ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ଛୋଟ ପୁଅରେ ତୁମ ଆସକ୍ତି କାହିଁକି?"—ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳନ ହେଲା।