ब्राह्मणो वाथ राजन्यो वैश्यो वा शूद्र एव वा। एतेषां यो धनुःश्रेष्ठं सज्यं कुर्याद्द्विजोत्तम
तो ब्राह्मण असो, क्षत्रिय असो, वैश्य असो किंवा शूद्र असो—त्यांच्यात जो हे उत्तम धनुष्य ओढेल, हे श्रेष्ठ द्विजजनांनो,
तस्मै प्रदेया भगिनी सत्यमुक्तं मया वचः
त्यालाच माझी बहीण दिली जाईल; हे मी खरी प्रतिज्ञा करतो.
ततः पश्चान्महातेजाः पाण्डवो रणदुर्जयः।' स तद्धनुः परिक्रम्य प्रदक्षिणमथाकरोत्
मग तो तेजस्वी, रणात कुणालाही न जिंकता येणार नाही असा पांडव, त्या धनुष्याभोवती उजव्या बाजूने प्रदक्षिणा घालत गेला.
प्रणम्य शिरसा देवमीनं वरदं प्रभुम्। कृष्णं च मनसा कृत्वा जगृहे चार्जुनो धनुः
त्याने डोकं झुकवून वर देणाऱ्या, प्रभू असलेल्या मीनरूप देवाला वंदन केलं आणि मनात कृष्णाचं स्मरण करून अर्जुनाने ते धनुष्य उचललं.
यत्पार्थिवै रुक्मसुनीथवक्रै राधेयदुर्योधनशल्यसाल्वैः। तदा धनुर्वेदपरैर्नृसिंहैः कृतं न सज्यं महतोऽपि यत्नात्
ते धनुष्य, जे सोनेरी पताका आणि वाकडी कमाने असलेले कर्ण, दुर्योधन, शल्य, साल्व आणि धनुर्विद्येत पारंगत, सिंहासारखे वीर राजे खूप प्रयत्न करूनही चढवू शकले नाहीत,
तदर्जुनो वीर्यवतां सदर्प- स्तदैन्द्रिरिन्द्रावरजप्रभावः। सज्यं च चक्रे निमिषान्तरेण शरांश्च जग्राह दशार्दसङ्ख्यान्
तेच धनुष्य, वीरांमध्ये अभिमानी आणि इंद्रासारखी शक्ती व तेज असलेला अर्जुनाने क्षणात चढवले आणि पाच बाण हातात घेतले.
विव्याध लक्ष्यं निपपात तच्च छिद्रेण भूमौ सहसातिविद्धम्। ततोऽन्तरिक्षे च बभूव नादः समाजमध्ये च महान्निनादः
त्याने लक्ष्यावर बाण मारला, ते भेदून ते ताबडतोब जमिनीवर पडले; मग आकाशात नाद झाला आणि सभेत मोठा गोंगाट उठला.
पुष्पाणि दिव्यानि ववर्ष देवः पार्थस्य मूर्ध्नि द्विषतां निहन्तुः
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या पार्थाच्या डोक्यावर देवाने दिव्य फुलांची वृष्टी केली.
चेलानि विव्यधुस्तत्र ब्राह्मणाश्च सहस्रशः। विलक्षितास्ततश्चक्रुर्हाहाकारांश्च सर्वशः। न्यपतंश्चात्र नभसः समन्तात्पुष्पवृष्टयः
तेथे हजारो ब्राह्मणांनी वस्त्रे फिरवली, सगळीकडे आश्चर्याने हाहा म्हणत ओरडले, आणि आकाशातून सर्व बाजूंनी फुलांची वृष्टी झाली.
शताङ्गानि च तूर्याणि वादकाः समवादयन्। सूतमागधसङ्घाश्चाप्यस्तुवंस्तत्र सुस्वराः
वादकांनी शेकडो वाद्ये वाजवली आणि सूत, मागध गटांनी गोड आवाजात त्याची स्तुती केली.
तं दृष्ट्वा द्रुपदः प्रीतो बभूव रिपुसूदनः। सह सैन्यैश्च पार्थस्य साहाय्यार्थमियेष सः
त्याला पाहून शत्रूंचा संहार करणारा द्रुपद आनंदित झाला आणि आपल्या सैन्यांसह पार्थाला मदतीस यायचे ठरवले.
तस्मिंस्तु शब्दे महति प्रवृद्धे युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः। आवासमेवोपजगाम शीघ्रं सार्धं यमाभ्यां पुरुषोत्तमाभ्याम्
तो मोठा आवाज वाढत असताना, धर्मप्रियांत श्रेष्ठ युधिष्ठिर दोन यमपुत्रांसह लगेच आपल्या निवासस्थानी परतला.
विद्धं तु लक्ष्यं प्रसमीक्ष्य कृष्णा पार्थं च शक्रप्रतिमं निरीक्ष्य। `स्वभ्यस्तरूपापि नवेव नित्यं विनापि हासं हसतीव कन्या
लक्ष्य भेदलेले आणि इंद्रासारखा दिसणारा पार्था पाहून, कृष्णा जरी बाहेरून शांत होती, तरी ती नव्याने फुलावी तशी भासत होती आणि न हसता देखील, जणू हसते आहे असे वाटत होते.
मदादृतेऽपि स्खलतीव भावै- र्वाचा विना व्याहरतीव दृष्ट्या। आदाय शुक्लं वरमाल्यदाम जगाम कुन्तीसुतमुत्स्मयन्ती
ती मद्यपान न केलेली असूनही भावनांनी थोडी डळमळीत वाटत होती; काही न बोलता नजरेतून बोलत होती; शुभ्र हार घेऊन, मंद हसत कुंतीपुत्राजवळ गेली.
गत्वा च पश्चात्प्रसमीक्ष्य कृष्णा पार्थस्य वक्षस्यविशङ्कमाना। क्षिप्त्वा स्रजं पार्थिववीरमध्ये वराय वव्रे द्विजसङ्घमध्ये
मग पुढे जाऊन, मागे वळून पाहून, कृष्णा कोणतीही भीती न बाळगता, राजवीरांच्या मध्ये पार्थाच्या छातीवर हार घालून, ब्राह्मणांच्या उपस्थितीत त्याला वर म्हणून निवडली.
शचीव देवेन्द्रमथाग्निदेवं स्वाहेव लक्ष्मीश्च यथा मुकुन्दम्। उषेव सूर्यं मदनं रतीव महेश्वरं पर्वतराजपुत्री
जशी शचीने इंद्राला, स्वाहेने अग्नीला, लक्ष्मीने मुकुंदाला, उषेने सूर्याला, रतीने मदनाला आणि पर्वतराजकन्येने महेश्वराला निवडलं, तशीच तिनेही केलं.
स तामुपादाय विजित्य रङ्गे द्विजातिभिस्तैरभिपूज्यमानः। रङ्गान्निरक्रामदचिन्त्यकर्मा पत्न्या तया चाप्यनुगम्यमानः
रंगभूमीत तिला जिंकून, ब्राह्मणांकडून सन्मान मिळवून, अद्भुत कृत्य करणारा तो आपल्या नव्या पत्नीला सोबत घेऊन सभेतून बाहेर पडला.
तस्मै दित्सति कन्यां तु ब्राह्मणाय तदा नृपे। कोप आसीन्महीपानामालोक्यान्योन्यमन्तिकात्
राजा त्या वेळी कन्या त्या ब्राह्मणाला देणार असताना, जवळ बसलेल्या राजांना एकमेकांकडे पाहून राग आला.
ऊचुः सर्वे समागम्य परस्परहितैषिणः। वयं सर्वे समाहूता द्रुपदेन दुरात्मना। संहत्य चाभ्यगच्छाम स्वयंवरदिदृक्षया
सर्व राजे एकत्र येऊन, एकमेकांच्या हितासाठी म्हणू लागले, 'आपण सर्वांना त्या दुष्ट द्रुपदाने बोलावलं आणि स्वयंवर पाहायला एकत्र आलो.'
अस्मानयमतिक्रम्य तृणीकृत्य च संगतान्। दातुमिच्छति विप्राय द्रौपदीं योषितां वराम्
'आपण सर्व इथे एकत्र आलो असताना, तो आपल्याला दुर्लक्ष करून, स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या द्रौपदीला त्या ब्राह्मणाला द्यायचं ठरवतो.'
अवरोप्येह वृक्षस्तु फलकाले निपात्यते। निहन्मैनं दुरात्मानं योयमस्मान्न मन्यते
जसं झाड फळ पिकल्यावर तोडतात, तसं या दुष्ट माणसाला, जो आपली काहीच किंमत करत नाही, आपण ठार करूया.
न ह्यर्हत्येष संमानं नापि वृद्धक्रमं गुणैः। हन्मैनं सह पुत्रेण दुराचारं नृपद्विषम्
याला ना सन्मान मिळायला हवा, ना वय किंवा गुण यांचा आदर. हा वाईट वागणारा, राजांचा शत्रू आणि त्याचा मुलगा, दोघांनाही आपण ठार करूया.
अयं हि सर्वानाहूय सत्कृत्य च नराधिपान्। गुणवद्भोजयित्वान्नं ततः पश्चान्न मन्यते
याने सर्व राजांना बोलावलं, आदरानं वागवलं, आणि गुणी लोकांना जेवायला घातलं; पण आता मात्र तो आपली काहीच दखल घेत नाही.
अस्मिन्राजसमवाये देवानामिव सन्नये। किमयं सदृशं कंचिन्नृपतिं नैव दृष्टवान्
राजांच्या या मोठ्या सभेत, जणू देवांचीच मेजवानी आहे, इथे याला स्वतःसारखा एकही राजा दिसला नाही का?
न च विप्रेष्वधीकारो विद्यते वरणं प्रति। स्वयंवरः क्षत्रियाणामितीयं प्रथिता श्रुतिः
ब्राह्मणांना वधू निवडण्याचा काहीही अधिकार नाही; स्वयंवर ही क्षत्रियांना दिलेली परंपरा आहे, असं सगळ्यांना माहीत आहे.
अथवा यदि कन्येयं न च कंचिद्बुभूषति। अग्नावेनां परिक्षिप्य याम राष्ट्राणि पार्थिवाः
किंवा, जर ही कन्या आपल्यापैकी कोणालाही निवडत नसेल, तर राजांनो, आपण तिला अग्नीने वेढून आपापल्या राज्यात परत जाऊया.
ब्राह्मणो यदि चापल्याल्लोभाद्वा कृतवानिदम्। विप्रियं पार्थिवेन्द्राणां नैष वध्यः कथंचन
कोणता ब्राह्मण जर उर्मटपणानं किंवा लोभापोटी राजांना न आवडणारा हा प्रकार केला असेल, तरी त्याला ठार मारायचं नाही.
ब्राह्मणार्थं हि नो राज्यं जीवितं हि वसूनि च। पुत्रपौत्रं च यच्चान्यदस्माकं विद्यते धनम्
आपलं राज्य, आपलं जीवन, आपली संपत्ती, आपली मुलं आणि नातवंडं, आणि आपल्याजवळ असलेलं सगळं धन — हे सर्व ब्राह्मणांसाठीच आहे.
अवमानभयाच्चैव स्वधर्मस्य च रक्षणात्। स्वयंवराणामन्येषां मा भूदेवंविधा गतिः
अपमानाची भीती आणि आपल्या धर्माचं रक्षण यासाठी, इतरांच्या स्वयंवरात असं काही घडू नये.
इत्युक्त्वा राजशार्दूला रुष्टाः परिघबाहवः। द्रुपदं तु जिघांसन्तः सायुधाः समुपाद्रवन्
असं म्हणून, वाघासारखे ते राजे, रागानं आणि हातात गज घेऊन, द्रुपदाला मारण्यासाठी त्याच्यावर धावले.