ततः प्रीतमनाः क्षत्ता धृतराष्ट्रं विशांपते। उवाच दिष्ट्या कुरवो वर्ध्त इति विस्मितः
विदुर आनंदी मनाने, विस्मयाने, धृतराष्ट्र राजाला म्हणाला, 'देवाच्या कृपेने कुरू वंश वाढतो आहे.'
वैचित्रवीर्यस्तु नृपो निशम्य विदुरस्य तत्। अब्रवीत्परमप्रीतो दिष्ट्या दिष्ट्येति भारत
विचित्रवीर्याचा पुत्र धृतराष्ट्र, विदुराचे शब्द ऐकून अत्यंत आनंदाने म्हणाला, 'देवाच्या कृपेने! देवाच्या कृपेने! हे भारत!'
मन्यते स वृतं पुत्रं ज्येष्ठं द्रुपदकन्यया। दुर्योधनमविज्ञानात्प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरः
राजा, समज न गमावल्यामुळे, द्रुपदाच्या कन्येने मोठा मुलगा दुर्योधनालाच निवडलं असं समजतो.
अथ त्वाज्ञापयामास द्रौपद्या भूषणं बहु। आनीयतां वै कृष्णेति पुत्रं दुर्योधनं तदा
मग त्याने आज्ञा दिली, 'द्रौपदीची अनेक दागिने कृष्णेसाठी आणा,' आणि आपला मुलगा दुर्योधनाला बोलावलं.
अथ स्म पश्चाद्विदुर आचख्यावम्बिकात्मजम्। कौरव्या इति सामान्यान्न मन्येथास्तवात्मजान्
नंतर विदुराने अंबिकेच्या पुत्राला समजावलं की, कुरू कुळातील सर्वजण फक्त त्याचेच पुत्र नाहीत, तर सगळे कुरूंचे वंशज आहेत.
वर्धन्त इति मद्वाक्याद्वर्धिताः पाण्डुनन्दनाः। कृष्णया संवृताः पार्था विमुक्ता राजसङ्गरात्
'माझ्या शब्दांमुळे ते वाढोत,' असं त्याने म्हटलं; 'पांडुपुत्र कृष्णेसोबत एकत्र झाले आणि राजसभेच्या संकटातून सुटले.'
दिष्ट्या कुशलिनो राजन्पूजिता द्रुपदेन च
राजा, देवाच्या कृपेने ते सुरक्षित आहेत आणि द्रुपदाने त्यांचा सन्मान केला आहे.
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य नराधिपः। आकारच्छादनार्थाय दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत्
विदुराची ही वाक्यं ऐकून, सत्य लपवण्यासाठी राजाने पुन्हा पुन्हा 'देवाच्या कृपेने, देवाच्या कृपेने' असं म्हटलं.
एवं विदुर भद्रं ते यदि जीवन्ति पाण्डवाः। न ममौ मे तनौ प्रीतिस्त्वद्वाक्यामृतसंभवा
विदुर, तुझ्यावर माझे आशीर्वाद असोत. पांडव जिवंत असतील तरसुद्धा, तुझ्या मधुर शब्दांनीही माझ्या मनाला आनंद मिळत नाही.
साध्वाचारतया तेषां संबन्धो द्रुपदेन च। बभूव परमश्लाघ्यो दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत्
त्यांच्या चांगल्या वागणुकीमुळे, द्रुपदाशी झालेला त्यांचा संबंध खरोखरच कौतुकास्पद आहे. 'भाग्याने, मोठ्या भाग्याने हे घडले,' असे मी म्हटले.
अन्ववाये वसोर्जातः प्रवरे मात्स्यके कुले। वृत्तविद्यातपोवृद्धः पार्थिवानां च संमतः
वसुच्या वंशात, श्रेष्ठ मत्स्य कुळात जन्मलेला हा पुरुष वर्तन, विद्या आणि तप यात प्रगल्भ आहे आणि सर्व राजांना मान्य आहे.
पुत्राश्चास्य तथा पौत्राः सर्वे सुचरितव्रताः। तेषां संबन्धिनश्चान्ये बहवः सुमहाबलाः
त्याचे पुत्र आणि नातवंडे, सर्वजण उत्तम व्रत पाळणारे आहेत. त्यांच्याशी जोडलेले इतरही अनेक बलाढ्य मित्र आहेत.
यथैव पाण्डोः पुत्रास्ते ततोऽप्यभ्यधिका मम। सेयमभ्यधिकान्येभ्यो वृत्तिर्विदुर मे मता
पांडूचे पुत्र जसे आहेत, तसेच — खरं तर त्याहूनही जास्त — हे मला प्रिय आहेत. विदुर, मला हे वर्तन इतर सगळ्यांपेक्षा श्रेष्ठ वाटते.
या प्रीतिः पाण्डुपुत्रेषु न साऽन्यत्र ममाभिभो। नित्योऽयं चिन्तितः क्षत्तः सत्यं सत्येन शपे
पांडुपुत्रांवर जी माया मला आहे, ती दुसऱ्या कुणावरही नाही. हे नेहमीच माझ्या मनात असते, क्षत्त, आणि मी सत्याची शपथ घेतो.
यत्ते कुशलिनो वीराः पाण्डुपुत्रा महारथाः। मित्रवन्तोऽभवन्पुत्रा दुर्योधनमुखास्तथा
तुझे वीर पुत्र, बलाढ्य पांडव, सुखरूप आहेत आणि माझ्या पुत्रांशी, दुर्योधनासह, मैत्रीने वागत आहेत, हे मला माहीत आहे.
मया श्रुतं यदा वह्नेर्दग्धाः पाण्डुसुता इति। तदाऽदह्यं दिवारात्रं न भोक्ष्ये न स्वपामि च
जेव्हा मी ऐकले की पांडुपुत्र अग्नीमध्ये जळून गेले, तेव्हा मी शोकाने दिवस-रात्र ना जेवू शकलो, ना झोपू शकलो.
असहायाश्चं मे पुत्रा लूनपक्षा इव द्विजाः। तत्त्वतः शृणु मे क्षत्तः सुसहायाः सुता मम। अद्य वै स्थिरसाम्राज्यमाचन्द्रार्कं ममाभवत्
माझे पुत्र मदतीशिवाय, जणू पंख छाटलेल्या पक्ष्यांसारखे होते. पण ऐक, क्षत्त — आता माझ्या मुलांना बलाढ्य साथीदार मिळाले आहेत आणि आज माझे राज्य चंद्रसूर्यापर्यंत टिकणारे, स्थिर झाले आहे.
को हि द्रुपदमासाद्य मित्रं क्षत्तः सबान्धवम्। न बुभूषेद्भवेनार्थी गतश्रीरपि पार्थिवः
ड्रुपद आणि त्याचे नातेवाईक मित्र म्हणून मिळाल्यावर, कोणताही राजा — अगदी आपली समृद्धी गमावलेला असला तरी — जगू इच्छित नाही का?
तं तथा भाषमाणं तु विदुरः प्रत्यभाषत। नित्यं भवतु ते बुद्धिरेषा राजञ्छतं समाः। इत्युक्त्वा प्रययौ राजन्विदुरः स्वं निवेशनम्
असे बोलणाऱ्या त्याला विदुर म्हणाला, 'राजा, ही समजूत तुझ्या मनात नेहमी राहो, शंभर वर्षे.' असे म्हणून विदुर आपल्या घरी गेला.
ततो दुर्योधनश्चापि राधेयश्च विशांपते। धृतराष्ट्रमुपागम्य वचोऽब्रूतामिदं तदा
नंतर दुर्योधन आणि कर्ण, राजांचा अधिपती, धृतराष्ट्राजवळ आले आणि त्यांनी त्याला हे शब्द सांगितले.
सन्निधौ विदुरस्य त्वां दोषं वक्तुं न शक्नुवः। विविक्तमिति वक्ष्यावः किं तवेदं चिकीर्षितम्
विदुराच्या उपस्थितीत तुझी चूक सांगता आली नाही, पण आता एकांतात आम्ही सांगतो — हे काय करायचे ठरवलेस आहेस?
सपत्नवृद्धिं यत्तात मन्यसे वृद्धिमात्मनः। अभिष्टौषि च यत्क्षत्तुः समीपे द्विपदांवर
बाबा, तू आपल्या शत्रूंच्या वाढीस आपलीच वाढ समजतोस आणि क्षत्ताची सर्वांसमोर स्तुती करतोस, हे योग्य आहे का?
अन्यस्मिन्नृप कर्तव्ये त्वमन्यत्कुरुषेऽनघ। तेषां बलविघातो हि कर्तव्यस्तात नित्यशः
राजा, एक काम करायचे असताना तू दुसरेच करतोस. त्यांची ताकद कमी करणे हे नेहमीच आवश्यक आहे, बाबा.
ते वयं प्राप्तकालस्य चिकीर्षां मन्त्रयामहे। यथा नो न ग्रसेयुस्ते सपुत्रबलबान्धवान्
आता योग्य वेळ आली आहे, म्हणून आम्ही विचार करतोय की काय करावे, जेणेकरून ते त्यांच्या पुत्र, बल आणि मित्रांसह आपल्यावर वर्चस्व गाजवू शकणार नाहीत.
दुर्योधनेनैवमुक्तः कर्णेन च विशांपते। पुत्रं च सूतपुत्रं च धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम्
दुर्योधन आणि कर्ण यांनी असे म्हटल्यावर, राजांचा अधिपती धृतराष्ट्राने आपल्या पुत्राला आणि सूतपुत्राला असे सांगितले.
अहमप्येवमेवैतच्चिकीर्षामि यथा युवाम्। विवेक्तुं नाहमिच्छामि त्वाकारं विदुरं प्रति
मीही अगदी तुमच्यासारखेच करायचे ठरवले आहे, पण विदुराबद्दल माझे मनात काय आहे ते मी उघड करायचे नाही.
ततस्तेषां गुणानेव कीर्तयामि विशेषतः। नावबुध्येत विदुरो ममाभिप्रायमिङ्गितैः
मग मी त्यांच्या गुणांची खास करून प्रशंसा करीन; विदुर माझ्या हालचालींवरून माझा हेतू ओळखू शकणार नाही.
यच्च त्वं मन्यसे प्राप्तं तद्ब्रवीहि सुयोधन। राधेय मन्यसे यच्च प्राप्तकालं वदाशु मे
सुव्योधन, तुला जे योग्य वाटते ते सांग; राधेय, तुला जे वेळेवर सांगावेसे वाटते ते लवकर मला कळव.
अद्य तान्कुशलैर्विप्रैः सुगुप्तैराप्तकारिभिः। कुन्तीपुत्रान्भेदयामो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
आज आपण कुंतीचे पुत्र आणि माद्रीचे पांडव या दोघांना हुशार, विश्वासू आणि गुप्तता राखणाऱ्या ब्राह्मणांच्या मदतीने वेगळे करू.
अथवा द्रुपदो राजा महद्भिर्वित्तसंचयैः। पुत्राश्चास्य प्रलोभ्यन्ताममात्याश्चैव सर्वशः
किंवा, राजे द्रुपद आणि त्याचे मंत्री व मुले यांना मोठ्या संपत्तीच्या आमिषाने फसवावे.