मन्त्रिणस्ते न च श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः। अथ ते हृदये राजन्विशेषः स्वेषु वर्तते। अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर्न ते ध्रुवम्
राजा, तुझे सल्लागार विशेष काही हिताचं पाहत नाहीत. आणि त्यांच्या मनात आपल्या लोकांबद्दल काही वेगळेपण असेल, तर ते लपवलेलं सांगितलं तरी, ते तुझ्या हितासाठी नक्कीच काही करणार नाहीत.
एतदर्थमिमौ राजन्महात्मानौ महाद्युती। नोचतुर्विवृतं किंचिन्न ह्येष तव निश्चयः
राजा, म्हणूनच हे दोन महान आणि तेजस्वी पुरुष काहीही उघडपणे सांगत नाहीत, कारण तुझा मनाचा निर्णय अजून पक्का झालेला नाही.
यच्चाप्यशक्यतां तेषामाहतुः पुरुषर्षभौ। तत्तथा पुरुषव्याघ्र तव तद्भद्रमस्तु ते
पुरुषांमध्ये वाघ असलेल्या त्या दोघांनी जी असमर्थता सांगितली, ती तशीच असू दे, राजा, आणि तुझं कल्याण होवो.
कथं हि पाण्डवः श्रीमान्सव्यसाची धनञ्जयः। शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन्मघवतापि हि
राजा, श्रीमंत आणि दोन्ही हातांनी बाण चालवणारा पांडव धनंजय युद्धात, अगदी इंद्रालाही, कसा जिंकता येईल?
भीमसेनो महाबाहुर्नागायुतबलो महान्। राक्षसानां भयकरो बाहुशाली महाबलः
भीमसेन हा मोठ्या भुजांचा, दहा हजार हत्तींची ताकद असलेला, राक्षसांना भय दाखवणारा, अतिशय बलवान आणि धाडसी आहे.
हिडिम्बो निहतो येन बाहुयुद्धेन भारत। यो रावणसमो युद्धे तथा च बकराक्षसः
भारता, ज्याने हातघाईच्या युद्धात हिडिंबाला मारले, जो युद्धात रावणासारखा पराक्रमी होता, त्यानेच बकराक्षसालाही ठार केले.
स युध्यमानो राजेन्द्र भीमो भीमपराक्रमः।' कथं स्म युधि शक्येत विजेतुममरैरपि
राजा, भीमाचा पराक्रम फारच भयंकर आहे. तो युद्ध करत असताना, अमरांनीसुद्धा त्याला जिंकणे अशक्य आहे.
तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताविव। कथं विजेतुं शक्यौ तौ रणे जीवितुमिच्छता
त्याचप्रमाणे, यमाच्या दोन पुत्रांसारखे, युद्धात कुशल आणि पराक्रमी असलेले ते दोघे, ज्यांना आपले प्राण हवे आहेत, त्यांनी त्यांना जिंकण्याचा विचारही करू नये.
यस्मिन्धृतिरनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः। नित्यानि पाण्डवे ज्येष्ठे स जीयेत रणे कथम्
ज्याच्यात नेहमीच धीर, दया, सहनशीलता, सत्य आणि पराक्रम असतो, असा ज्येष्ठ पांडव, तो युद्धात कसा हरू शकतो?
येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः। किं नु तैरजितं सङ्ख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः
ज्यांच्या बाजूने राम मित्र आहे, जनार्दन सल्लागार आहे, आणि सात्यकीही त्यांच्याच बाजूला आहे, असे लोक युद्धात कसे हरू शकतात?
द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां स्यालाश्च पार्षताः। धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः
ज्यांचा डुपद सासरा आहे, पार्षत हे मेहुणे आहेत, आणि धृष्टद्युम्नासारखे वीर, डुपदाचे पुत्र, त्यांचे बंधू आहेत.
चैद्यश्च येषां भ्राता च शिशुपालो महारथः।' सोऽशक्यतां च विज्ञाय तेषामग्रे च भारत। दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक्तेषु समाचर
ज्यांचा भाऊ चेडीचा राजा शिशुपाल हा मोठा रथी आहे, त्यांच्या सामर्थ्याची कल्पना करून, हे भारत, तू त्यांच्या बाबतीत योग्य आणि धर्माने वाग.
इदं निर्दिष्टमयशः पुरोचनकृतं महत्। तेषामनुग्रहेणाद्य राजन्प्रक्षालयात्मनः
पुरोचनामुळे झालेले हे मोठे कलंक मी सांगितले आहे; आज त्यांच्या प्रती दया दाखवून, राजा, स्वतःला शुद्ध कर.
तेषामनुग्रहश्चायं सर्वेषां चैव नः कुले। जीवितं च परं श्रेयः क्षत्रस्य च विवर्धनम्
त्यांच्यावर केलेली कृपा आपल्या संपूर्ण कुळासाठीही हितकारक आहे; जीवन हेच सर्वश्रेष्ठ आहे आणि त्यामुळे क्षत्रियांची कीर्ती वाढते.
द्रुपदोऽपि महान्राजा कृतवैरश्च नः पुरा। तस्य संग्रहणं राजन्स्वपक्षस्य विवर्धनम्
डुपद हा मोठा राजा पूर्वी आपला शत्रू होता; पण त्याला आपल्याकडे वळविल्यास, राजा, आपली बाजू अधिक बळकट होईल.
बलवन्तश्च दाशार्हा बहवश्च विशांपते। यतः कृष्णस्ततः सर्वे यतः कृष्णस्ततो जयः
दाशार्ह हे बलवान आणि अनेक आहेत, राजन; जिथे कृष्ण आहे तिथे सर्वजण आहेत, आणि जिथे कृष्ण आहे तिथेच विजय आहे.
यच्च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप। को दैवशप्तस्तत्कार्यं विग्रहेण समाचरेत्
राजा, जे काम शांततेने साधता येईल, ते भांडण करून कोण भाग्याने वंचित असलेला माणूस साध्य करायला जाईल?
श्रुत्वा च जीवतः पार्थान्पौरजानपदा जनाः। बलवद्दर्शने हृष्टास्तेषां राजन्प्रियं कुरु
पार्थ जिवंत आहेत हे ऐकून, नगरातील आणि गावातील लोक त्यांना पाहून आनंदित झाले आहेत; राजा, त्यांना जे आवडेल ते कर.
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः। अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः
दुर्योधन, कर्ण आणि सुभलपुत्र शकुनी हे अधार्मिक, मूर्ख आणि बालिश आहेत; त्यांचा सल्ला तू ऐकू नकोस.
उक्तमेतत्पुरा राजन्मया गुणवतस्तव। दुर्योधनापराधेन प्रजेयं वै विनङ्क्ष्यति
हे मी पूर्वीही तुझ्या हितासाठी सांगितले आहे, राजा; दुर्योधनाच्या चुकीमुळे प्रजेला नाश येईल.
भीष्मः शान्तनवो विद्वान्द्रोणश्च भगवानृषिः। `हितं च परमं सत्यमब्रूतां वाक्यमुत्तमम्।' हितं च परमं वाक्यं त्वं च सत्यं ब्रवीषि माम्
शांतनूचा पुत्र भीष्म आणि पूज्य ऋषी द्रोण यांनी हिताचे आणि सत्याचे उत्तम शब्द सांगितले; तूही मला सत्यच सांगतोस.
यथैव पाण्डोस्ते वीराः कुन्तीपुत्रा महारथाः। तथैव धर्मतः सर्वे मम पुत्रा न संशयः
जसे कुंतीपुत्र पांडव हे वीर आणि मोठे रथी आहेत, तसेच माझे सर्व पुत्रही धर्माने तसेच आहेत—याबद्दल शंका नाही.
यथैव मम पुत्राणामिदं राज्यं विधीयते। तथैव पाण्डुपुत्राणामिदं राज्यं न संशयः
जसं हे राज्य माझ्या मुलांसाठी आहे, तसंच हे राज्य पांडूच्या मुलांसाठीही आहे, यात काहीच शंका नाही.
क्षत्तरानय गच्छैतान्सह मात्रा सुसत्कृतान्। तया च देवरूपिण्या कृष्णया सह भारत
क्षत्त, तू जा आणि त्यांना त्यांच्या आईसोबत, योग्य सन्मान देऊन, आणि देवीसारखी दिसणारी कृष्णा हिच्यासह घेऊन ये, हे भारत.
दिष्ट्या जीवन्ति ते पार्था दिष्ट्या जीवति सा पृथा। दिष्ट्या द्रुपदकन्यां च लब्धवन्तो महारथाः
भाग्याने पृथा-पुत्र जिवंत आहेत, भाग्याने कुंती सुद्धा जिवंत आहे, आणि भाग्याने त्या महाशूरांनी द्रुपदकन्येला मिळवलं आहे.
दिष्ट्या वर्धामहे सर्वे दिष्ट्या शान्तः पुरोचनः। दिष्ट्या मम परं दुःखमपनीतं महाद्युते
भाग्याने आपण सगळे सुखी आहोत, भाग्याने पुरोचन शांत झाला आहे, आणि भाग्याने माझं मोठं दुःख दूर झालं आहे, हे महाबळ.
एवमुक्तस्ततः क्षत्ता रथमारुह्य शीघ्रगम्। आगात्कतिपयाहोभिः पाञ्चालान्राजधर्मवित्
असं सांगितल्यावर, क्षत्ताने वेगवान रथावर बसून काही दिवसांतच राजधर्म जाणणाऱ्या पाञ्चालांकडे पोहोचला.
ततो जगाम विदुरो धृतराष्ट्रस्य शासनात्। सकाशं यज्ञसेनस्य पाण्डवानां च भारत
मग विदुराने धृतराष्ट्राच्या आज्ञेने यज्ञसेन आणि पांडवांकडे जाऊन हजेरी लावली, हे भारत.
समुपादाय रत्नानि वसूनि विविधानि च। द्रौपद्याः पाण्डवानां च यज्ञसेनस्य चैव ह
त्याने द्रौपदी, पांडव आणि यज्ञसेन यांच्यासाठी रत्ने आणि विविध प्रकारचे धन सोबत नेले.
तत्र गत्वा स धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः। द्रुपदं न्यायतो राजन्संयुक्तमुपतस्थिवान्
तेथे पोहोचल्यावर, धर्म जाणणाऱ्या आणि सर्व शास्त्रात निपुण असलेल्या विदुराने नीटपणे आणि योग्य रीतीने राजा द्रुपदाला भेट दिली.