तथा द्रोणेन बहुधा भाषितं हितमुत्तमम्। तच्च राधासुतः कर्णो मन्यते न हितं तव
तसंच, द्रोणांनीही अनेकदा तुझ्या हितासाठी उत्तम सल्ला दिला. पण राधेचा मुलगा कर्ण त्याला तुझ्यासाठी हिताचं मानत नाही.
चिन्तयंश्च न पश्यामि राजंस्तव सुहृत्तमम्। आभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां यो वा स्यात्प्रज्ञयाधिकः
राजा, मी विचार केला तरी तुझ्या मित्रांमध्ये या दोघांपेक्षा जास्त बुद्धिमान कोणीच दिसत नाही.
इमौ हि वृद्धौ वयसा प्रज्ञया च श्रुतेन च। समौ च त्वयि राजेन्त्र तथा पाण्डुसुतेषु च
हे दोघं वयाने, शहाणपणाने आणि ऐकलेल्या ज्ञानाने मोठे आहेत. राजा, तुझ्यात आणि पांडूच्या मुलांमध्ये हे दोघं सगळ्यांत सम आहेत.
धर्मे चानवरौ राजन्सत्यतायां च भारत। रामाद्दाशरथेश्चैव गयाच्चैव न संशयः
राजा, धर्म आणि सत्य बोलण्यात हे दोघं कुणापेक्षाही कमी नाहीत; अगदी दशरथपुत्र राम किंवा गया यांच्याशी तुलना केली तरी.
न चोक्तवन्तावश्रेयः पुरस्तादपि किंचन। न चाप्यपकृतं किंचिदनयोर्लक्ष्यते त्वयि
या दोघांनी कधीही तुझ्यासाठी काहीही अशोभनीय बोललेलं नाही, आणि त्यांनी तुझ्याविषयी कधीही वाईट वागणूक दिलेली दिसत नाही.
तावुभौ पुरुषव्याघ्रावनागसि नृपे त्वयि। न मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः कथं सत्यपराक्रमौ
राजा, हे दोघं पुरुषांमध्ये वाघासारखे आहेत आणि तुझ्याविषयी कुठलीही चूक नाही. सत्य आणि शौर्य यांना धरून असलेले हे दोघं तुझ्या हिताचा विचार का करणार नाहीत?
प्रज्ञावन्तौ नरश्रेष्ठावस्मिँल्लोके नराधिप। त्वन्निमित्तमतो नेमौ किंचिज्जिह्मं वदिष्यतः
राजांचा राजा, हे दोघं या जगात सर्वांत बुद्धिमान आणि श्रेष्ठ आहेत. तुझ्यासाठी हे कधीही वाकडे बोलणार नाहीत.
इति मे नैष्ठिकी बुद्धिर्वर्तते कुरुनन्दन। न चार्थहेतोर्धर्मज्ञौ वक्ष्यतः पक्षसंश्रितम्
कुरुनंदना, माझी ठाम समजूत अशी आहे की, हे दोघं धर्म जाणणारे आहेत आणि फायद्यासाठी कधीही पक्षपाती बोलणार नाहीत.
एतद्धि परमं श्रेयो मन्येऽहं तव भारत। दुर्योधनप्रभृतयः पुत्रा राजन्यथा तव
भारता, मला वाटतं की हेच तुझ्यासाठी सर्वांत उत्तम आहे. पण तुझे पुत्र, दुर्योधनासह, राजा, वेगळंच काहीतरी समजतात.
तथैव पाण्डवेयास्ते पुत्रा राजन्न संशयः। तेषु चेदहितं किंचिन्मन्त्रयेयुरतद्विदः
राजा, पांडवही तुझेच मुलं आहेत, यात शंका नाही. त्यांच्यात कुणी काही वाईट विचार केला, तर जाणणारे लगेच ओळखतील.
मन्त्रिणस्ते न च श्रेयः प्रपश्यन्ति विशेषतः। अथ ते हृदये राजन्विशेषः स्वेषु वर्तते। अन्तरस्थं विवृण्वानाः श्रेयः कुर्युर्न ते ध्रुवम्
राजा, तुझे सल्लागार विशेष काही हिताचं पाहत नाहीत. आणि त्यांच्या मनात आपल्या लोकांबद्दल काही वेगळेपण असेल, तर ते लपवलेलं सांगितलं तरी, ते तुझ्या हितासाठी नक्कीच काही करणार नाहीत.
एतदर्थमिमौ राजन्महात्मानौ महाद्युती। नोचतुर्विवृतं किंचिन्न ह्येष तव निश्चयः
राजा, म्हणूनच हे दोन महान आणि तेजस्वी पुरुष काहीही उघडपणे सांगत नाहीत, कारण तुझा मनाचा निर्णय अजून पक्का झालेला नाही.
यच्चाप्यशक्यतां तेषामाहतुः पुरुषर्षभौ। तत्तथा पुरुषव्याघ्र तव तद्भद्रमस्तु ते
पुरुषांमध्ये वाघ असलेल्या त्या दोघांनी जी असमर्थता सांगितली, ती तशीच असू दे, राजा, आणि तुझं कल्याण होवो.
कथं हि पाण्डवः श्रीमान्सव्यसाची धनञ्जयः। शक्यो विजेतुं संग्रामे राजन्मघवतापि हि
राजा, श्रीमंत आणि दोन्ही हातांनी बाण चालवणारा पांडव धनंजय युद्धात, अगदी इंद्रालाही, कसा जिंकता येईल?
भीमसेनो महाबाहुर्नागायुतबलो महान्। राक्षसानां भयकरो बाहुशाली महाबलः
भीमसेन हा मोठ्या भुजांचा, दहा हजार हत्तींची ताकद असलेला, राक्षसांना भय दाखवणारा, अतिशय बलवान आणि धाडसी आहे.
हिडिम्बो निहतो येन बाहुयुद्धेन भारत। यो रावणसमो युद्धे तथा च बकराक्षसः
भारता, ज्याने हातघाईच्या युद्धात हिडिंबाला मारले, जो युद्धात रावणासारखा पराक्रमी होता, त्यानेच बकराक्षसालाही ठार केले.
स युध्यमानो राजेन्द्र भीमो भीमपराक्रमः।' कथं स्म युधि शक्येत विजेतुममरैरपि
राजा, भीमाचा पराक्रम फारच भयंकर आहे. तो युद्ध करत असताना, अमरांनीसुद्धा त्याला जिंकणे अशक्य आहे.
तथैव कृतिनौ युद्धे यमौ यमसुताविव। कथं विजेतुं शक्यौ तौ रणे जीवितुमिच्छता
त्याचप्रमाणे, यमाच्या दोन पुत्रांसारखे, युद्धात कुशल आणि पराक्रमी असलेले ते दोघे, ज्यांना आपले प्राण हवे आहेत, त्यांनी त्यांना जिंकण्याचा विचारही करू नये.
यस्मिन्धृतिरनुक्रोशः क्षमा सत्यं पराक्रमः। नित्यानि पाण्डवे ज्येष्ठे स जीयेत रणे कथम्
ज्याच्यात नेहमीच धीर, दया, सहनशीलता, सत्य आणि पराक्रम असतो, असा ज्येष्ठ पांडव, तो युद्धात कसा हरू शकतो?
येषां पक्षधरो रामो येषां मन्त्री जनार्दनः। किं नु तैरजितं सङ्ख्ये येषां पक्षे च सात्यकिः
ज्यांच्या बाजूने राम मित्र आहे, जनार्दन सल्लागार आहे, आणि सात्यकीही त्यांच्याच बाजूला आहे, असे लोक युद्धात कसे हरू शकतात?
द्रुपदः श्वशुरो येषां येषां स्यालाश्च पार्षताः। धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजाः
ज्यांचा डुपद सासरा आहे, पार्षत हे मेहुणे आहेत, आणि धृष्टद्युम्नासारखे वीर, डुपदाचे पुत्र, त्यांचे बंधू आहेत.
चैद्यश्च येषां भ्राता च शिशुपालो महारथः।' सोऽशक्यतां च विज्ञाय तेषामग्रे च भारत। दायाद्यतां च धर्मेण सम्यक्तेषु समाचर
ज्यांचा भाऊ चेडीचा राजा शिशुपाल हा मोठा रथी आहे, त्यांच्या सामर्थ्याची कल्पना करून, हे भारत, तू त्यांच्या बाबतीत योग्य आणि धर्माने वाग.
इदं निर्दिष्टमयशः पुरोचनकृतं महत्। तेषामनुग्रहेणाद्य राजन्प्रक्षालयात्मनः
पुरोचनामुळे झालेले हे मोठे कलंक मी सांगितले आहे; आज त्यांच्या प्रती दया दाखवून, राजा, स्वतःला शुद्ध कर.
तेषामनुग्रहश्चायं सर्वेषां चैव नः कुले। जीवितं च परं श्रेयः क्षत्रस्य च विवर्धनम्
त्यांच्यावर केलेली कृपा आपल्या संपूर्ण कुळासाठीही हितकारक आहे; जीवन हेच सर्वश्रेष्ठ आहे आणि त्यामुळे क्षत्रियांची कीर्ती वाढते.
द्रुपदोऽपि महान्राजा कृतवैरश्च नः पुरा। तस्य संग्रहणं राजन्स्वपक्षस्य विवर्धनम्
डुपद हा मोठा राजा पूर्वी आपला शत्रू होता; पण त्याला आपल्याकडे वळविल्यास, राजा, आपली बाजू अधिक बळकट होईल.
बलवन्तश्च दाशार्हा बहवश्च विशांपते। यतः कृष्णस्ततः सर्वे यतः कृष्णस्ततो जयः
दाशार्ह हे बलवान आणि अनेक आहेत, राजन; जिथे कृष्ण आहे तिथे सर्वजण आहेत, आणि जिथे कृष्ण आहे तिथेच विजय आहे.
यच्च साम्नैव शक्येत कार्यं साधयितुं नृप। को दैवशप्तस्तत्कार्यं विग्रहेण समाचरेत्
राजा, जे काम शांततेने साधता येईल, ते भांडण करून कोण भाग्याने वंचित असलेला माणूस साध्य करायला जाईल?
श्रुत्वा च जीवतः पार्थान्पौरजानपदा जनाः। बलवद्दर्शने हृष्टास्तेषां राजन्प्रियं कुरु
पार्थ जिवंत आहेत हे ऐकून, नगरातील आणि गावातील लोक त्यांना पाहून आनंदित झाले आहेत; राजा, त्यांना जे आवडेल ते कर.
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः। अधर्मयुक्ता दुष्प्रज्ञा बाला मैषां वचः कृथाः
दुर्योधन, कर्ण आणि सुभलपुत्र शकुनी हे अधार्मिक, मूर्ख आणि बालिश आहेत; त्यांचा सल्ला तू ऐकू नकोस.
उक्तमेतत्पुरा राजन्मया गुणवतस्तव। दुर्योधनापराधेन प्रजेयं वै विनङ्क्ष्यति
हे मी पूर्वीही तुझ्या हितासाठी सांगितले आहे, राजा; दुर्योधनाच्या चुकीमुळे प्रजेला नाश येईल.