सन्निधौ विदुरस्य त्वां दोषं वक्तुं न शक्नुवः। विविक्तमिति वक्ष्यावः किं तवेदं चिकीर्षितम्
विदुराच्या उपस्थितीत तुझी चूक सांगता आली नाही, पण आता एकांतात आम्ही सांगतो — हे काय करायचे ठरवलेस आहेस?
सपत्नवृद्धिं यत्तात मन्यसे वृद्धिमात्मनः। अभिष्टौषि च यत्क्षत्तुः समीपे द्विपदांवर
बाबा, तू आपल्या शत्रूंच्या वाढीस आपलीच वाढ समजतोस आणि क्षत्ताची सर्वांसमोर स्तुती करतोस, हे योग्य आहे का?
अन्यस्मिन्नृप कर्तव्ये त्वमन्यत्कुरुषेऽनघ। तेषां बलविघातो हि कर्तव्यस्तात नित्यशः
राजा, एक काम करायचे असताना तू दुसरेच करतोस. त्यांची ताकद कमी करणे हे नेहमीच आवश्यक आहे, बाबा.
ते वयं प्राप्तकालस्य चिकीर्षां मन्त्रयामहे। यथा नो न ग्रसेयुस्ते सपुत्रबलबान्धवान्
आता योग्य वेळ आली आहे, म्हणून आम्ही विचार करतोय की काय करावे, जेणेकरून ते त्यांच्या पुत्र, बल आणि मित्रांसह आपल्यावर वर्चस्व गाजवू शकणार नाहीत.
दुर्योधनेनैवमुक्तः कर्णेन च विशांपते। पुत्रं च सूतपुत्रं च धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम्
दुर्योधन आणि कर्ण यांनी असे म्हटल्यावर, राजांचा अधिपती धृतराष्ट्राने आपल्या पुत्राला आणि सूतपुत्राला असे सांगितले.
अहमप्येवमेवैतच्चिकीर्षामि यथा युवाम्। विवेक्तुं नाहमिच्छामि त्वाकारं विदुरं प्रति
मीही अगदी तुमच्यासारखेच करायचे ठरवले आहे, पण विदुराबद्दल माझे मनात काय आहे ते मी उघड करायचे नाही.
ततस्तेषां गुणानेव कीर्तयामि विशेषतः। नावबुध्येत विदुरो ममाभिप्रायमिङ्गितैः
मग मी त्यांच्या गुणांची खास करून प्रशंसा करीन; विदुर माझ्या हालचालींवरून माझा हेतू ओळखू शकणार नाही.
यच्च त्वं मन्यसे प्राप्तं तद्ब्रवीहि सुयोधन। राधेय मन्यसे यच्च प्राप्तकालं वदाशु मे
सुव्योधन, तुला जे योग्य वाटते ते सांग; राधेय, तुला जे वेळेवर सांगावेसे वाटते ते लवकर मला कळव.
अद्य तान्कुशलैर्विप्रैः सुगुप्तैराप्तकारिभिः। कुन्तीपुत्रान्भेदयामो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
आज आपण कुंतीचे पुत्र आणि माद्रीचे पांडव या दोघांना हुशार, विश्वासू आणि गुप्तता राखणाऱ्या ब्राह्मणांच्या मदतीने वेगळे करू.
अथवा द्रुपदो राजा महद्भिर्वित्तसंचयैः। पुत्राश्चास्य प्रलोभ्यन्ताममात्याश्चैव सर्वशः
किंवा, राजे द्रुपद आणि त्याचे मंत्री व मुले यांना मोठ्या संपत्तीच्या आमिषाने फसवावे.
परित्यजेद्यथा राजा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्। अथ तत्रैव वा तेषां निवासं रोचयन्तु ते
म्हणजे राजा कुंतीपुत्र युधिष्ठिराला सोडून देईल; किंवा त्यांचे वास्तव्य तिथेच राहू द्यावे.
इहैषां दोषवद्वासं वर्णयन्तु पृथक्पृथक्। ते भिद्यमानास्तत्रैव मनः कुर्वन्तु पाण्डवाः
इथे त्यांचे राहणे कसे दोषपूर्ण आहे हे प्रत्येकाने वेगळे सांगावे; त्यामुळे ते एकमेकांपासून दुरावतील आणि पांडवांचे मन तिथेच स्थिर राहील.
अथवा कुशळाः केचिदुपायनिपुणा नराः। इतरेतरतः पार्थान्भेदयन्त्वनुरागतः
किंवा, काही चतुर आणि डावपेचात निपुण, आपल्यावर प्रेम करणारे पुरुष पांडवांमध्ये एकमेकांविरुद्ध फूट पाडू शकतात.
व्युत्थापयन्तु वा कृष्णां बहुत्वात्सुकरं हि तत्। अथवा पाण्डवांस्तस्यां भेदयन्तु ततश्च ताम्
किंवा, कृष्णेला वेगळी करावे, कारण तिचे अनेक संबंध असल्याने ते सोपे आहे; किंवा तिच्या मार्फत पांडवांमध्ये फूट पाडावी आणि नंतर तिलाही वेगळी करावे.
भीमसेनस्य वा राजन्नुपायकुशलैर्नरैः। मृत्युर्विधीयतां छन्नैः स हि तेषां बलाधिकः
राजा, किंवा भीमसेनाचा छुप्या उपायांनी मार करण्याचा बेत करा, कारण तो त्यांच्यात सर्वात बलवान आहे.
तमाश्रित्य हि कौन्तेयः पुरा चास्मान्न मन्यते। सहि तीक्ष्णश्च शूरश्च तेषां चैव परायणम्
कारण त्याच्यावर विश्वास ठेवून कुंतीपुत्र आपल्याला काही समजत नाही; तो तिखट, शूर आणि त्यांचा मुख्य आधार आहे.
तस्मिंस्त्वभिहते राजन्हतोत्साहा हतौजसः। यतिष्यन्ते न राज्याय स हि तेषां व्यपाश्रयः
राजा, जर तो मारला गेला तर त्यांचा उत्साह आणि ताकद संपेल; ते राज्यासाठी प्रयत्न करणार नाहीत, कारण तोच त्यांचा मुख्य आधार आहे.
अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये पृष्ठगोपे वृकोदरे। तमृते फाल्गुनो युद्धे राधेयस्य न पादभाक्
भीमसेन पाठीशी असताना अर्जुन युद्धात जिंकता येत नाही; पण फाल्गुनाशिवाय युद्धात राधेय त्याला तोंड देऊ शकत नाही.
ते जानानास्तु दौर्बल्यं भीमसेनमृते महत्। अस्मान्बलवतो ज्ञात्वा न यतिष्यन्ति दुर्बलाः
भीमसेनाशिवाय त्यांची मोठी कमजोरी आपल्याला माहीत आहे; अशा दुर्बल लोकांनी आपल्यासारख्या बलवानांशी स्पर्धा करणे शक्य नाही.
इहागतेषु वा तेषु निदेशवशवर्तिषु। प्रवर्तिष्यामहे राजन्यथाशास्त्रं निबर्हणम्
किंवा, ते इथे आले आणि आपल्या आज्ञेत राहिले, तर आपण शास्त्रानुसार त्यांना दबवण्याची कारवाई करू.
दर्पं वा वदतां तेषां केचिदत्र मनस्विनः। द्रुपदस्यात्मजा राजन्प्रभिद्यन्ते ततः परैः
राजा, जर त्यांच्यातील कोणी गर्विष्ठ आणि मोठ्या बोलण्याचा असेल, तर द्रुपदाच्या मुलांमध्ये इतरांनी फूट पाडावी.
अथवा दर्शनीयाभिः प्रमदाभिर्विलोभ्यताम्। एकैकस्तत्र कौन्तेयस्ततः कृष्णा विरज्यताम्
किंवा, तिथे प्रत्येक कुंतीपुत्राला सुंदर स्त्रियांनी मोहात पाडावे; मग कृष्णेला त्यांच्याबद्दल अनास्था वाटू द्यावी.
प्रेष्यतां चैव राधेयस्तेषामागमनाय वै। तैस्तैः प्रकारैः सन्नीय पात्यन्तामाप्तकारिभिः
राधेयाला त्यांना बोलवायला पाठवा; वेगवेगळ्या उपायांनी त्यांना एकत्र आणा आणि विश्वासू माणसांनी त्यांचा नाश करा.
एतेषामप्युपायानां यस्ते निर्दोषवान्मतः। तस्य यप्रोगमातिष्ठ पुरा कालोऽतिवर्तते
या सर्व उपायांपैकी तुला जो निष्कलंक वाटतो, तो लवकर अमलात आण, कारण वेळ निघून जाऊ नये.
यावद्ध्यकृतविश्वासा द्रुपदे पार्थिवर्षभे। तावदेव हि ते शक्या न शक्यास्तु ततः परम्
राजांचा वाघ असलेल्या द्रुपदाने त्यांच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवलेला नसताना, तोपर्यंतच ते दुर्बल आहेत; एकदा का त्याने विश्वास ठेवला, मग त्यांना जिंकणे अशक्यच आहे.
एषा मम मतिस्तात निग्रहाय प्रवर्तते। साध्वी वा यदि वाऽसाध्वी किं वा राधेय मन्यसे
माझे मत असे आहे की त्यांना दडपण्यासाठी हे योग्य आहे; हे योग्य आहे की नाही, राधेया, तुला काय वाटते?
दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः। न ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुवर्धन
दुर्योधन, मला तुझे विचार योग्य वाटत नाहीत; कारण पांडवांना कुठल्याही युक्तीने हरवता येणार नाही, हे माझे मत आहे.
पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया। निग्रहीतुं तदा वीर न चैव शकितास्त्वया
तू आधीही अनेक युक्त्या वापरून त्यांना दडपण्याचा प्रयत्न केला आहेस, पण वीर, त्यावेळीही तुला ते जमले नाही.
इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव। अजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम्
राजा, जेव्हा ते अजून लहान होते, तुझ्या जवळच होते, तेव्हा देखील तुला त्या मुलांना काहीही त्रास देता आला नाही.
जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य ते। नोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युता
आता ते मोठे झाले आहेत, त्यांची ताकद वाढली आहे आणि ते दुसऱ्या देशात आहेत; अशा वेळी कुठल्याही उपायाने कौंतेयांना जिंकता येणार नाही, हे माझे ठाम मत आहे.