ସେତେବେଳେ, ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରସରେ ମିଶି ଦୁଧରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଏବଂ ସେହି ଦୁଧରୁ ସୁଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ବସି କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛୁ, ତଥାପି ଏଯାଁ ଅମୃତ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ।" ସେମାନେ କହିଲେ, "ନାରାୟଣଙ୍କ ବିନା, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ, ଏହି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ହେଉଥିବା ମନ୍ଥନ କେବେ ସଫଳ ହେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାରଣ ଏଯାଁ ଅମୃତ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ତୁମର ଆଶ୍ରୟ, ତୁମେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।" ତାପରେ ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ଆଜି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି। ମନ୍ଥନ ଦଣ୍ଡକୁ ଆଉ ଏକଥର ଘୁଞ୍ଚାଅ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଆଉଥରେ ଘୁଞ୍ଚାଅ।" ନାରାୟଣଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେମାନେ ପୁନି ଅଧିକ ଶକ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ମନ୍ଥନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେଠାରେ ବିଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶିବ ଏହି ବିଷକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳାବର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ମନ୍ଥନ ହେଉଥିବା ସମୁଦ୍ରରୁ ଶିତଳ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୋମ, ଅର୍ଥାତ୍ ଚନ୍ଦ୍ର, ଶାନ୍ତ ମନ ନେଇ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ସେଥିରେ, ଧଳା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀଦେବୀ ଘୀରୁ ଉଦ୍ଭବ କଲେ; ଏହିପରି ଦେବୀ ସୁରା ଏବଂ ଏକ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଦିବ୍ୟ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା, ଏବଂ ନାରାୟଣ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଶ୍ରୀ, ସୁରା, ସୋମ, ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା; ଏହିପରି ପାରିଜାତ ଏବଂ ସୁରଭି ଗାଈ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାପରେ ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ଚାରି ଦାନ୍ତ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ, କପିଳ କାମଧେନୁ ବୃକ୍ଷ, କୌସ୍ତୁଭ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଦାନ ନେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲିଗଲେ। ଏହା ପରେ ଦେବତା ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧଳା କୁମ୍ଭ ଥିଲା, ଯାହିଁ ଅମୃତ ରହିଥିଲା। ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ—"ଏହା ମୋର! ଏହା ମୋର!" ଅମୃତ ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ଆତୁର ହେଲେ। ତେବେ ନାରାୟଣ ମୋହିନୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ନାରୀ ରୂପେ ଦାନବମାନେ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ଦାନବମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଇଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଇଥିଲା। ସେଇ ନାରାୟଣୀ ଜଣେ ନାରୀ ରୂପେ କୁମ୍ଭ ଧରି, ଦାନବମାନେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଅମୃତ ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଲେ, ଦାନବମାନେ ଅମୃତ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ଦାନବ ଓ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଏକଠା ହେଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ, ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଅଟଳ କରି ଅମୃତକୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହାତରୁ ଅମୃତ ପାଇ ତାହା ପାନ କଲେ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ହଲାହଲ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ନର, ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡରେ ଧନୁଷ ଧରି ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ଦୂରେ ରଖିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ଅମୃତ ପିଇଥିବାବେଳେ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଚହାଁଥିବା ଅମୃତ ପାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଦାନବ ରାହୁ ଦେବତା ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅମୃତ ପିଇଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅମୃତ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଉପଦ୍ରବ ଦେଖି ଦେବତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତାରେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତାପରେ, ଭଗବାନ୍ ଚକ୍ରାୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କାରିତ ରାହୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। ସେଇ ଦାନବର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ି ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କଲା। ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ଶରୀର ଆକାଶକୁ ଉଠି ବିଭୀଷିକା ଚିତ୍କାର କଲା, ଏବଂ ସେଇ ଶରୀର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ି ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲା। ତେବେ, ଏହି ଘଟଣାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା—ତେର ହଜାର ଦିଗ ଓ ପର୍ବତ, ଅଟବୀ, ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ରାହୁଙ୍କ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁତା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା, ଏବଂ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରସଣ କରେ। ଭଗବାନ୍ ହରି ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ନାରୀ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳି ଭୟ ଜନ୍ମାଇଲେ। ଏହିପରି, ଲବଣ ଜଳ ନିକଟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହଜାର ହଜାର ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶୂଳ ପଡ଼ିଲା। ଦାନବମାନେ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ରକ୍ତପାତ କରିଲେ, ତଳୱାର, ଶୂଳ, ଗଦା ଓ ମୁଷଳ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଲୁହିଲେ।