ମାନ୍ଡପାଳର ପତ୍ନୀ ଜରିତା, ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ପୁଅ ନିମନ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅତି ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବୋହି ଆପଣ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବି ନାହିଁ; ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ—ମୋ ହୃଦୟ ଭାଗିଯାଇଛି। କେଉଁ ପୁଅକୁ ଛାଡି ଦେଇବି, କେଉଁ ପୁଅକୁ ନେଇଯିବି? ଏହା କରି କ'ଣ ଲାଭ ହେବ? ମୋ ପୁଅମାନେ, କହ, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "ତୁମ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ବୈକଳ୍ପିକ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ଦେହରେ ତୁମକୁ ଢାକି ଏକସাথে ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି।" ପୁଅମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଜରିତା ଭାବିଲେ—ଜରିତା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ବଂଶ ପ୍ରଥମ, ସାରିସୃକ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଷ୍ଟମ୍ବମିତ୍ର ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ରୋଣ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ଏପରି କଥା ଶୁଣାଇ, ତାଙ୍କ ପିତା ଦୟା ବିନା ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ। ଜରିତା ଭାବିଲେ, "ଏକ ପୁଅକୁ ନେଇ ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଛାଡିପାରିବି; କିନ୍ତୁ ଏହା କରି ମୋ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କେମିତି ହେବ? ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧା, ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ କିପରି ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବେ ତାହା ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।" ତାଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ଶାର୍ଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀମାନେ ମାତାକୁ କହିଲେ, "ମା, ଆପଣ ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡି ଅଗ୍ନି ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ, ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।" "ଯଦି ଆମେ ଏଠାରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଉ, ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରରେ ଏଉଁ ପୁଅ ରହିବେ; କିନ୍ତୁ ଆପଣ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିଲେ, ଆମର ବଂଶ ଚାଲିବ ନାହିଁ।" "ଏହି ଦୁଇଟି ପରିଣାମ ବିଚାର କରି, ଆପଣ ରହିଲେ ପରିବାର ଉପକୃତ ହେବ; ଏହି ସମୟରେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।" "ଆମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଷ୍ଟି ଆଣିବେ ନାହିଁ; ଆମ ପିତା ଯେଉଁପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଲେ, ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉନାହିଁ।" "ଏହି ଗଛ ନିକଟରେ ମାଟିରେ ଏକ ଉନ୍ଦିଆ ଅଛି; ତୁରନ୍ତ ଏହି ଉନ୍ଦିଆରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଏଠାରେ ଆପଣ ଅଗ୍ନି ଭୟରେ ରହିବେ ନାହିଁ।" "ତାପରେ ମୁଁ ମାଟିରେ ଉନ୍ଦିଆ ମୁହାଁ ଢାକିଦେଇବି, ଆମ ପୁଅମାନେ; ଏପରି କରି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବେ।" "ଅଗ୍ନି ଚାଲିଗଲା ପରେ, ମୁଁ ଆସି ମାଟି ହଟାଇଦେଇବି; ଏହି ଯୋଜନା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଉ, ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିରୁ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ।" "କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ମାଂସ ଭୋଜି ଉନ୍ଦିଆ ମୂଷ ଆମକୁ ଭିତରେ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ, ଆମ ଦେହ ଭକ୍ଷିପାରେ; ଏହି ଭୟ ଦେଖି, ଆମେ ଉନ୍ଦିଆ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନାହିଁ।" "ଅଗ୍ନି କିପରି ଦହିବ ନାହିଁ? ମୂଷ କିପରି ଆମକୁ ଭକ୍ଷିବ ନାହିଁ? ପିତା କିପରି ନିରାଶ ହେବେ ନାହିଁ? ମା କିପରି ରକ୍ଷିତ ହେବେ?" "ଉନ୍ଦିଆ ମୁହାଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମୂଷ ଆମକୁ ଭକ୍ଷିବ; ଅଗ୍ନି ହେଲେ, ଆମେ ଦହିଯିବୁ। ଦୁଇଟି ବିଚାର କରି, ଦହିଯିବା ଭଲ।" "ଉନ୍ଦିଆରେ ମୂଷ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେବା ଲଜ୍ଜାସ୍ପଦ; କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦେହ ଦେଇବା ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।" "ଅଗ୍ନିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାର ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ମିଳେ।" ଏହି ସମୟରେ ଉନ୍ଦିଆରୁ ମୂଷ ବାହାରିଲା, ଏକ ବିଶାଳ ଗୃଧ୍ର ତାହାକୁ ଚଞ୍ଚଳ ଦେହରେ ଚିହ୍ନି ନେଇ ଉଡିଗଲା—ଏଉଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। "ଏହି ଗୃଧ୍ର କିପରି ମୂଷକୁ ନେଲା ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ, କିନ୍ତୁ ଆମ ପାଇଁ ଆଉ ତାହାର ଭୟ ନାହିଁ।" "ଅଗ୍ନି ଆସିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପବନ ଦିଗ ବଦଳାଇଛି। ଉନ୍ଦିଆରେ ରହୁଥିବା ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ—ଏଥିରେ ଶଙ୍କା ନାହିଁ।" "ମା, ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ଶଙ୍କା ନାହିଁ; ଯଥାଯଥି ଚାଲିଯାଅ, ଦୟାଳୁ ପୁଅ ପାଇବ।" "ମୁଁ ଦୃତଗତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୃଧ୍ରକୁ ଦେଖିଲି, ମୂଷକୁ ଉନ୍ଦିଆରୁ ଦୂରେ ନେଇ ଚାଲିଗଲା, ମୋ ପୁଅମାନେ।" "ଏହି ଗୃଧ୍ର ଦୂରେ ଉଡୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୂତିରେ ଚାଲି, ଭଲ କାମନା କରିଲି, ମୂଷକୁ ଉନ୍ଦିଆରୁ ଦୂରେ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ।" "ତୁମେ, ଆମର ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉଛ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃଧ୍ର, ତୁମେ ଉଡିଯାଅ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ କୁ ଯାଅ, ଶତ୍ରୁ ବିନା ରହ।" "ଯେତେବେଳେ ଗୃଧ୍ର ମୂଷକୁ ଭକ୍ଷିଲା, ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ମୋ ଘରକୁ ଫେରିଲି।" "ପୁଅମାନେ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ଉନ୍ଦିଆରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଏଉଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭୟ ନାହିଁ। ମୂଷକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃଧ୍ର ନେଇଗଲା, ମୁଁ ଦେଖିଛି।" "ମା, ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ କି ମୂଷକୁ ଗୃଧ୍ର ନେଇଗଲା; ଜାଣିନାହିଁ, ଉନ୍ଦିଆ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନାହିଁ।" "ମୁଁ ଜାଣିଛି ମୂଷକୁ ଗୃଧ୍ର ନେଇଗଲା; ଏଉଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭୟ ନାହିଁ, ପୁଅମାନେ। ମୋ ଶବ୍ଦ ଅନୁସରଣ କର।" "ଆପଣ ଭୟ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଭୁଲ୍ ଭାବରେ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଇନାହିଁ; ଅଜ୍ଞାନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କିଁ ଉପକୃତ କରିଛୁ, ଆପଣ ଆମେ କିଁ ଜାଣନ୍ତି; ଦୁଃଖରେ ଆପଣ ଆମକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି—ଆପଣ ନୀତିବାନ୍, ଆମେ କିଁ ଉପକୃତ ହେଉଛୁ?" "ଆପଣ ଯୁବତୀ, ସୁନ୍ଦର, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପତି ଚୟନ କରିପାରିବେ; ମା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କର, ଆପଣ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପୁଅ ପାଇବେ।" "ଆମେ ଉନ୍ଦିଆ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁନ୍ଦର ଲୋକ ମିଳିବ; ତାପରେ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଦହିବ ନାହିଁ, ଆପଣ ଆମକୁ ଫେରି ଦେଖିପାରିବେ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଜରିତା ତାଙ୍କ ପିଲାମାନେ କୁ ଖଣ୍ଡବ ଜଙ୍ଗଳରେ ଛାଡି, ତୁରନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ନିରାପଦ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ, ରୋଗ ଭୟ ବିନା। ତାପରେ ଅଗ୍ନି, ତୀବ୍ର ଶିଖାରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀମାନେ—ମାନ୍ଡପାଳଙ୍କର ପୁଅମାନେ—ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଉଁଠାକୁ ଦୂତିରେ ଗଲେ। ଏହି ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନିକଟରେ ଦୟାଭରା କଥା କହିଲେ; ଜରିତାରି ତାପରେ ଅଗ୍ନି ସହ କଥା କହିଲେ— "କଷ୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଜାଗୃତ ରହେ; କଷ୍ଟ ଆସିଲେ, ସେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିନାହିଁ।" "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି କଷ୍ଟ ଆସି ଅଜ୍ଞାନ ରହେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲାଭ ପାଉନାହିଁ।