पाण्डवस्य सुभद्रायाः सकाशे तु यशस्विनः। समुत्पत्तिः प्रभावश्च गदेन कथितः पुरा
पांडव आणि सुभद्रेच्या उपस्थितीत, त्या यशस्वी पांडवाचा जन्म आणि सामर्थ्य गदाने पूर्वी सांगितले होते.
श्रुत्वा चाशनिनिर्घोषं केशवेनापि धीमता। उपमामर्जुनं कृत्वा विस्तरः कथितः पुरा
केशवाने वज्रासारखा आवाज ऐकून, अर्जुनाची उपमा देत, ती कथा विस्ताराने पूर्वी सांगितली होती.
क्रुद्धमानप्रलापश्च वृष्णीनामर्जुनं प्रति। पौरुषं चोपमां कृत्वा प्रावर्तत धनुष्मताम्
वृष्णी कुळातील लोकांनी अर्जुनाबद्दल रागाने आणि अभिमानाने बोलायला सुरुवात केली आणि धनुर्धारींमध्ये शौर्याची तुलना केली.
अन्योन्यकलहे चापि विवादे चापि वृष्णयः। अर्जुनोपि न मे तुल्यः कुतस्त्वमिति चाब्रुवन्
आपसातील भांडणात आणि वादात वृष्णी लोक म्हणत, "अर्जुन माझ्याशी तुल्य नाही; मग तू कुठून तुला समजतोस?"
जातांश्च पुत्रान्गृह्णन्त आशिषो वृष्णयोऽब्रवन्। अर्जुनस्य समो वीर्ये भव तात धनुर्धरः
आपल्या मुलांना जवळ घेऊन, वृष्णी लोक आशीर्वाद देत म्हणाले, "बाळा, तू अर्जुनासारखा पराक्रमी धनुर्धारी हो."
तस्मात्सुभद्रा चकमे पौरुषाद्भरतर्षभम्। सत्यसन्धस्य रूपेण चातुर्येण च मोहिता
म्हणूनच, सत्यवचनी, सुंदर आणि चतुर अशा त्या भरतश्रेष्ठ अर्जुनावर सुभद्रेला आकर्षण वाटू लागले.
चारणातिथिसंघानां गदस्य च निशम्य सा। अदृष्टे कृतभावाभूत्सुभद्रा भरतर्षभे
गदाकडून चारण आणि पाहुण्यांच्या गोष्टी ऐकून, सुभद्रेला त्या भरतश्रेष्ठाबद्दल, ज्याला तिने पाहिले नव्हते, मनात ओढ निर्माण झाली.
कीर्तयन्ददृशे यो यः कथंचित्कुरुजाङ्गलम्। तं तमेव तदा भद्रा बीभत्सुं स्म हि पृच्छति
कोणी कुरुजांगलाची आठवण काढली किंवा त्याचे वर्णन केले, की भद्रा लगेच भीमबाहू अर्जुनाबद्दल विचारत असे.
अभीक्ष्णश्रवणादेवमभीक्ष्णपरिपृच्छनात्। प्रत्यक्ष इव भद्रायाः पाण्डवः प्रत्यपद्यत
वारंवार ऐकून आणि सतत चौकशी करून, पांडव भद्रेला जणू प्रत्यक्ष समोर असल्यासारखा वाटू लागला.
भुजौ भुजगसङ्काशौ ज्याघातेन किणीकृतौ। पार्थोऽयमिति पश्यन्त्या निःशंसयमजायत
सर्पासारखे, धनुष्याच्या दोरीने उमटलेल्या खुणा असलेले त्याचे भुज पाहून, तिला खात्री पटली — "हा पार्थाच आहे."
यथारूपं हि शुश्राव सुभद्रा भरतर्षभम्। तथारूपमवेक्ष्यैनं परां प्रीतिमवाप सा
सुभद्रेला भरतवंशातील वाघासारख्या पुरुषाचं रूप कसं आहे हे ऐकलं होतं. जेव्हा तिने त्याला तसंच प्रत्यक्ष पाहिलं, तेव्हा तिच्या मनात अत्यंत आनंद उमटला.
सा कदाचिदुपासीनं पप्रच्छ कुरुनन्दनम्। कथं देशाश्च चरिता नानाजनपदाः कथम्
एकदा सुभद्रा त्याच्या जवळ बसली असता, तिने कुरुवंशातील आनंदाचा विचार करत विचारलं, "तुम्ही वेगवेगळ्या देशांत कसे फिरलात? तिथल्या लोकांचं जीवन कसं होतं?"
सरांसि सरितश्चैव वनानि च कथं यते। दिशः काश्च कथं प्राप्ताश्चरता भवता सदा
"तुम्ही तलाव, नद्या आणि जंगलं कशी ओलांडलीत? सतत फिरताना वेगवेगळ्या दिशांना कसे पोहोचलात?"
स तथोक्तस्तदा भद्रां बहुनर्मामृतं ब्रुवन्। उवाच परमप्रीतस्तथा बहुविधाः कथाः
असा प्रश्न विचारल्यावर, तो अत्यंत आनंदित झाला आणि त्या सुभद्रेला हसत-हसत गोड, मनमोहक अशा अनेक गोष्टी सांगू लागला.
निशण्य विविधं तस्य लोके चरितमात्मनः। तथा परिगतो भावः कन्यायाः समपद्यत
त्याच्या जगातील विविध साहसांच्या गोष्टी ऐकून, त्या कन्येच्या मनात त्याच्याबद्दलचं प्रेम आणखी गहिरं झालं.
पर्वसन्धौ तु कस्मिंश्चित्सुभद्रा भरतर्षभम्। रहस्येकान्तमासाद्य हर्षमाणाऽभ्यभाषत
नंतर एका सणाच्या वेळी, सुभद्रा अत्यंत आनंदाने भरतवंशातील त्या वीराजवळ एकांतात गेली आणि त्याच्याशी बोलू लागली.
यतिना रचता देशान्खाण्डवप्रस्थवासिनी। कश्चिद्भगवता दृष्टा पृथाऽस्माकं पितृष्वसा
"तुम्ही यतीच्या वेशात देशभर फिरताना, खांडवप्रस्थात राहणाऱ्या आमच्या पृथा काकूंना कुठे पाहिलं का, भगवना?"
भ्रातृभिः प्रीयते सर्वैर्दृष्टः कच्चिद्युधिष्ठिरः। कच्चिद्धर्मपरो भीमो धर्मराजस्य धीमतः
"त्यांचे सर्व पुत्र एकमेकांशी आनंदात आहेत ना? बुद्धिमान धर्मराज युधिष्ठिर भेटला का? भीम अजूनही धर्माला चिकटून आहे ना?"
निवृत्तसमयः कच्चिदपराधाद्धनञ्जयः। नियमे कामभोगानां वर्तमानः प्रिये रतः
"धनंजयाने आपला संकल्प सोडून, काही चुकून, आता कामसुखात रमायला सुरुवात केली का? तो आपल्या प्रियतमेच्या सहवासात आहे का?"
क्व नु पार्थश्चरत्यद्य बहिः स वसतीर्वसन्। सुखोचितो ह्यदुःखार्हो दीर्घबाहुररिन्दमः
"पार्थ सध्या कुठे फिरतोय, तो घराबाहेर कुठे राहतोय का? तो तर नेहमी सुखात राहणारा, दुःखाला न शोभणारा, दीर्घबाहू आणि शत्रूंचा पराभव करणारा आहे."
कच्चिच्छ्रुतो वा दृष्टो वा पार्थो भगवताऽर्जुनः। निशम्य वचनं तस्यास्तामुवाच हसन्निव
"तुम्ही पार्थ, म्हणजेच अर्जुन, याची कुठे बातमी ऐकली किंवा त्याला पाहिलं का, भगवना?" तिचं हे बोलणं ऐकून, तो थोडं हसत उत्तर देतो.
आर्या कुशलिनी कुन्ती सहपुत्रा सहस्नुषा। प्रीयते पश्यती पुत्रान्खाण्डवप्रस्थ आसते
"कुंती आणि तिचे पुत्र, सून सर्वजण सुखरूप आहेत. खांडवप्रस्थात राहून, आपल्या मुलांना पाहून ती आनंदी आहे."
अनुज्ञातश्च मात्रा च सोदरैश्च धनञ्जयः। द्वारकामावसत्येको यतिलिङ्गेन पाण्डवः
"आई आणि भावांची परवानगी घेऊन, धनंजय पांडव सध्या द्वारकेत यतीच्या वेशात एकटा राहतो आहे."
पश्यन्ती सततं कस्मान्नाभिजानासि माधवि। निशण्य वचनं तस्य वासुदेवसहोदरी
"माधवी, तू त्याला वारंवार पाहतेस, तरी ओळखत नाहीस का?" त्याचं हे बोलणं ऐकून, वासुदेवाची बहीण—
निश्वासबहुला तस्थौ क्षितिं विलिखती तदा। ततः परमसंहृष्टः सर्वशस्त्रभृतां वरः
—ती खोल श्वास घेत, जमिनीवर हाताने रेघोट्या ओढत तशीच उभी राहिली. तेव्हा सर्व शस्त्रधारी वीरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तो—
अर्जुनोऽहमिति प्रीतस्तामुवाच धनञ्जयः। यथा तव गतो भावः श्रवणान्मयि भामिनि
—धनंजय अत्यंत आनंदित होऊन म्हणाला, "मीच अर्जुन आहे! जसं तुझं मन माझ्याबद्दल ऐकून वळलं, सुंदरिये—"
त्वद्गतः सततं भावस्तथा तव गुणैर्मम। प्रशस्तेऽहनि धर्मेण भद्रे स्वयमहं वृतः
"तसंच माझं मन तुझ्या गुणांमुळे नेहमी तुझ्याकडे ओढलं जातं. शुभ दिवशी, धर्मानुसार, हे भद्रे, मी स्वतः तुला निवडलं आहे."
सत्यवानिव सावित्र्या भविष्यामि पतिस्तव
"जसं सत्यवान सावित्रीचा पती झाला, तसाच मी तुझा पती होईन, सुंदरिये."
एवमुक्त्वा ततः पार्थः प्रविवेश लतागृहम्। ततः सुभद्रा ललिता लज्जाभावसमन्विता
असं सांगून, पार्थ तिथून वेलींनी वेढलेल्या बागेत गेला. मग सुभद्रा, सोज्वळ आणि लाजाळू, तिथे उपस्थित होती.
मुमोह शयने दिव्ये शयाना न तथोचिता। नाकरोद्यतिपूजां सा लज्जाभावमुपेयुषी
ती दिव्य शय्येवर झोपलेली असताना, अशा गोष्टीची सवय नसल्यामुळे सुभद्रेला चक्कर आली. ती खूप लाजली आणि कुठलीही विशेष पूजा केली नाही.