मात्रा हि भुजगाः शप्ताः पूर्वं ब्रह्मविदां वर। जनमेजयस्य वो यज्ञे धक्ष्यत्यनिलसारथिः
पूर्वी, नागांना त्यांच्या आईने शाप दिला होता, हे ब्रह्मवेत्ता श्रेष्ठ, की जनमेजयाच्या यज्ञात वायूचे सारथी तुम्हाला जाळतील.
तस्य शापस्य शान्त्यर्थं प्रददौ पन्नगोत्तमः। स्वसारमृषये तस्मै सुव्रताय महात्मने
त्या शाप शांत व्हावा म्हणून, श्रेष्ठ नागाने आपल्या बहिणीला त्या महान आणि सदाचारी ऋषीला दिलं.
स च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा। आस्तीको नाम पुत्रश्च तस्यां जज्ञे महामनाः
त्या ऋषीने विधिपूर्वक तिला स्वीकारलं; तिच्या पोटी, मोठ्या बुद्धीचा 'आस्तिक' नावाचा मुलगा झाला.
तपस्वी च महात्मा च वेदवेदाङ्गपारगः। समः सर्वस्य लोकस्य पितृमातृभयापहः
तो मोठा तपस्वी, महान आत्मा, वेद आणि वेदांगांचा जाणकार, सर्वांसाठी समदृष्टी असणारा आणि वडीलधाऱ्यांचा भीती दूर करणारा होता.
अथ दीर्घस्य कालस्य पाण्डवेयो नराधिपः। आजहार महायज्ञं सर्पसत्रमिति श्रुतिः
खूप काळानंतर, पांडवांचा राजा मोठा यज्ञ करू लागला, ज्याला 'सर्पसत्र' असं म्हणतात, असं ऐकायला येतं.
तस्मिन्प्रवृत्ते सत्रे तु सर्पाणामन्तकाय वै। मोचयामास ताञ्शापादास्तीकः सुमहातपाः
त्या यज्ञात नागांचा नाश व्हावा म्हणून सुरुवात झाली; तेव्हा मोठ्या तपश्चर्येने आस्तिकाने त्यांना शापातून मुक्त केलं.
भ्रातॄंश्च मातुलांश्चैव तथैवान्यान्स पन्नगान्। पितॄंश्च तारयामास संतत्या तपसा तथा
त्याने आपल्या भावंडांना, मामा आणि इतर नागांना, तसेच आपल्या पूर्वजांनाही वंश आणि तप यांच्या जोरावर तारलं.
व्रतैश्च विविधैर्ब्रह्मन्स्वाध्यायैश्चानृणोऽभवत्। देवांश्च तर्पयामास यज्ञैर्विविधदक्षिणैः
विविध व्रतांनी आणि स्वाध्यायाने तो ऋणमुक्त झाला; विविध यज्ञ आणि दक्षिणांनी त्याने देवतांना तृप्त केलं.
ऋषींश्च ब्रह्मचर्येम सन्तत्या च पितामहान्। अपहृत्य गुरं भारं पितॄणां संशितव्रतः
ब्रह्मचर्याचे कर्तव्य पूर्ण करून आणि आपली वंशपरंपरा चालू ठेवून, तसेच पितरांचा मोठा भार हलका करून, दृढ व्रतस्थ जरत्कारू यांनी सर्व कर्तव्ये पार पाडली.
जरत्कारुर्गतः स्वर्गं सहितः स्वैः पितामहैः। आस्तीकं च सुतं प्राप्य धर्मं चानुत्तमं मुनिः
जरत्कारू आपल्या पूर्वजांसह स्वर्गात गेले. त्यांना आस्तिक नावाचा पुत्र झाला आणि त्यांनी श्रेष्ठ धर्मसंपादन केला, हे मुनी.
जरत्कारुः सुमहता कालेन स्वर्गमेयिवान्। एतदाख्यानमास्तीकं यथावत्कथितं मया। प्रब्रूहि भृगुशार्दूल किमन्यत्कथयामि ते
खूप काळानंतर जरत्कारू स्वर्गात गेले. मी आस्तिकाची ही गोष्ट जशी घडली तशी सांगितली आहे. भृगुकुळातील वाघा, अजून तुला काय सांगू ते सांग.
सौते त्वं कथयस्वेमां विस्तरेण कथां पुनः। आस्तीकस्य कवेःसाधोः शुश्रूषा परमा हिनः
सौतिजी, कृपया ही आस्तिक ऋषी आणि कवी यांची कथा पुन्हा सविस्तर सांग, कारण आम्हाला ती ऐकण्याची फारच इच्छा आहे.
मधुरं कथ्यते सौम्य श्लक्ष्णाक्षरपदं त्वया। प्रीयामहे भृशं तात पितेवेदं प्रभाषसे
मृदू स्वभावाच्या सुत, तू अतिशय मधुर आणि गोड शब्दांत ही कथा सांगतोस. आम्हाला खूप आनंद होतो, कारण तू वडिलांसारखे बोलतोस.
अस्मच्छुश्रूषणे नित्यं पिता हि निरतस्तव। आचष्टैतद्यथाऽऽक्यानं पिता तेत्वं तथा वद
तुझ्या वडिलांना आमची सेवा करणे आणि आमच्या गोष्टी ऐकणे नेहमीच प्रिय होते. त्यांनी ही कथा जशी सांगितली, तशीच तूही सांग.
आयुष्मन्निदमाख्यानमास्तीकं कथयामि ते। यथाश्रुतं कथयतः सकाशाद्वै पितुर्मया
दीर्घायुषी, मी तुला ही आस्तिकाची कथा सांगतो, जशी मी ती वडिलांकडून ऐकली, तशीच तुझ्यासमोर मांडतो.
पुरा देवयुगे ब्रह्मन्प्रजापतिसुते शुभे। आस्तां भगिन्यौ रूपेण समुपेतेऽद्भुतेऽनघ
पूर्वी देवयुगात, हे ब्राह्मण, प्रजापतीच्या दोन कन्या होत्या. त्या दोघीही अतिशय सुंदर आणि अद्भुत होत्या, पापरहित.
ते भार्ये कश्यपस्यास्तां कद्रूश्च विनता च ह। प्रादात्ताभ्यां वरं प्रीतः प्रजापतिसमः पतिः
त्या दोघी, कद्रू आणि विनता, कश्यप यांच्या पत्नी झाल्या. पतीने, प्रजापतीसमान असलेल्या, त्यांच्यावर प्रसन्न होऊन त्यांना वर दिला.
कश्यपो धर्मपत्नीभ्यां मुदा परमया युतः। वरातिसर्गं श्रुत्वैवं कश्यपादुत्तमं च ते
कश्यप आपल्या धर्मपत्नींसह अत्यंत आनंदित झाला आणि त्यांच्या वराची मागणी ऐकली.
हर्षादप्रतिमां प्रीतिं प्रापतुः स्म वरस्त्रियौ। वव्रे कद्रूः सुतान्नागान्सहस्रं तुल्यवर्चसः
त्या दोन स्त्रिया अतुल आनंदाने भरल्या आणि त्यांना वर मिळाले. कद्रूने हजार पुत्र मागितले, जे तेजस्वी आणि एकसमान होते.
द्वौ पुत्रौ विनता वव्रे कद्रूपुत्राधिकौ बले। तेजसा वपुषा चैव विक्रमेणाधिकौ च तौ
विनतेने दोन पुत्र मागितले, जे कद्रूच्या पुत्रांपेक्षा अधिक बलवान, तेजस्वी, सुंदर आणि पराक्रमी असतील.
तस्यै भर्ता वरं प्रादादीदृसौ ते भविष्यतः। एवमस्त्विति तं चाह कश्यपं विनता तदा
तिच्या पतीने तिला वर दिला, 'असे पुत्र तुला मिळतील.' तेव्हा विनतेने कश्यपाला म्हटले, 'तसेच होवो.'
यथावत्प्रार्थितं लब्ध्वा वरं तुष्टाभवत्तदा। कृतकृत्या तु विनता लब्ध्वा वीर्याधिकौ सुतौ
जशी तिने मागितली तसा वर मिळाल्याने विनता संतुष्ट झाली. दोन बलवान पुत्र मिळाल्याने तिला समाधान वाटले.
कद्रूश्च लब्ध्वा पुत्राणां सहस्रं तुल्यवर्चसाम्। धार्यौ प्रयत्नतो गर्भावित्युक्त्वा स महातपाः
कद्रूला हजार तेजस्वी पुत्र मिळाले. त्या दोघींना महातपस्वी कश्यप म्हणाले, 'तुम्ही दोघींनी आपले गर्भ काळजीपूर्वक वाढवावेत.'
ते भार्ये वरसंतुष्टे कश्यपो वनमाविशत्
वर मिळाल्याने समाधानी झालेल्या कश्यपाच्या दोन्ही पत्नी वनात गेल्या.
जनयामास विप्रेन्द्र द्वे चाण्डे विनता तदा। तयोरण्डानि निदधुः प्रहृष्टाः परिचारिकाः
त्या वेळी, श्रेष्ठ ब्राह्मण, विनतेने दोन अंडी घातली. त्यांच्या सेविकांनी ती अंडी आनंदाने जपून ठेवली.
सोपस्वेदेषु भाण्डेषु पञ्चवर्षशतानि च। ततः पञ्चशते काले कद्रूपुत्रा विनिःसृताः
पाचशे वर्षे ती अंडी ओलसर आणि उबदार भांड्यात ठेवली होती. त्यानंतर, कद्रूचे पुत्र बाहेर आले.
अण्डाभ्यां विनतायास्तु मिथुनं न व्यदृश्यत। ततः पुत्रार्थिनी देवी व्रीडिता च तपस्विनी
विनतेच्या दोन अंड्यांतून काहीही पिल्लू बाहेर आलं नाही. मग पुत्राची इच्छा असलेली, लाजलेली आणि तप करणारी ती देवी कठोर तपास लागली.
अण्डं बिभेद विनता तत्र पुत्रमपश्यत। पूर्वार्धकायसंपन्नमितरेणाप्रकाशता
विनतेने एक अंड फोडलं आणि तिला त्यात एक मुलगा दिसला, पण त्याचं शरीर फक्त अर्धवट तयार झालेलं होतं, बाकीचं अजून प्रकट झालं नव्हतं.
स पुत्रः क्रोधसंरब्धः शशापैनामिति श्रुतिः। योऽहमेवं कृतो मातस्त्वया लोभपरीतया
तो मुलगा रागाने संतप्त झाला आणि म्हणाला, 'आई, तू लोभापोटी माझ्याशी असं वागलीस—'
शरीरेणासमग्रेण तस्माद्दासी भविष्यसि। पञ्च वर्षशतान्यस्या यया विस्पर्धसे सह
‘माझं शरीर अपूर्ण राहिलं म्हणून, तू जिच्याशी स्पर्धा करतेस तिची पाचशे वर्षं दासी राहशील.’