मया कर्तव्यमधुना दुष्करं लक्ष्यवेधनम्। इति निश्चित्य मनसा कारितं लक्ष्यमुत्तमम्
आता कठीण असे लक्ष्य ठेवून त्याचा वेध घ्यायचा, असे मनाशी ठरवून, त्याने एक उत्तम लक्ष्य तयार करायला सांगितले.
यन्त्रं वैहायसं चापि कारयामास कृत्रिमम्। तेन यन्त्रेण सहितं राजँल्लक्ष्यं च काञ्चनम्
त्याने एक यंत्रही धातूपासून बनवायला लावले; त्या यंत्रासह, राजन, सोन्याचे लक्ष्य ठेवले गेले.
इदं सज्यं धनुः कृत्वा सज्जैरेभिश्च सायकैः। अतीत्य लक्ष्य यो वेद्धा स लब्धा मत्सुतामिति
‘जो हा धनुष्य प्रत्यंचा लावून, या बाणांनी लक्ष्य भेदेल, त्यालाच माझी कन्या मिळेल,’ असे त्याने जाहीर केले.
इति स द्रुपदो राजा स्वयंवरमघोषयत्। तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे समीयुस्तत्र भारत
अशा प्रकारे राजा द्रुपदाने स्वयंवर जाहीर केले; हे ऐकून, सर्व राजे तेथे एकत्र आले.
ऋषयश्च महात्मानः स्वयंवरदिदृक्षवः। दुर्योधनपुरोगाश्च सकर्णाः कुरवो नृप
महात्मा ऋषीही स्वयंवर पाहण्यासाठी आले; आणि दुर्योधनासह कर्ण, कौरवही, राजन, तेथे उपस्थित झाले.
यादवा वासुदेवेन सार्धमन्धकवृष्णयः।' ततोऽर्चिता राजगुणा द्रुपदेन महात्मना
यादव, वसुदेव, आणि अंधक-वृष्णीही आले; त्यानंतर, महात्मा द्रुपदाने त्यांच्या राजगुणांसाठी त्यांचा सन्मान केला.
उपोपविष्टा मञ्चेषु द्रष्टुकामाः स्वयंवरम्। `ब्राह्मणाश्च महाभागा देशेभ्यः समुपागमन्
स्वयंवर पाहण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रदेशांतून आलेले पुण्यवान ब्राह्मण मऊ आसनांवर बसले.
ब्राह्मणैरेव सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन्। त्रयस्त्रिंशत्सुराः सर्वे विमानैर्व्योम्न्यवस्थिताः
त्या ब्राह्मणांसोबत पांडवही बसले; आणि सर्व त्रैत्रिंश देव आपापल्या दिव्य रथांतून आकाशात उभे राहिले.
ततः पौरजनाः सर्वे सागरोद्धूतनिःस्वनाः। शिंशुमारशिरः प्राप्य न्यविशंस्ते स्म पार्थिवाः
मग सर्व नगरवासी समुद्राच्या गजरासारख्या आवाजात, तसेच राजे, शिंशुमारशिर नावाच्या ठिकाणी पोहोचून आपापल्या जागी बसले.
प्रागुत्तरेण नगराद्भूमिभागे समे शुभे। समाजवाटः शुशुभे भवनैः सर्वतो वृतः
नगराच्या ईशान्य दिशेला, सपाट आणि शुभ भूमीवर, सभागृह चारही बाजूंनी सुंदर इमारतींनी वेढलेले होते आणि ते तेजस्वी दिसत होते.
प्राकारपरिखोपेतो द्वारतोरणमण्डितः। वितानेन विचित्रेण सर्वतः समलङ्कृतः
त्या सभागृहाला भक्कम तट, खंदक, भव्य दरवाजे आणि तोरणांनी सजवले होते; आणि सर्वत्र रंगीबेरंगी छत्रांनी अलंकृत केले होते.
तूर्यौघशतसङ्कीर्णः परार्ध्यागुरुधूपितः। चन्दनोदकसिक्तश्च माल्यदामोपशोभितः
शेकडो वाद्यांचे सूर, उत्तम अगरूच्या धुपाचा सुगंध, चंदनाच्या पाण्याची शिंपण आणि फुलांच्या माळांनी ते सभागृह सुशोभित झाले होते.
कैलासशिखरप्रख्यैर्नभस्तलविलेखिभिः। सर्वतः संवृतः शुभ्रैः प्रासादैः सुकृतोच्छ्रयै
सर्व बाजूंनी उत्तुंग, भक्कम आणि शुभ्र अशा प्रासादांनी वेढलेले होते, जे कैलास शिखरांसारखे आकाशाला भिडले होते.
सुवर्णजालसंवीतैर्मणिकुट्टिमभूषणैः। सुखारोहणसोपानैर्महासनपरिच्छदैः
सुवर्ण जाळ्यांनी झाकलेले, रत्नजडित फरशांनी सजलेले, आरामदायक जिने आणि मोठ्या आसनांनी युक्त असे होते.
स्रग्दामसमवच्छन्नैरगुरूत्तमवासितैः। हंसांशुवर्णैर्बहुभिरायोजनसुगन्धिभिः
फुलांच्या माळांनी वेढलेले, उत्तम अगरूच्या सुवासाने भरलेले, अनेक सोन्याच्या हंसांनी सजवलेले आणि मैलोनमैल सुगंध दरवळणारे होते.
असंबाधशतद्वारैः शयनासनशोभितैः। बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्हिमवच्छिखरैरिव
शंभर मोकळ्या दरवाजांनी, आरामदायक शय्या आणि आसनांनी शोभलेले, विविध धातूंच्या सजावटीने नटलेले, जणू हिमालयाच्या शिखरांसारखे भासत होते.
तत्र नानाप्रकारेषु विमानेषु स्वलङ्कृताः। स्पर्धमानास्तदाऽन्योन्यं निषेदुः सर्वपार्थिवाः
त्या विविध प्रकारच्या सजवलेल्या मंडपांत सर्व राजे आपापल्या वैभवात बसले आणि एकमेकांशी स्पर्धा करू लागले.
तत्रोपविष्टान्ददृशुर्महासत्वान्पृथग्जनाः। राजसिंहान्महाभागान्कृष्णागुरुविभूषितान्
तेथे सामान्य लोकांनी त्या सिंहासारख्या, महान आणि अगरूच्या सुवासाने अलंकृत राजांना पाहिले.
महाप्रसादान्ब्राह्मण्यान्स्वराष्ट्रपरिरक्षिणः। प्रियान्सर्वस्य लोकस्य सुकृतैः कर्मभिः शुभैः
त्यांनी पुण्यवान ब्राह्मण, आपल्या राज्यांचे रक्षण करणारे, सर्वांच्या आवडते आणि शुभ कर्मांनी तेजस्वी झालेले पाहिले.
मञ्चेषु च परार्द्ध्येषु पौरजानपदा जनाः। कृष्णादर्शनसिद्ध्यर्थं सर्वतः समुपाविशन्
मोलाच्या आसनांवर नगरातील आणि ग्रामीण लोक सर्व बाजूंनी कृष्णा पाहण्यासाठी बसले.
ब्राह्मणैस्ते च सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन्। ऋद्धिं पञ्चालराजस्य पश्यन्तस्तामनुत्तमाम्
त्या ब्राह्मणांसोबत पांडवही बसले आणि त्यांनी पांचाळराजाच्या अद्वितीय वैभवाचे दर्शन घेतले.
ततः समाजो ववृधे स राजन्दिवसान्बहून्। रत्नप्रदानबहुलः शोभितो नटनर्तकैः
मग राजन, ती सभा दिवसेंदिवस वाढत गेली, रत्नांची मुक्तहस्त देणगी आणि नृत्य-गायनाने सजली.
वर्तमाने समाजे तु रमणीयेऽह्नि षोडशे। `मैत्रे मुहूर्ते तस्याश्च राजदाराः पुराविदः। पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः
सोळाव्या दिवशी, शुभ मैत्र मुहूर्तावर, राजाच्या जुन्या रीती जाणणाऱ्या, सुंदर वस्त्र परिधान केलेल्या आणि पुत्रांसह असलेल्या राणींनी द्रौपदीच्या अलंकारांची तयारी सुरू केली.
वैडूर्यमयपीठे तु निविष्टां द्रौपदीं तदा। सतूर्यं स्नापयाञ्चक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः
त्या वेळी, वैडूर्याच्या सिंहासनावर बसवलेल्या द्रौपदीला, वाद्यांच्या गजरात, सोन्याच्या कलशातील पाण्याने स्नान घातले.
तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम्। निन्युर्मणिस्तम्भवतीं वेदिं वै सुपरिष्कृताम्
तिचा अभिषेक पूर्ण झाल्यावर, दोन सुंदर वस्त्रं परिधान केलेली ती, रत्नांच्या खांबासारख्या झळाळणाऱ्या, सुंदर सजवलेल्या वेदीकडे नेली.
निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्ष्यः प्रसाधिकाः। केनालङ्करणेनेमामित्यन्योन्यं व्यलोकयन्
तिला पूर्वेकडे तोंड करून बसवले, आनंदित आणि आश्चर्याने डोळे मोठे झालेले तिच्या सेविकांनी एकमेकींकडे पाहून विचारले, 'कशाने हिला सजवले आहे?'
धूपोष्मणा च केशानामार्द्रभावं व्यपोहयन्। बबन्धुरस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः
धूपाच्या उष्णतेने तिच्या केसांतील ओलावा वाळवून, त्यांनी तिचे केस गुंडाळले आणि सुगंधी फुलांच्या माळांनी सजवले.
दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे। चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रसङ्गं कुचद्वये
दूर्वा आणि मधाने बनवलेली माळ तिच्या हातात ठेवली, आणि कृष्णागुरूच्या पानांनी तिच्या उरोजांवर सजावट केली.
रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घा सरिद्वरा। अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ
ती दोन चक्रवाकांनी चिन्हांकित झालेल्या सोन्यासारख्या नदीसारखी तेजस्वी दिसत होती; तिच्या वळवलेल्या केसांनी वेढलेले तिचे मुख फुलासारखे खुलले होते.
आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिम्बिम्बं जिगाय तत्। कालाञ्जनं नयनयोराचारार्थं समादधुः
मधमाशांनी वेढलेले ते फूल चंद्राच्या पूर्णबिंबालाही हरवून टाकत होते; प्रथेप्रमाणे, तिच्या डोळ्यांना काळं काजळ लावलं.