यथैव कृष्णोक्तवती पुरस्ता- न्नैकान्पतीन्मे भगवान्ददातु। स चाप्येवं वरमित्यब्रवीत्तां देवो हि वेत्ता परमं यदत्र
पूर्वी कृष्णा म्हणाली होती, 'भगवंताने मला अनेक पती देऊ नये,' तरीही देवाने तिला 'तसेच होईल, हा वर तुला मिळाला' असे सांगितले—कारण देवाला या सर्वाचा खरा अर्थ माहीत आहे.
यदि चैवं विहितः शङ्करेण धर्मोऽधर्मो वा नात्र ममापराधः। गृह्णन्त्विमे विधितत्पाणिमस्या यथोपजोषं विहितैषां हि कृष्णा
हे सर्व शंकराने ठरवले असेल, तर ते योग्य असो वा अयोग्य, यात माझा काही दोष नाही. ज्यांच्यासाठी हे ठरले आहे, त्यांनी इच्छेनुसार तिचा हात घ्यावा, कारण कृष्णा त्यांच्यासाठीच आहे.
नायं विधिर्मानुषाणां विवाहे देवा ह्येते द्रौपदी चापि लक्ष्मीः। प्राक्कर्मणः सुकृतात्पाण्डवानां पञ्चानां भार्या देवदेवप्रसादात्
मानवांच्या विवाहात असा प्रघात नाही; हे सर्व देव आहेत आणि द्रौपदी ही लक्ष्मी आहे. पूर्वजन्मीच्या पुण्यामुळे आणि देवाधिदेवाच्या कृपेने ती पाच पांडवांची पत्नी झाली आहे.
तेषामेवायं विहितः स्याद्विवाहो यथा ह्येष द्रौपदीपाण्डवानाम्। अन्येषां नृणां योषितां च न धर्मः स्यान्मानवोक्तो नरेन्द्र
हा विवाह फक्त त्यांच्यासाठीच ठरवला गेला आहे, जसे द्रौपदी फक्त पांडवांसाठी आहे; इतर पुरुष आणि स्त्रियांना हा धर्म नाही, हे राजन.
तत आजग्मतुस्तत्र तौ व्यासद्रुपदावुभौ। कुन्ती सपुत्रा यत्रास्ते धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः। ततो द्वैपायनः कृष्णो युधिष्ठिरमथागमत्
तेव्हा व्यास आणि द्रुपद दोघेही तिथे आले, जिथे कुंती आपल्या मुलांसह आणि पृषतातील धृष्टद्युम्न होता. मग कृष्ण द्वैपायन युधिष्ठिराजवळ आले.
ततोऽब्रवीद्भगवान्धर्मराज- मद्यैव पुण्येऽहनि पाण्डवेय। पुण्ये पुष्ये योगमुपैति चन्द्रमाः पाणिं कृष्णायास्त्वं गृहाणाद्य पूर्वं
मग भगवंत म्हणाले, 'हे धर्मराजा, आज या पवित्र दिवशी, जेव्हा चंद्र पुष्य नक्षत्राशी संयोग करतो, तू प्रथम कृष्णेचा हात धर.'
एवमुक्त्वा धर्मराजं भीमादीनप्यभाषत
असे म्हणून, धर्मराजाला सांगून, त्यांनी भीम आणि इतरांनाही संबोधले.
क्रमेण पुरुषव्याघ्राः पाणिं गृह्णन्तु पाणिभिः। एवमेव मया सर्वं दृष्टमेतत्पुराऽनघाः
'पुरुषांमध्ये वाघासारखे असलेल्या तुम्ही सर्वांनी एकामागून एक तिचा हात घ्या; हे सर्व मी पूर्वी पाहिले आहे, हे निष्पापांनो.'
ततो राजा यज्ञसेनः सपुत्रो जन्यार्थणुक्तं बहु तत्तदग्र्यम्। 'समर्थयामास महानुभावो हृष्टः सपुत्रः सहबन्धुवर्गः।' समानयामास सुतां च कृष्णा- माप्लाव्य रत्नैर्बहुभिर्विभूष्य
मग राजा यज्ञसेन आणि त्याचा मुलगा, लग्नासाठी मागितलेल्या सर्व गोष्टींना आनंदाने संमती दिली. आपल्या मुलासह आणि नातेवाईकांसह तो फारच आनंदी झाला. त्याने आपल्या कन्या कृष्णेला अनेक दागिन्यांनी सजवून बोलावले.
ततस्तु सर्वे सुहृदो नृपस्य समाजग्मुः सहिता मन्त्रिणश्च। द्रष्टुं विवाहं परमप्रतीता द्विजाश्च पौराश्च यथाप्रधानाः
नंतर राजाचे सर्व मित्र आणि सल्लागार, तसेच श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि नगरातील लोक, आपापल्या स्थानानुसार, विवाह पाहण्यासाठी मोठ्या उत्सुकतेने एकत्र आले.
ततोऽस्य वेश्माग्र्यजनोपशोभितं विस्तीर्णपद्मोत्पलभूषिताजिरम्। बलौघरत्नौघविचित्रमाबभौ नभो यथा निर्मलतारकान्वितम्
तेव्हा राजाचे महाल, मान्यवर पाहुण्यांनी सजलेले, कमळ आणि पाण्यातील फुलांनी शोभिवंत अंगण, वीर आणि मौल्यवान रत्नांनी भरलेले, स्वच्छ आकाशात ताऱ्यांनी सजलेल्यासारखे तेजस्वी दिसत होते.
ततस्तु ते कौरवराजपुत्रा विभूषिताः कुण्डलिनो युवानः। महार्हवस्त्राम्बरचन्दनोक्षिताः कृताभिषेकाः कृतमङ्गलक्रियाः
मग त्या कुरुराजाच्या पुत्रांनी, तरुण, कानात कुंडले घातलेली, महागडे वस्त्र परिधान केलेली, चंदन लावलेली, स्नान व मंगल विधी करून, शोभिवंतपणे प्रवेश केला.
पुरोहितेनाग्निसमानवर्चसा सहैव धौम्येन यताविधि प्रभो। क्रमेण सर्वे विविशुस्ततः सदो महर्षभा गोष्ठमिवाभिनन्दिनः
पुजारी धौम्य, ज्याचे तेज अग्नीप्रमाणे होते, त्याच्या सोबत आणि योग्य विधीने, सर्वजण एकामागोमाग सभेत आले, जणू काही मोठे वृषभ आनंदाने गोठ्यात येतात तसे.
ततः समाधाय स वेदपरागो जुहाव मन्त्रैर्ज्वलितं हुताशनम्। युधिष्ठिरं चाप्युपनीय मन्त्रवि- न्नियोजयामास सहैव कृष्णया
मग वेदपारंगत पुजाऱ्याने सर्व तयारी करून, मंत्रांनी जळत्या अग्नीत आहुती दिली आणि युधिष्ठिराला कृष्णेसह विधिप्रमाणे बसवले.
प्रदक्षिणं तौ प्रगृहीतपाणी समानयामास स वेदपरागः। `विप्रांश्च संतर्प्य युधिष्ठिरो धनै- र्गोभिश्च रत्नैर्विविधैश्च पूर्वम्
त्यांनी हातात हात घेऊन, वेदपारंगत पुजाऱ्याने त्यांना अग्नीभोवती फिरवले. युधिष्ठिराने ब्राह्मणांना धन, गायी आणि विविध रत्नांनी संतुष्ट केले.
तदा स राजा द्रुपदस्य पुत्रिका- पाणिं प्रजग्राह हुताशनाग्रतः। धौम्येन मन्त्रैर्विधिवद्भुतेऽग्नौ सहाग्निकल्पैर्ऋषिभिः समेत्य
मग राजा युधिष्ठिराने, अग्नीसमोर, धौम्याने योग्य मंत्रांनी आणि अग्निकर्मात निपुण ऋषींसह, द्रुपदकन्येचा हात धरला.
ततोऽन्तरिक्षात्कुसुमानि पेतु- र्ववौ च वायुः सुमनोज्ञगन्धः। ततोऽभ्यनुज्ञाप्य समाजशोभितं युधिष्ठिरं राजपुरोहितस्तदा
मग आकाशातून फुले पडली आणि मंद, सुगंधी वारा वाहू लागला. त्यानंतर राजपुजाऱ्याने सभेची परवानगी घेऊन युधिष्ठिराला संबोधले.
विप्रांश्च सर्वान्सुहृदश्च राज्ञः समेत्य राजानमदीनसत्वम्। जगाद भूयोऽपि महानुभावो वचोऽर्थयुक्तं मनुजेश्वरं तम्
सर्व ब्राह्मण आणि राजाचे मित्र एकत्र जमवून, त्या महान आत्म्याने, राजा अदम्य मनाने, पुन्हा एकदा अर्थपूर्ण शब्दांनी त्या राजाला संबोधले.
गृह्णन्त्वथान्ये नरदेवकन्या- पाणिं यथावन्नरदेवपुत्राः। तमभ्यनन्दद्द्रुपदस्तथा द्विजं तथा कुरुष्वेति तमादिदेश
आता इतर राजपुत्रांनीही राजकन्येचा हात योग्य क्रमाने घ्यावा, असे द्रुपदाने त्या ऋषीचे स्वागत करून कुरूंमध्ये तसेच करण्यास सांगितले.
पुरोहितस्यानुमतेन राज्ञ- स्ते राजपुत्रा मुदिता बभूवुः। क्रमेण चान्ये च नराधिपात्मजा वरस्त्रियास्ते जगृहुः करं तदा
पुजारी आणि राजाच्या संमतीने, राजपुत्र आनंदित झाले. नंतर इतर राजपुत्रांनीही वधूचा हात योग्य क्रमाने धरला.
अहन्यहन्युत्तमरूपधारिणो महारथाः कौरववंशवर्धनाः
दररोज, ते महान रथी, कुरुवंशाचे वाढ करणारे, आपल्या उत्तम रूपात प्रकट होत.
इदं च तत्राद्भुतरूपमुत्तमं जगाद देवर्षिरतीतमानुषम्। महानुभावा किल सा सुमध्यमा बभूव कन्यैव गते गतेऽहनि
मग त्या दिव्य ऋषीने एक अद्भुत आणि मानवबुद्धीपलीकडील गोष्ट सांगितली — ती सुमध्यमा कन्या, दररोज विवाहानंतरही, प्रत्येक वेळी कन्याच राहिली.
पतिश्वशुरता ज्येष्ठे पतिदेवरताऽनुजे। मध्यमेषु च पाञ्चाल्यास्त्रितयं त्रितयं त्रिषु
ज्येष्ठ पतीस पत्नीप्रमाणे, धाकट्यांना वहिनीप्रमाणे, आणि मधल्या भावांमध्ये पाञ्चालीने प्रत्येकाशी तिहेरी नाते जपले.
कृते विवाहे द्रुपदो धनं ददौ महारथेभ्यो बहुरूपमुत्तमम्। शतं रथानां वरहेममालिनां चतुर्युजां हेमखलीनमालिनाम्
विवाह झाल्यावर, द्रुपदाने त्या महान रथी वीरांना भरपूर आणि उत्तम संपत्ती दिली — चार घोड्यांच्या, सोन्याच्या जुव्यांनी आणि सोन्याच्या माळांनी सजवलेली शंभर रथ दिली.
शतं गजानामपि पद्मिनां तथा शतं गिरिणामिव हेमशृङ्गिणाम्। तथैव दासीशतमग्र्ययौवनं महार्हवेषाभरणाम्बरस्रजम्
त्याचप्रमाणे, शुभ चिन्हांची शंभर हत्ती, पर्वतासारख्या सोन्याच्या शिंगांची शंभर घोडी, आणि उत्तम वयातील, सुंदर वस्त्रे, दागिने व हारांनी सजलेल्या शंभर दासी दिल्या.
पृथक्पृथग्दिव्यदृशां पुनर्ददौ तदा धनं सौमकिरग्निसाक्षिकम्। तथैव वस्त्राणि विभूषणानि प्रभावयुक्तानि महानुभावः
पुन्हा, दिव्य रूप असलेल्या प्रत्येकाला स्वतंत्रपणे, अग्नी साक्षीने, सौमकिंने धन दिले. तसेच, आपल्या सामर्थ्यानुसार, उत्तम वस्त्रे आणि दागिने दिले.
कृते विवाहे च ततस्तु पाण्डवाः प्रभूतरत्नामुपलभ्य तां श्रियम्। विजह्रुरिन्द्रप्रतिमा महाबलाः पुरे तु पाञ्चालनृपस्य तस्य ह
लग्न झाल्यावर पांडवांनी, ज्यांची ताकद इंद्रासारखी होती, त्या पाञ्चाल राजाच्या नगरात भरपूर धनदौलत मिळवून मोठ्या आनंदात दिवस घालवले.
पाण्डवैः सह संयोगं गतस्य द्रुपदस्य ह। न बभूव भयं किंचिद्देवेभ्योऽपि कथंचन
पांडवांशी मैत्री झाल्यावर द्रुपद राजाला कोणत्याही वेळी, अगदी देवांकडूनही, कसलाही धोका उरला नाही.
कुन्तीमासाद्य ता नार्यो द्रुपदस्य महात्मनः। नाम संकीर्तयन्त्योऽस्या जग्मुः पादौ स्वमूर्धभिः
महात्मा द्रुपदाच्या स्त्रिया कुंतीकडे आल्या, तिचं नाव मोठ्या आदराने घेतलं आणि आपले मस्तक तिच्या पायांवर टेकवले.
कृष्णा च क्षौमसंवीता कृतकौतुकमङ्गला। कृताभिवादना श्वश्र्वास्तस्थौ प्रह्वा कृताञ्जलिः
कृष्णा म्हणजे द्रौपदी, सुंदर वस्त्रांनी सजलेली, मंगल अलंकार घातलेली, सासूंना नमस्कार करून, हात जोडून नम्रपणे उभी राहिली.