ब्रह्माणं सा नमस्कृत्य प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्। किं कार्यं मयि भूतेश येनास्म्यद्येह निर्मिता
ती ब्रह्माजींना नमस्कार करून, हात जोडून म्हणाली, 'हे भूतांचे स्वामी, मला आज का निर्माण केलं, मी काय करावं?'
गच्छ सुन्दोपसुन्दाभ्यामसुराभ्यां तिलोत्तमे। प्रार्थनीयेन रूपेण कुरु भद्रे प्रलोभनम्
'तिलोत्तमे, सुंदर रूप घेऊन जा आणि सुंद व उपसुंद या दोन्ही असुरांना मोहात पाड.'
त्वत्कृते दर्शादेव रूपसंपत्कृतेन वै। विरोधः स्याद्यथा ताभ्यामन्योन्येन तथा कुरु
तुझ्या रूपामुळे आणि सौंदर्यामुळे त्यांच्यात वैर निर्माण व्हावं, असं कर.
सा तथेति प्रतिज्ञाय नमस्कृत्य पितामहम्। चकार मण्डलं तत्र विबुधानां प्रदक्षिणम्
ती 'तसं होईल' असं वचन देऊन, पितामहाला नमस्कार करून, तिथल्या देवांच्या मंडळाला प्रदक्षिणा घालू लागली.
प्राङ्मुखो भगवानास्ते दक्षिणेन महेश्वरः। देवाश्चैवोत्तरेणासन्सर्वतस्त्वृषयोऽभवन्
भगवान पूर्वेकडे तोंड करून बसले होते, महेश्वर दक्षिणेला होते, देव उत्तरेला होते आणि ऋषी सर्वत्र होते.
कुर्वन्त्यां तु तदा तत्र मण्डलं तत्प्रदक्षिणम्। इन्द्रः स्थाणुश्च भगवान्धैर्येण तु परिच्युतौ
ती मंडळाला प्रदक्षिणा घालत असताना, इंद्र आणि भगवान स्थाणू यांचे धैर्य डळमळले.
द्रष्टुकामस्य चात्यर्थं गतायां पार्श्वतस्तथा। अन्यदञ्चितपद्माक्षं दक्षिणं निःसृतं मुखम्
ती ज्या बाजूने गेली, तिला पाहण्यासाठी उत्कंठा असल्याने, कमळासारख्या डोळ्यांचं दुसरं मुख उजव्या बाजूला प्रकट झालं.
पृष्ठतः परिवर्तन्त्यां पश्चिमं निःसृतं मुखम्। गतायां चोत्तरं पार्श्वमुत्तरं निःसृतं मुखम्
ती मागे वळली तेव्हा पाठीलाही एक मुख प्रकट झालं; आणि ती उत्तरेकडे गेली तेव्हा उत्तरेकडेही एक मुख दिसलं.
महेन्द्रस्यापि नेत्राणां पृष्ठतः पार्श्वतोग्रतः। रक्तान्तानां विशालानां सहस्रं सर्वतोऽभवत्
महेंद्राच्या डोळ्यांनाही, मागे, बाजूला आणि समोर, लाल कडा असलेली हजारो मोठी डोळे सर्वत्र दिसू लागली.
एवं चतुर्मुखः स्थाणुर्महादेवोऽभवत्पुरा। तथा सहस्रनेत्रश्च बभूव बलसूदनः
अशा प्रकारे प्राचीन काळी स्थाणू महादेव चार मुखांचे झाले आणि बलसूदन हजार डोळ्यांचे झाले.
तथा देवनिकायानां महर्षीणां च सर्वशः। मुखानि चाभ्यवर्तन्त येन याति तिलोत्तमा
तिलोत्तमा जिथे जाई तिथे, सर्व देव आणि महर्षी यांच्या मुखांचंही असंच प्रकट होऊ लागलं.
तस्या गात्रे निपतिता दृष्टिस्तेषां महात्मनाम्। सर्वेषामेव भूयिष्ठमृते देवं पितामहम्
त्या महात्म्यांची नजर तिच्या अंगावर पडली, फक्त देव पितामह सोडून सर्वांनी तिला पाहिलं.
गच्छन्त्यां तु तया सर्वे देवाश्च परमर्षयः। कृतमित्येव तत्कार्यं मेनिरे रूपसंपदा
ती निघून गेल्यावर, सर्व देव आणि श्रेष्ठ ऋषींना वाटलं की तिच्या सौंदर्यामुळे हे कार्य पूर्ण झालं.
तिलोत्तमायां तस्यां तु गतायां लोकभावनः। `कृतं कार्यमिति श्रीमानब्रवीच्च पितामहः।' सर्वान्विसर्जयामास देवानृषिगणांश्च तान्
तिलोत्तमा गेल्यावर, लोकांचे सर्जन करणाऱ्या तेजस्वी पितामहाने 'कार्य पूर्ण झालं' असं सांगितलं आणि सर्व देव व ऋषीगणांना परत पाठवलं.
जित्वा तु पृथिवीं दैत्यौ निःसपत्नौ गतव्यथौ। कृत्वा त्रैलोक्यमव्यग्रं कृतकृत्यौ बभूवतुः
त्या दोन्ही दैत्यांनी पृथ्वी जिंकली, त्यांना कुणी शत्रू उरला नाही, त्रिलोक शांत केलं आणि आपलं कार्य पूर्ण झालं असं मानलं.
देवगन्धर्वयक्षाणां नागपार्थिवरक्षसाम्। आदाय सर्वरत्नानि परां तुष्टिमुपागतौ
देव, गंधर्व, यक्ष, नाग, राजे आणि राक्षस यांच्या सर्व रत्नं गोळा करून, त्यांनी अत्यंत समाधान मिळवलं.
यदा न प्रतिषेद्धारस्तयोः सन्तीह केचन।। निरुद्योगौ तदा भूत्वा विजह्रातेऽमराविव
इथे त्यांना थांबवायला कोणीच नव्हते, म्हणून ते दोघेही सगळ्या चिंता विसरून, अमरांसारखे आनंदात राहू लागले.
स्त्रीभिर्माल्यैश्च गन्धैश्च भक्ष्यभोज्यैः सुपुष्कलैः। पानैश्च विविधैर्हृद्यैः परां प्रीतिमवापतुः
स्त्रिया, फुलांच्या माळा, सुगंध, भरपूर खाण्यापिण्याच्या वस्तू, आणि अनेक स्वादिष्ट पेये यांच्या संगतीत, त्यांनी मोठा आनंद मिळवला.
अन्तःपुरवनोद्याने पर्वतेषु वनेषु च। यथेप्सितेषु देशेषु विजह्रातेऽमराविव
अंतःपुरात, बागेत, डोंगरांवर आणि जंगलात, जिथे हवे तिथे, ते दोघेही अमरांसारखे मुक्तपणे विहरत होते.
ततः कदाचिद्विन्ध्यस्य प्रस्थे समशिलातले। पुष्पिताग्रेषु सालेषु विहारमभिजग्मतुः
एकदा विंध्य पर्वताच्या सपाट दगडी जागी, फुलांनी भरलेल्या शाल वृक्षांमध्ये, ते फिरायला गेले.
दिव्येषु सर्वकामेषु समानीतेषु तावुभौ। वरासनेषु संहृष्टौ सह स्त्रीभिर्निषीदतुः
जिथे सर्व सुखसोयी एकत्र आणलेल्या होत्या, तिथे त्या दोघांनी आनंदाने सुंदर आसनांवर बसून, स्त्रियांच्या संगतीत वेळ घालवला.
ततो वादित्रनृत्ताभ्यामुपातिष्ठन्त तौ स्त्रियः। गीतैश्च स्तुतिसंयुक्तैः प्रीत्या समुपजग्मिरे
नंतर त्या स्त्रियांनी वाद्य आणि नृत्याने त्यांची सेवा केली, आणि गाण्यांमधून स्तुती करत आनंदाने त्यांच्याजवळ आल्या.
ततस्तिलोत्तमा तत्र वने पुष्पाणि चिन्वती। वेषं सा क्षिप्तमाधाय रक्तेनैकेन वाससा
त्या वेळी तिलोत्तमा त्या जंगलात फुले वेचत होती, आणि तिने एकच लाल वस्त्र अंगावर घेतले होते.
नदीतीरेषु जातान्सा कर्णिकारान्प्रचिन्वती। शनैर्जगाम तं देशं यत्रास्तां तौ महासुरौ
ती नदीच्या काठावर उगवलेल्या कर्णिकार फुलं वेचत, हळूहळू त्या ठिकाणी आली जिथे ते दोन्ही महाशूर होते.
तौ तु पीत्वा वरं पानं मदरक्तान्तलोचनौ। दृष्ट्वैव तां वरारोहां व्यथितौ संबभूवतुः
उत्तम मद्य प्यायल्यामुळे डोळे लाल झालेले, ते दोघे तिचा सुंदर बांधा पाहून अस्वस्थ झाले.
तावुत्थायासनं हित्वा जग्मतुर्यत्र सा स्थिता। उभौ च कामसंमत्तावुभौ प्रार्थयतश्च ताम्
ते दोघे आसन सोडून उठले आणि जिथे ती उभी होती तिथे गेले; दोघेही वासनेने पछाडलेले, तिला मिळवण्यासाठी धावले.
दक्षिणे तां करे सुभ्रूं सुन्दो जग्राह पाणिना। उपसुन्दोपि जग्राह वामे पाणौ तिलोत्तमाम्
सुंदाने तिचा उजवा हात पकडला, आणि उपसुंदाने डावा हात धरला.
वरप्रदानमत्तौ तावौरसेन बलेन च। धनरत्नमदाभ्यां च सुरापानमदेन च
वरदान, स्वतःची ताकद, संपत्ती आणि दागिन्यांचा गर्व, आणि मद्याच्या नशेत ते दोघेही पूर्णपणे गुंग झाले होते.
सर्वैरेतैर्मदैर्मत्तावन्योन्यं भ्रुकुटीकृतौ। मदकामसमाविष्टौ परस्परमथोचतुः
या सगळ्या नशेत ते दोघेही एकमेकांकडे रागाने पाहू लागले, आणि वासनेच्या भरात एकमेकांशी बोलू लागले.
मम भार्या तव गुरुरिति सुन्दोऽभ्यभाषत। मम भार्या तव वधूरुपसुन्दोऽभ्यभाषत
सुंद म्हणाला, "ती माझी पत्नी आहे, तुझी मोठी आहे"; उपसुंद म्हणाला, "ती माझी पत्नी आहे, तुझी वहिनी आहे".