यस्या नैतन्तवाः पञ्च पतयः क्षत्रियर्षभाः। बभूवुः पृथिवीपालाः सर्वैः समुदिता गुणैः
जिचे पती हे पाच नितंतु पुत्र, क्षत्रियांमध्ये श्रेष्ठ, पृथ्वीचे रक्षण करणारे आणि सर्व गुणांनी युक्त होते.
तेषामेकाभवद्भार्या राज्ञामौशीनरी शुभा। भौमाश्वी नाम भद्रं ते तथारूपगुणान्विता
त्या पाच राजांची एकमेव पत्नी, शुभ्र आणि रूपगुणांनी युक्त अशी उशीनेराची कन्या भूमाश्वी झाली.
पञ्चभ्यः पञ्चधा पञ्च दायादान्सा व्यजायत। तेभ्यो नैतन्तवेभ्यस्तु राजशार्दूल वै तदा
त्या पाच जणांपासून भूमाश्वीने पाच पुत्रांना जन्म दिला, हे राजसिंह; अशा प्रकारे तिने नितंतुच्या पुत्रांना वारस दिले.
पृथगाख्याऽभवत्तेषां भ्रातॄणां पञ्चधा भुवि। यथावत्कीर्त्यमानांस्ताञ्छृणु मे राजसत्तम
त्या पाच भावांच्या पाच पुत्रांची नावे पृथ्वीवर वेगवेगळी प्रसिद्ध झाली; त्या नावांची कीर्ती कशी आहे ते आता माझ्याकडून ऐक, हे श्रेष्ठ राजा.
साल्वेयाः शूरसेनाश्च श्रुतसेनाश्च पार्थिवाः। तिन्दुसारातिसाराश्च वंशा एषां नृपोत्तम
साल्वेय, शूरसेन, श्रुतसेन हे राजवंश, आणि तिंदुसार व अतिसार हे देखील, हे उत्तम राजा, त्यांचेच वंश आहेत.
एवमेकाऽभवद्भार्या भौमाश्वी भुवि विश्रुता। तथैव द्रुपदैषा ते सुता वै देवरूपिणी। पञ्चानां विहिता पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता
अशा प्रकारे भूमाश्वी पृथ्वीवर प्रसिद्ध एकमेव पत्नी झाली; त्याचप्रमाणे, द्रुपद, तुझी कन्या कृष्णा, देवतुल्य रूपाची आणि निष्कलंक, पाच जणांची पत्नी म्हणून ठरली आहे.
आसीत्तपोवंने काचिदृषेः कन्या महात्मनः। नाध्यगच्छत्पतिं सा तु कन्या रूपवती सती
एकदा आश्रमात एका महात्मा ऋषीची कन्या होती; ती सुंदर आणि सती होती, पण तिला पती मिळाला नाही.
तोषयामास तपसा सा किलोग्रेण शङ्करम्। तामुवाचेश्वरः प्रीतो वृणु काममिति स्वयम्
ती कन्या कठोर तप करून शंकराला प्रसन्न केली; मग प्रसन्न झालेल्या ईश्वराने तिला स्वतः विचारले, 'आपली इच्छा माग.'
सैवमुक्ताऽब्रवीत्कन्या देवं वरदमीश्वरम्। पतिं सर्वगुणोपेतमिच्छामीति पुनःपुनः
मग त्या वरदायक देवाला ती कन्या पुन्हा पुन्हा म्हणाली, 'मला सर्व गुणांनी युक्त असा पती हवा आहे.'
ददौ तस्यै स देवेशस्तं वरं प्रीतमानसः। पञ्च ते पतयो भद्रे भविष्यन्तीति शङ्करः
तेव्हा देवांचा स्वामी प्रसन्न मनाने तिला वर दिला – 'हे भाग्यवती, तुला पाच पती मिळतील,' असे शंकराने सांगितले.
सा प्रसादयती देवमिदं भूयोऽभ्यभाषत। एकं पतिं गुणोपेतं त्वत्तोऽर्हामीति शङ्कर
ती देवतेला प्रसन्न करण्यासाठी पुन्हा म्हणाली, 'शंकरा, मला तुझ्याकडून सद्गुणी असा एकच पती दे, कारण मी त्यास पात्र आहे.'
तां देवदेवः प्रीतात्मा पुनः प्राह शुभं वचः। पञ्चकृत्वस्त्वयोक्तोऽहं पतिं देहीति वै पुनः
तेव्हा देवांचा देव, अंतःकरणाने प्रसन्न होऊन, तिला पुन्हा शुभ वचन बोलला, 'तू पाच वेळा पुन्हा पुन्हा मला पती मागितला आहेस.'
तत्तथा भविता भद्रे वचस्तद्भद्रमस्तु ते। देहमन्यं गतायास्ते सर्वमेतद्भविष्यति
हे शुभेच्छा असो, हे सुभगे! तुझ्या पुढच्या जन्मी हे सर्व घडेल, आणि तुला हे वर मिळेल.
द्रुपदैषा हि सा जज्ञे सुता वै देवरूपिणी। पञ्चानां विहिता पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता
तीच द्रुपदाची कन्या म्हणून जन्मली, देवतुल्य रूपाची, आणि कृष्णा, पृषतातील निष्कलंक कन्या, पाच जणांची पत्नी होण्यासाठी नियोजित झाली.
सैव नालायनी भूत्वा रूपेणाप्रतिमा भुवि। मौद्गल्यं पतिमास्थाय शिवाद्वरमभीप्सती
तीच पृथ्वीवर अनुपम सौंदर्याने नाळायनी झाली आणि मुद्गलाला पती म्हणून स्वीकारून, शिवाकडून वर मागू लागली.
एतद्देवरहस्यं ते श्रावितं राजसत्तम। नाख्यातव्यं कस्यचिद्वै देवगुह्यमिदं यतः
हे राजसत्तम, हे देवांचे गुपित तुला सांगितले गेले आहे; हे देवगूढ कोणालाही सांगू नकोस.
स्वर्गश्रीः पाण्डवार्थं तु समुत्पन्ना महामखे। सेह तप्त्वा तपो घोरं दुहितृत्वं तवागता
पांडवांसाठी, स्वर्गाची प्रभा या महायज्ञात प्रकट झाली; इथे कठोर तप करून ती तुझ्या कन्येच्या रूपात आली.
सैषा देवी रुचिरा देवजुष्टा पञ्चानामेका स्वकृतेनेह कर्मणा। सृष्टा स्वयं देवपत्नी स्वयंभुवा श्रुत्वा राजन्द्रुपदेष्टं कुरुष्व
ही तेजस्वी देवी, देवांना प्रिय, स्वतःच्या कर्मामुळे पाच जणांची एकच पत्नी झाली आहे; स्वयंभूने तिला देवपत्नी म्हणून निर्माण केले. हे ऐकून, राजन, द्रुपद जे सांगतो ते कर.
अश्रुत्वैवं वचनं ते महर्षे मया पूर्वं यतितं संविधातुम्। न वै शक्यं विहितस्यापयानं तदेवेदमुपपन्नं विधानम्
हे महर्षे, तुझे हे वचन ऐकण्याआधी मी काहीतरी ठरवण्याचा प्रयत्न केला होता; पण जे ठरले आहे ते बदलता येत नाही—म्हणूनच हे घडले आहे.
दिष्टस्य ग्रन्थिरनिवर्तनीयः स्वकर्मणा विहितं तेन किंचित्। कृतं निमित्तमिह नैकहेतो- स्तदेवेदमुपन्नं विधानम्
नियतीचे जे ठरले आहे ते बदलता येत नाही; आपल्याच कर्मामुळे जे घडते ते टळू शकत नाही. इथे एकच कारण नाही—म्हणून हे असे झाले आहे.
यथैव कृष्णोक्तवती पुरस्ता- न्नैकान्पतीन्मे भगवान्ददातु। स चाप्येवं वरमित्यब्रवीत्तां देवो हि वेत्ता परमं यदत्र
पूर्वी कृष्णा म्हणाली होती, 'भगवंताने मला अनेक पती देऊ नये,' तरीही देवाने तिला 'तसेच होईल, हा वर तुला मिळाला' असे सांगितले—कारण देवाला या सर्वाचा खरा अर्थ माहीत आहे.
यदि चैवं विहितः शङ्करेण धर्मोऽधर्मो वा नात्र ममापराधः। गृह्णन्त्विमे विधितत्पाणिमस्या यथोपजोषं विहितैषां हि कृष्णा
हे सर्व शंकराने ठरवले असेल, तर ते योग्य असो वा अयोग्य, यात माझा काही दोष नाही. ज्यांच्यासाठी हे ठरले आहे, त्यांनी इच्छेनुसार तिचा हात घ्यावा, कारण कृष्णा त्यांच्यासाठीच आहे.
नायं विधिर्मानुषाणां विवाहे देवा ह्येते द्रौपदी चापि लक्ष्मीः। प्राक्कर्मणः सुकृतात्पाण्डवानां पञ्चानां भार्या देवदेवप्रसादात्
मानवांच्या विवाहात असा प्रघात नाही; हे सर्व देव आहेत आणि द्रौपदी ही लक्ष्मी आहे. पूर्वजन्मीच्या पुण्यामुळे आणि देवाधिदेवाच्या कृपेने ती पाच पांडवांची पत्नी झाली आहे.
तेषामेवायं विहितः स्याद्विवाहो यथा ह्येष द्रौपदीपाण्डवानाम्। अन्येषां नृणां योषितां च न धर्मः स्यान्मानवोक्तो नरेन्द्र
हा विवाह फक्त त्यांच्यासाठीच ठरवला गेला आहे, जसे द्रौपदी फक्त पांडवांसाठी आहे; इतर पुरुष आणि स्त्रियांना हा धर्म नाही, हे राजन.
तत आजग्मतुस्तत्र तौ व्यासद्रुपदावुभौ। कुन्ती सपुत्रा यत्रास्ते धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः। ततो द्वैपायनः कृष्णो युधिष्ठिरमथागमत्
तेव्हा व्यास आणि द्रुपद दोघेही तिथे आले, जिथे कुंती आपल्या मुलांसह आणि पृषतातील धृष्टद्युम्न होता. मग कृष्ण द्वैपायन युधिष्ठिराजवळ आले.
ततोऽब्रवीद्भगवान्धर्मराज- मद्यैव पुण्येऽहनि पाण्डवेय। पुण्ये पुष्ये योगमुपैति चन्द्रमाः पाणिं कृष्णायास्त्वं गृहाणाद्य पूर्वं
मग भगवंत म्हणाले, 'हे धर्मराजा, आज या पवित्र दिवशी, जेव्हा चंद्र पुष्य नक्षत्राशी संयोग करतो, तू प्रथम कृष्णेचा हात धर.'
एवमुक्त्वा धर्मराजं भीमादीनप्यभाषत
असे म्हणून, धर्मराजाला सांगून, त्यांनी भीम आणि इतरांनाही संबोधले.
क्रमेण पुरुषव्याघ्राः पाणिं गृह्णन्तु पाणिभिः। एवमेव मया सर्वं दृष्टमेतत्पुराऽनघाः
'पुरुषांमध्ये वाघासारखे असलेल्या तुम्ही सर्वांनी एकामागून एक तिचा हात घ्या; हे सर्व मी पूर्वी पाहिले आहे, हे निष्पापांनो.'
ततो राजा यज्ञसेनः सपुत्रो जन्यार्थणुक्तं बहु तत्तदग्र्यम्। 'समर्थयामास महानुभावो हृष्टः सपुत्रः सहबन्धुवर्गः।' समानयामास सुतां च कृष्णा- माप्लाव्य रत्नैर्बहुभिर्विभूष्य
मग राजा यज्ञसेन आणि त्याचा मुलगा, लग्नासाठी मागितलेल्या सर्व गोष्टींना आनंदाने संमती दिली. आपल्या मुलासह आणि नातेवाईकांसह तो फारच आनंदी झाला. त्याने आपल्या कन्या कृष्णेला अनेक दागिन्यांनी सजवून बोलावले.
ततस्तु सर्वे सुहृदो नृपस्य समाजग्मुः सहिता मन्त्रिणश्च। द्रष्टुं विवाहं परमप्रतीता द्विजाश्च पौराश्च यथाप्रधानाः
नंतर राजाचे सर्व मित्र आणि सल्लागार, तसेच श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि नगरातील लोक, आपापल्या स्थानानुसार, विवाह पाहण्यासाठी मोठ्या उत्सुकतेने एकत्र आले.