कौतूहलेन नगरं पूर्यमाणमिवाभवत्। यत्र ते पुरुषव्याघ्राः शोकदुःखसमन्विताः
उत्साहाने सारा नगरभर गर्दी उसळली होती, जणू काही ते वाघासारखे पुरुष, दुःख आणि शोकाने भरलेले, आत येत होते.
निर्गताश्च पुरात्पूर्वं धृतराष्ट्रप्रबाधिताः। पुनर्निवृत्ता दिष्ट्या वै सह मात्रा परन्तपाः
धृतराष्ट्राने हाकलून दिल्यामुळे जे पूर्वी शहर सोडून गेले होते, ते शत्रूंचा संहार करणारे आता आपल्या आईसह पुन्हा सुदैवाने परतले.
इत्येवमीरिता वाचो जनैः प्रियचिकीर्षुभिः।' तत उच्चावचा वाचः प्रियाः सर्वत्र भारत
लोकांनी आपुलकीने बोललेली अशी वाक्ये सर्वत्र ऐकू येत होती; मग, भारत, सर्वत्र गोड आणि विविध बोलणी उमटू लागली.
अयं स पुरुषव्याघ्रः पुनरायाति धर्मवित्
तोच तो धर्म जाणणारा वाघासारखा पुरुष पुन्हा परत येतो आहे.
यो नः स्वानिव दायादान्धर्मेण परिरक्षति। अद्य पाण्डुर्महाराजो वनादिव मनःप्रियम्
जो आपले वारस आपल्या मुलांसारखा धर्माने जपत होता, आज तोच पांडू महाराज, सर्वांना प्रिय, वनातून परत आला आहे.
आगतश्चैवमस्माकं चिकीर्षन्नात्र संशयः। किं न्वद्य सुकृतं कर्म सर्वेषां नः प्रियं परम्
तो आमच्याकडे आलेला आहे, चांगले करायच्या इच्छेने—यात शंका नाही; आज आपण सर्वांनी असे कोणते पुण्य केले की, आपल्याला एवढा आनंद मिळाला?
यन्नः कुन्तीसुता वीरा भर्तारः पुनरागताः। यदि दत्तं यदि हुतं यदि वाप्यस्ति नस्तपः। तेन तिष्ठन्तु नगरे पाण्डवाः शरदां शतम्
कुंतीचे हे वीर पुत्र, आपले स्वामी, पुन्हा परतले आहेत—आपण काही दान दिले असेल, यज्ञ केला असेल, किंवा काही तप केले असेल, तर त्या पुण्यामुळे पांडवांनी शंभर शरद ऋतू या नगरीत राहावे.
ततस्ते धृतराष्ट्रस्य भीष्मस्य च महात्मनः। अन्येषां च तदर्हाणां चक्रुः पादाभिवन्दनम्
मग त्यांनी धृतराष्ट्र, महानुभाव भीष्म आणि इतर आदरणीय वडीलधाऱ्यांच्या पायांना वंदन केले.
पृष्टास्तु कुशलप्रश्नं सर्वेण नगरेण ते। समाविशन्त वेश्मानि धृतराष्ट्रस्य शासनात्
शहरातील सर्व लोकांनी त्यांची कुशल विचारल्यानंतर, धृतराष्ट्राच्या आज्ञेने ते आपापल्या घरात गेले.
दुर्योधनस्य महिषी काशिराजसुता तदा। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां वधूभिः सहिता तदा
त्या वेळी दुर्योधनाची राणी, काशी राजाची कन्या, धृतराष्ट्राच्या पुत्रांच्या वधूंना घेऊन आली.
पाञ्चालीं प्रतिजग्राह साध्वीं श्रियमिवापराम्। पूजयामास पूजार्हां शचीदेवीमिवागताम्
तिने सती द्रौपदीचे स्वागत केले, जणू दुसरी लक्ष्मीच आली आहे, आणि तिला शचीदेवीसारखी योग्य सन्मान दिला.
ववन्दे तत्र गान्धारीं कृष्णया सह माधवी। आशिषश्च प्रयुक्त्वा तु पाञ्चालीं परिषस्वजे
तेथे माधवीने कृष्णेसह गांधारीला वंदन केले; आशीर्वाद देऊन तिने द्रौपदीला मिठी मारली.
परिष्वज्यैव गान्धारी कृष्णां कमललोचनाम्। पुत्राणां मम पाञ्चाली मृत्युरेवेत्यमन्यत
गांधारीने कमलासारख्या डोळ्यांची कृष्णा हिला मिठी मारली आणि मनात विचार केला—'द्रौपदीच माझ्या मुलांचा मृत्यू ठरेल.'
संचिन्त्य विदुरं प्राह युक्तितः सुबलात्मजा। कुन्तीं राजसुतां क्षत्तः सवधूं सपरिच्छदाम्
असे मनात ठरवून, सुबलाची कन्या गांधारी योग्य रीतीने विदुराला म्हणाली—'क्षत्त, राजकन्या कुंतीला तिच्या सूनांसह आणि सेविकांसह घेऊन ये.'
पाण्डोर्निवेशनं शीघ्रं नीयतां यदि रोचते। करणेन मुहूर्तेन नक्षत्रेण शुभे तिथौ
तुम्हाला आवडत असेल तर, पांडवांच्या वास्तव्याची सर्व तयारी लवकर करा, आणि ती शुभ नक्षत्र व तिथीला करा.
यथा सुखं तथा कुन्ती रंस्यते स्वगृहे सुतैः। तथेत्येव तदा क्षत्ता कारयामास तत्तथा
कुंती आपल्या मुलांसह आपल्या घरात सुखाने राहावी म्हणून, कक्षपालाने लगेच सर्व व्यवस्था केली.
पूजयामासुरत्यर्थं बान्धवाः पाण्डवांस्तदा। नागराः श्रेणिमुख्याश्च पूजयन्ति स्म पाण्डवान्
त्या वेळी पांडवांचे नातेवाईकांनी मोठ्या आदराने स्वागत केले; नगरातील लोक आणि गटप्रमुखांनीही पांडवांचा सन्मान केला.
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो बाह्लीकः ससुतस्तदा। शासनाद्धृतराष्ट्रस्य अकुर्वन्नतिथिक्रियाम्
भीष्म, द्रोण, कृप, कर्ण आणि बाहीलिक आपल्या मुलासह, धृतराष्ट्राच्या आज्ञेने पाहुणचाराची सर्व कामे केली.
एवं विहरतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम्। नेता सर्वस्य कार्यस्य विदुरो राजशासनात्
महात्मा पांडव आनंदाने वावरत असताना, विदुराने राजाच्या आज्ञेने त्यांच्या सर्व कामांची जबाबदारी घेतली.
विश्रान्तास्ते महात्मानः कंचित्कालं सकेशवाः। आहूता धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च
ते महात्मा आणि केशव काही काळ तिथे विश्रांती घेत होते, कारण त्यांना धृतराष्ट्र राजा आणि शांतनूचे पुत्र यांनी बोलावले होते.
भ्रातृभिः सह कौन्तेय निबोधेदं वचो मम। `पाण्डुना वर्धितं राज्यं पाण्डुना पालितं जगत्
कुंतीपुत्रा, आपल्या भावांसह माझे हे बोल ऐक: पांडूने हे राज्य वाढवले आणि जगाचे रक्षण केले.
शासनान्मम कौन्तेय मम भ्राता महाबलः। कृतवान्दुष्करं कर्म नित्यमेव विशांपते
कुंतीपुत्रा, माझ्या आज्ञेने माझ्या बलाढ्य भावाने नेहमीच कठीण कामे केली, हे राजाधिराज.
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय शासनं कुरु मा चिरम्। मम पुत्रा दुरात्मानः सर्वेऽहंकारसंयुताः
म्हणून, कुंतीपुत्रा, तूही माझी आज्ञा लवकर पाळ, कारण माझे सर्व पुत्र वाईट आणि गर्विष्ठ आहेत.
शासनं न करिष्यन्ति मम नित्यं युधिष्ठिर। स्वकार्यनिरतैर्नित्यमवलिप्तैर्दुरात्मभिः
युधिष्ठिरा, माझे पुत्र नेहमी स्वतःच्या कामात मग्न, गर्विष्ठ आणि दुष्ट असल्यामुळे, ते कधीच माझी आज्ञा पाळणार नाहीत.
पुनर्वै विग्रहो मा भूत्खाण्डवप्रस्थमाविश। न हि वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम्
पुन्हा वाद होऊ नये, तू खांडवप्रस्थात जा; कारण तिथे तुम्ही राहत असताना, कोणीही तुम्हाला त्रास देऊ शकणार नाही.
संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशानिव वज्रिणा। अर्धराज्यं तु संप्राप्य खाण्डवप्रस्थणाविश
पार्थाच्या रक्षणाखाली, जसे देवांना वज्रधारी रक्षण करतो, अर्धे राज्य मिळवून खांडवप्रस्थात जा.
केशवो यदि मन्यते तत्कर्तव्यमसंशयम्
केशवाला योग्य वाटले, तर ते नक्कीच करावे.
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं नृपं सर्वे प्रणम्य च। `वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन्
ते सर्वजण त्या शब्दांना मान देऊन राजाला वंदन करून, वासुदेवाशी सल्ला करून आपल्या जागी बसले.
अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तरानय मा चिरम्। अभिषिक्तं करिष्यामि ह्यद्य वै कुरुनन्दनम्
कक्षपाला, राज्याभिषेकासाठी लागणारी सर्व सामग्री लवकर आण, कारण आज मी कुरुवंशाचा आनंद राजा म्हणून अभिषेक करणार आहे.
ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणीमुख्याश्च सर्वतः। आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः
सर्व ब्राह्मण, श्रेष्ठ व्यापारी, गटप्रमुख, प्रजाजन आणि विशेषतः नातेवाईक यांना बोलवा.