सा प्रसादयती देवमिदं भूयोऽभ्यभाषत। एकं पतिं गुणोपेतं त्वत्तोऽर्हामीति शङ्कर
ती देवतेला प्रसन्न करण्यासाठी पुन्हा म्हणाली, 'शंकरा, मला तुझ्याकडून सद्गुणी असा एकच पती दे, कारण मी त्यास पात्र आहे.'
तां देवदेवः प्रीतात्मा पुनः प्राह शुभं वचः। पञ्चकृत्वस्त्वयोक्तोऽहं पतिं देहीति वै पुनः
तेव्हा देवांचा देव, अंतःकरणाने प्रसन्न होऊन, तिला पुन्हा शुभ वचन बोलला, 'तू पाच वेळा पुन्हा पुन्हा मला पती मागितला आहेस.'
तत्तथा भविता भद्रे वचस्तद्भद्रमस्तु ते। देहमन्यं गतायास्ते सर्वमेतद्भविष्यति
हे शुभेच्छा असो, हे सुभगे! तुझ्या पुढच्या जन्मी हे सर्व घडेल, आणि तुला हे वर मिळेल.
द्रुपदैषा हि सा जज्ञे सुता वै देवरूपिणी। पञ्चानां विहिता पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता
तीच द्रुपदाची कन्या म्हणून जन्मली, देवतुल्य रूपाची, आणि कृष्णा, पृषतातील निष्कलंक कन्या, पाच जणांची पत्नी होण्यासाठी नियोजित झाली.
सैव नालायनी भूत्वा रूपेणाप्रतिमा भुवि। मौद्गल्यं पतिमास्थाय शिवाद्वरमभीप्सती
तीच पृथ्वीवर अनुपम सौंदर्याने नाळायनी झाली आणि मुद्गलाला पती म्हणून स्वीकारून, शिवाकडून वर मागू लागली.
एतद्देवरहस्यं ते श्रावितं राजसत्तम। नाख्यातव्यं कस्यचिद्वै देवगुह्यमिदं यतः
हे राजसत्तम, हे देवांचे गुपित तुला सांगितले गेले आहे; हे देवगूढ कोणालाही सांगू नकोस.
स्वर्गश्रीः पाण्डवार्थं तु समुत्पन्ना महामखे। सेह तप्त्वा तपो घोरं दुहितृत्वं तवागता
पांडवांसाठी, स्वर्गाची प्रभा या महायज्ञात प्रकट झाली; इथे कठोर तप करून ती तुझ्या कन्येच्या रूपात आली.
सैषा देवी रुचिरा देवजुष्टा पञ्चानामेका स्वकृतेनेह कर्मणा। सृष्टा स्वयं देवपत्नी स्वयंभुवा श्रुत्वा राजन्द्रुपदेष्टं कुरुष्व
ही तेजस्वी देवी, देवांना प्रिय, स्वतःच्या कर्मामुळे पाच जणांची एकच पत्नी झाली आहे; स्वयंभूने तिला देवपत्नी म्हणून निर्माण केले. हे ऐकून, राजन, द्रुपद जे सांगतो ते कर.
अश्रुत्वैवं वचनं ते महर्षे मया पूर्वं यतितं संविधातुम्। न वै शक्यं विहितस्यापयानं तदेवेदमुपपन्नं विधानम्
हे महर्षे, तुझे हे वचन ऐकण्याआधी मी काहीतरी ठरवण्याचा प्रयत्न केला होता; पण जे ठरले आहे ते बदलता येत नाही—म्हणूनच हे घडले आहे.
दिष्टस्य ग्रन्थिरनिवर्तनीयः स्वकर्मणा विहितं तेन किंचित्। कृतं निमित्तमिह नैकहेतो- स्तदेवेदमुपन्नं विधानम्
नियतीचे जे ठरले आहे ते बदलता येत नाही; आपल्याच कर्मामुळे जे घडते ते टळू शकत नाही. इथे एकच कारण नाही—म्हणून हे असे झाले आहे.
यथैव कृष्णोक्तवती पुरस्ता- न्नैकान्पतीन्मे भगवान्ददातु। स चाप्येवं वरमित्यब्रवीत्तां देवो हि वेत्ता परमं यदत्र
पूर्वी कृष्णा म्हणाली होती, 'भगवंताने मला अनेक पती देऊ नये,' तरीही देवाने तिला 'तसेच होईल, हा वर तुला मिळाला' असे सांगितले—कारण देवाला या सर्वाचा खरा अर्थ माहीत आहे.
यदि चैवं विहितः शङ्करेण धर्मोऽधर्मो वा नात्र ममापराधः। गृह्णन्त्विमे विधितत्पाणिमस्या यथोपजोषं विहितैषां हि कृष्णा
हे सर्व शंकराने ठरवले असेल, तर ते योग्य असो वा अयोग्य, यात माझा काही दोष नाही. ज्यांच्यासाठी हे ठरले आहे, त्यांनी इच्छेनुसार तिचा हात घ्यावा, कारण कृष्णा त्यांच्यासाठीच आहे.
नायं विधिर्मानुषाणां विवाहे देवा ह्येते द्रौपदी चापि लक्ष्मीः। प्राक्कर्मणः सुकृतात्पाण्डवानां पञ्चानां भार्या देवदेवप्रसादात्
मानवांच्या विवाहात असा प्रघात नाही; हे सर्व देव आहेत आणि द्रौपदी ही लक्ष्मी आहे. पूर्वजन्मीच्या पुण्यामुळे आणि देवाधिदेवाच्या कृपेने ती पाच पांडवांची पत्नी झाली आहे.
तेषामेवायं विहितः स्याद्विवाहो यथा ह्येष द्रौपदीपाण्डवानाम्। अन्येषां नृणां योषितां च न धर्मः स्यान्मानवोक्तो नरेन्द्र
हा विवाह फक्त त्यांच्यासाठीच ठरवला गेला आहे, जसे द्रौपदी फक्त पांडवांसाठी आहे; इतर पुरुष आणि स्त्रियांना हा धर्म नाही, हे राजन.
तत आजग्मतुस्तत्र तौ व्यासद्रुपदावुभौ। कुन्ती सपुत्रा यत्रास्ते धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः। ततो द्वैपायनः कृष्णो युधिष्ठिरमथागमत्
तेव्हा व्यास आणि द्रुपद दोघेही तिथे आले, जिथे कुंती आपल्या मुलांसह आणि पृषतातील धृष्टद्युम्न होता. मग कृष्ण द्वैपायन युधिष्ठिराजवळ आले.
ततोऽब्रवीद्भगवान्धर्मराज- मद्यैव पुण्येऽहनि पाण्डवेय। पुण्ये पुष्ये योगमुपैति चन्द्रमाः पाणिं कृष्णायास्त्वं गृहाणाद्य पूर्वं
मग भगवंत म्हणाले, 'हे धर्मराजा, आज या पवित्र दिवशी, जेव्हा चंद्र पुष्य नक्षत्राशी संयोग करतो, तू प्रथम कृष्णेचा हात धर.'
एवमुक्त्वा धर्मराजं भीमादीनप्यभाषत
असे म्हणून, धर्मराजाला सांगून, त्यांनी भीम आणि इतरांनाही संबोधले.
क्रमेण पुरुषव्याघ्राः पाणिं गृह्णन्तु पाणिभिः। एवमेव मया सर्वं दृष्टमेतत्पुराऽनघाः
'पुरुषांमध्ये वाघासारखे असलेल्या तुम्ही सर्वांनी एकामागून एक तिचा हात घ्या; हे सर्व मी पूर्वी पाहिले आहे, हे निष्पापांनो.'
ततो राजा यज्ञसेनः सपुत्रो जन्यार्थणुक्तं बहु तत्तदग्र्यम्। 'समर्थयामास महानुभावो हृष्टः सपुत्रः सहबन्धुवर्गः।' समानयामास सुतां च कृष्णा- माप्लाव्य रत्नैर्बहुभिर्विभूष्य
मग राजा यज्ञसेन आणि त्याचा मुलगा, लग्नासाठी मागितलेल्या सर्व गोष्टींना आनंदाने संमती दिली. आपल्या मुलासह आणि नातेवाईकांसह तो फारच आनंदी झाला. त्याने आपल्या कन्या कृष्णेला अनेक दागिन्यांनी सजवून बोलावले.
ततस्तु सर्वे सुहृदो नृपस्य समाजग्मुः सहिता मन्त्रिणश्च। द्रष्टुं विवाहं परमप्रतीता द्विजाश्च पौराश्च यथाप्रधानाः
नंतर राजाचे सर्व मित्र आणि सल्लागार, तसेच श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि नगरातील लोक, आपापल्या स्थानानुसार, विवाह पाहण्यासाठी मोठ्या उत्सुकतेने एकत्र आले.
ततोऽस्य वेश्माग्र्यजनोपशोभितं विस्तीर्णपद्मोत्पलभूषिताजिरम्। बलौघरत्नौघविचित्रमाबभौ नभो यथा निर्मलतारकान्वितम्
तेव्हा राजाचे महाल, मान्यवर पाहुण्यांनी सजलेले, कमळ आणि पाण्यातील फुलांनी शोभिवंत अंगण, वीर आणि मौल्यवान रत्नांनी भरलेले, स्वच्छ आकाशात ताऱ्यांनी सजलेल्यासारखे तेजस्वी दिसत होते.
ततस्तु ते कौरवराजपुत्रा विभूषिताः कुण्डलिनो युवानः। महार्हवस्त्राम्बरचन्दनोक्षिताः कृताभिषेकाः कृतमङ्गलक्रियाः
मग त्या कुरुराजाच्या पुत्रांनी, तरुण, कानात कुंडले घातलेली, महागडे वस्त्र परिधान केलेली, चंदन लावलेली, स्नान व मंगल विधी करून, शोभिवंतपणे प्रवेश केला.
पुरोहितेनाग्निसमानवर्चसा सहैव धौम्येन यताविधि प्रभो। क्रमेण सर्वे विविशुस्ततः सदो महर्षभा गोष्ठमिवाभिनन्दिनः
पुजारी धौम्य, ज्याचे तेज अग्नीप्रमाणे होते, त्याच्या सोबत आणि योग्य विधीने, सर्वजण एकामागोमाग सभेत आले, जणू काही मोठे वृषभ आनंदाने गोठ्यात येतात तसे.
ततः समाधाय स वेदपरागो जुहाव मन्त्रैर्ज्वलितं हुताशनम्। युधिष्ठिरं चाप्युपनीय मन्त्रवि- न्नियोजयामास सहैव कृष्णया
मग वेदपारंगत पुजाऱ्याने सर्व तयारी करून, मंत्रांनी जळत्या अग्नीत आहुती दिली आणि युधिष्ठिराला कृष्णेसह विधिप्रमाणे बसवले.
प्रदक्षिणं तौ प्रगृहीतपाणी समानयामास स वेदपरागः। `विप्रांश्च संतर्प्य युधिष्ठिरो धनै- र्गोभिश्च रत्नैर्विविधैश्च पूर्वम्
त्यांनी हातात हात घेऊन, वेदपारंगत पुजाऱ्याने त्यांना अग्नीभोवती फिरवले. युधिष्ठिराने ब्राह्मणांना धन, गायी आणि विविध रत्नांनी संतुष्ट केले.
तदा स राजा द्रुपदस्य पुत्रिका- पाणिं प्रजग्राह हुताशनाग्रतः। धौम्येन मन्त्रैर्विधिवद्भुतेऽग्नौ सहाग्निकल्पैर्ऋषिभिः समेत्य
मग राजा युधिष्ठिराने, अग्नीसमोर, धौम्याने योग्य मंत्रांनी आणि अग्निकर्मात निपुण ऋषींसह, द्रुपदकन्येचा हात धरला.
ततोऽन्तरिक्षात्कुसुमानि पेतु- र्ववौ च वायुः सुमनोज्ञगन्धः। ततोऽभ्यनुज्ञाप्य समाजशोभितं युधिष्ठिरं राजपुरोहितस्तदा
मग आकाशातून फुले पडली आणि मंद, सुगंधी वारा वाहू लागला. त्यानंतर राजपुजाऱ्याने सभेची परवानगी घेऊन युधिष्ठिराला संबोधले.
विप्रांश्च सर्वान्सुहृदश्च राज्ञः समेत्य राजानमदीनसत्वम्। जगाद भूयोऽपि महानुभावो वचोऽर्थयुक्तं मनुजेश्वरं तम्
सर्व ब्राह्मण आणि राजाचे मित्र एकत्र जमवून, त्या महान आत्म्याने, राजा अदम्य मनाने, पुन्हा एकदा अर्थपूर्ण शब्दांनी त्या राजाला संबोधले.
गृह्णन्त्वथान्ये नरदेवकन्या- पाणिं यथावन्नरदेवपुत्राः। तमभ्यनन्दद्द्रुपदस्तथा द्विजं तथा कुरुष्वेति तमादिदेश
आता इतर राजपुत्रांनीही राजकन्येचा हात योग्य क्रमाने घ्यावा, असे द्रुपदाने त्या ऋषीचे स्वागत करून कुरूंमध्ये तसेच करण्यास सांगितले.
पुरोहितस्यानुमतेन राज्ञ- स्ते राजपुत्रा मुदिता बभूवुः। क्रमेण चान्ये च नराधिपात्मजा वरस्त्रियास्ते जगृहुः करं तदा
पुजारी आणि राजाच्या संमतीने, राजपुत्र आनंदित झाले. नंतर इतर राजपुत्रांनीही वधूचा हात योग्य क्रमाने धरला.