କେଶବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦେଇ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ନିଶାଚରମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠି ସେମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଛାଡିଲେ। ଏହି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠାରେ ଶତଶଃ ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ଭୂତମାନେ କଟିଯାଇ, ତୁରନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ଚିରିଯାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମେଘରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳର ରଙ୍ଗ ଭଳି, ଚର୍ବି ଓ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲେ। ହଜାର-ହଜାର ଭୂତ, ପକ୍ଷୀ, ସର୍ପ ଓ ପଶୁମାନେ ଭି ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୃଷ୍ଣିବଂଶଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ବିନଶିଗଲେ, ସେଉଁଠି କାଳ ସ୍ୱୟଂ ଚଳିଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। କୃଷ୍ଣ ପୁନିପୁନି ଚକ୍ର ଛାଡି, ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କାଟିଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତିଥରେ ଚକ୍ର ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରି ଆସୁଥିଲା। ଏଭଳି ଭୂତ, ସର୍ପ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିନଶିଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମାର ଆକୃତି ଏତେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯେ, ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଲାଗୁଥିଲା। ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଏ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ନ ନିବାଇପାରି, କିମ୍ବା ଦମନ କରିପାରି ନଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଶୁନ୍ୟ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହେଲେ ଓ କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଏକ ଦେହହୀନ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା: "ତୁମର ବନ୍ଧୁ ତକ୍ଷକ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖଣ୍ଡବ ଦାହରେ ଉପସ୍ଥିତ ନାହାନ୍ତି, ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଓ ବାସବ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ—ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏହି ଦୁଇଜଣେ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରାତନ ଦେବତା; ତୁମେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଜାଣ, ସେମାନେ ଅଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଏମିତି କୌଣସି ଜଣେ ନାହିଁ। ଏହି ପୁରାତନ ଦ୍ୱିଜନ ମହାମୁନିମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ। ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନର, କିନ୍ନର, ଓ ନାଗମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଏଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ଖଣ୍ଡବ ଦାହ ଦେଖ, ଭାଗ୍ୟର ନିୟୋଗରେ ଘଟିଛି।" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅମରମାନଙ୍କ ନାଥ ତାହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରି, ଅସନ୍ତୋଷ ଓ କ୍ରୋଧ ପଛକୁ ଫେଙ୍କି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଉଁଠି ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ପଛପଛ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, ବୀର କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ। ଦେବରାଜ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ। ଏବେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ସେଉଁଠି ଦୁଇ ନାୟକ ଖଣ୍ଡବବନକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଦେଲେ। ବାୟୁ ମେଘକୁ ଦୂର କରିଦେଉଥିବା ପରି, ଅର୍ଜୁନ ଦେବତାମାନେକୁ ତାଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷାରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ସେଉଁଠି ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠାରୁ ପଳାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ତୀର ଛାଡି, ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ କାଟିଦେଉଥିଲେ, କୌଣସିଏ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଟିକିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଅପରାଜିତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ କୌଣସିଏ ସାହସ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ତ ଦୂରର କଥା। ଏକ ତୀରରେ ସେ ଶତଜନଙ୍କୁ, ଏବଂ ଶତ ତୀରରେ ଗୋଟିଏକୁ ବିନଶ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରାଣ ହରାଇ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଜଣାପଡ଼ୁଥିଲା ଯେଉଁଠି ଝଗଡ଼ାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ଲୁଚିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ପିତୃଲୋକ ଓ ଦେବଲୋକରେ ବିପଦ ଆସିଗଲା, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ହାତୀ, ହରିଣ ଓ ବାଘମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିଲେ; ସେଇ ଶବ୍ଦରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗରର ମାଛମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଭିଦ୍ୟାଧର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସିଏ ଅର୍ଜୁନ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ତ ଦୂରର କଥା। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଏକଠି ହୋଇଥିବା ଦୈତ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ, ଓ ନାଗମାନେ ବାହାରିଲେ; ହରି ତାଙ୍କୁ ଚକ୍ର ଦେଇ ବିନଶ କଲେ। ଚକ୍ରର ବେଗରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦେହ ଅଲଗା ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଅନ୍ୟ ମହାକାୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଳନ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଭୂମି ମାଂସ, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବିରେ ଭିଜିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ଆକାଶରେ ଧୂମ ଛାଡ଼ି ଚଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଜିହ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଥିଲା, ମୁଖ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିରେ ଖୋଲିଥିଲା। ତାଙ୍କ କେଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ପିତାଳ ଚକ୍ଷୁ, ସେ ଜୀବମାନଙ୍କ ଚର୍ବି ପାନ କରୁଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଅମୃତ ଅଗ୍ନି ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ଏଭଳି, ତକ୍ଷକଙ୍କ ଗୃହରୁ ଆସିଥିବା ମାୟା ଅସୁର ଖୁସି ହେଲେ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଚିରସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ। ମଧୁସୂଦନ ହଠାତ୍ ଭୟରେ ପଳାଉଥିବା ମାୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଜଳାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ବାୟୁ ଚାଳିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ମାଟି ଚୂଳ ଧାରଣ କରି, ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦେହଧାରୀ ଅଗ୍ନି, ଦାନବ କଳାକାର ମାୟାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। ବଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବାସୁଦେବ ଚକ୍ର ଉଠାଇ ଦାନ୍ତିଆ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ାଇଥିଲେ; ଚକ୍ର ଉଠା ଦେଖି ଓ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଜଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦେଖି, ମାୟା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କଲେ, "ଅର୍ଜୁନ, ମୋତେ ବଞ୍ଚାଅ!" ତାଙ୍କ ଭୟଭୀତ ସ୍ୱର ଶୁଣି, ଧନଞ୍ଜୟ କହିଲେ, "ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ପାର୍ଥ ମାୟାଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦେଉଥିବାପରି କହିଲେ, "ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ," ଦୟା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ପାର୍ଥ ମାୟାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବାରୁ, ନାମୁଚିଙ୍କ ଭାଇ କି ଦଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ନ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଜଳାଇଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି ପୂର୍ଣ୍ଣ ପନ୍ଦର ଦିନ ଧରି ସେଖଣ୍ଡବବନକୁ ଜଳାଇଲେ।