वृद्धानुशासने सक्ताः पाण्डवा धर्मचारिणः। तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम्
पांडव हे वडीलधाऱ्यांच्या आज्ञेत राहणारे आणि धर्माचरण करणारे आहेत; असे लोक कधीही नष्ट होत नाहीत किंवा पराभूत होत नाहीत.
मया दृष्टमिदं सत्यं शृणु त्वं मनुजाधिप। ब्राह्मणैः कथितं सत्यं वेदेषु च मया श्रुतम्
हे सत्य मी स्वतः पाहिलं आहे—हे ऐका, राजन; ब्राह्मणांनी मला हे सत्य सांगितलं आहे आणि वेदांतही मी हे ऐकलं आहे.
बृहस्पतिमतेनाथ पौलोम्या च पुरा श्रुतम्। नष्ट हन्द्रो बिसग्रन्थ्यामुपश्रुत्या हि दर्शितः
पूर्वी बृहस्पतीच्या मताने आणि पौलोमीच्या कथेत मी ऐकलं आहे—बिसाच्या देठात हरवलेला चंद्र उपश्रुतीने सापडला होता.
उपश्रुतिर्महाराज पाण्डवार्थे मया श्रुता। यत्रकुत्रापि जीवन्ति पाण्डवास्ते न संशयः
महामना राजन, पांडवांच्या बाबतीत मी उपश्रुतीने ऐकलं आहे—पांडव कुठेही असले तरी ते जिवंत आहेत, याबद्दल शंका नाही.
मया दृष्टानि लिङ्गानि इहैवैष्यन्ति पाण्डवाः। यन्निमित्तमिहायान्ति तच्छृणुष्व नराधिप
मी काही चिन्हं पाहिली आहेत की पांडव इथे येणार; राजन, ते का येणार हे कारण तू ऐक.
स्वयंवरः क्षत्रियाणां कन्यादाने प्रदर्शितः। स्वयंवरस्तु नगरे घुष्यतां राजसत्तम
क्षत्रियांमध्ये कन्यादानासाठी स्वयंवर जाहीर केला आहे; राजसत्तम, नगरात स्वयंवराची घोषणा कर.
यत्र वा निवसन्तस्ते पाण्डवाः पृथया सह। दूरस्था वा समीपस्था स्वर्गस्था वाऽपि पाण्डवाः
पांडव पृथेसह कुठेही राहत असोत—दूर असोत, जवळ असोत, किंवा अगदी स्वर्गात असोत—
श्रुत्वा स्वयंवरं राजन्समेष्यन्ति न संशयः। तस्मात्स्वयंवरो राजन्घुष्यतां मा चिरं कृथाः
राजन, स्वयंवराची बातमी ऐकली की ते नक्की येतील—यात शंका नाही; म्हणून, स्वयंवराची घोषणा लवकर कर, उशीर करू नको.
श्रुत्वा पुरोहितेनोक्तं पाञ्चालः प्रीतिमांस्तदा। घोषयामास नगरे द्रौपद्यास्तु स्वयंवरम्
पुरोहिताने सांगितलेले शब्द ऐकून, त्या वेळी पाञ्चाळराजा अत्यंत आनंदी झाला आणि त्याने शहरात द्रौपदीच्या स्वयंवराची घोषणा केली.
पुष्यमासे तु रोहिण्यां शुक्लपक्षे शुभे तिथौ। दिवसैः पञ्चसप्तत्या भविष्यति न संशयः
पुष्य महिन्यात, रोहिणी नक्षत्रावर, शुक्ल पक्षातील शुभ तिथीला, पंच्याहत्तर दिवसांनी हे स्वयंवर नक्कीच होईल—याबद्दल काहीही शंका नाही.
देवगन्धर्वयक्षाश्च ऋषयश्च तपोधनाः। स्वयंवरं द्रष्टुकामा गच्छन्त्येव न संशयः
देव, गंधर्व, यक्ष आणि तपस्वी ऋषी, हे सर्वजण द्रौपदीचे स्वयंवर पाहण्यासाठी निघाले आहेत—यात काहीच शंका नाही.
तव पुत्रा महात्मानो दर्शनीयो विशेषतः। यदृच्छया सा पाञ्चाली गच्छेद्वान्यतमं पतिम्
तुझे पुत्र महान आणि विशेष आकर्षक आहेत; त्या पाञ्चाळीला ज्या योगे कोणत्याही एकाला पती म्हणून निवडावेसे वाटेल.
को हि जानाति लोकेषु प्रजापतिमतं शुभण्। तस्मात्सपुत्रा गच्छेथा यदि ब्राह्मणि रोचते
या जगात कोणाला प्रजापतीची इच्छा माहीत आहे, हे शुभेच्छुक? म्हणून, तुला आवडत असेल तर, पुत्रांसह तिथे जा, हे ब्राह्मण.
नित्यकालं सुभिक्षास्ते पाञ्चालास्तु तपोधने। यज्ञसेनस्तु राजा स ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः
पाञ्चाळ देशात नेहमीच तपस्व्यांसाठी भरपूर भिक्षा मिळते; आणि यज्ञसेन राजा ब्राह्मणप्रेमी आणि सत्यव्रती आहे.
ब्रह्मण्या नागराः सर्वे ब्राह्मणाश्चातिथिप्रियाः। नित्यकालं प्रदास्यन्ति आमन्त्रणमयाचितम्
त्या नगरातील सर्व लोक ब्राह्मणप्रेमी आहेत आणि ब्राह्मणांना पाहुण्यांचे स्वागत करायला आवडते; ते नेहमीच मागितलेले किंवा आमंत्रित केलेले सर्व काही देतात.
अहं च तत्र गच्छामि ममैभिः सह शिष्यकैः। एकसार्थाः प्रयाताः स्मो ब्राह्मण्या यदि रोचते
मीही माझ्या या शिष्यांसह तिथे जाणार आहे; आपण सर्वजण एकत्र जाऊ, तुला आवडत असेल तर, हे ब्राह्मण.
एतावदुक्त्वा वचनं ब्राह्मणो विरराम ह
असे म्हणून तो ब्राह्मण गप्प बसला.
एतच्छ्रुत्वा ततः सर्वे पाण्डवा भरतर्षभ। मनसा द्रौपदीं जग्मुरनङ्गशरपीडिताः
हे ऐकून, भरतवंशातील वाघ पांडव सर्वजण मनाने द्रौपदीकडे ओढले गेले, जणू प्रेमबाणांनी विद्ध झाले.
ततस्तां रजनीं राजञ्छल्यविद्धा इवाभवन्। सर्वे चास्वस्थमनसो बभूवुस्ते महाबलाः
त्या रात्री, राजन, ते सर्व महाबलवान जण जणू शल्यांनी विद्ध झाले होते; त्यांचे मन अस्वस्थ झाले होते.
ततः कुन्ती सुतान्दृष्ट्वा सर्वांस्तद्गतचेतसः। युधिष्ठिरमुवाचेदं वचनं सत्यवादिनी
कुंतीने पाहिले की तिच्या सर्व पुत्रांचे मन तिकडेच लागले आहे, तेव्हा ती नेहमी सत्य बोलणारी युधिष्ठिराला म्हणाली—
चिररात्रोषिताः स्मेह ब्राह्मणस्य निवेशने। रममाणाः पुरे रम्ये लब्धभैक्षा महात्मनः
आपण इथे ब्राह्मणाच्या घरी खूप दिवस राहिलो, या रम्य नगरीत आनंद घेतला आणि भिक्षा मिळवली, हे महात्मा.
यानीह रमणीयानि वनान्युपवनानि च। सर्वाणि तानि दृष्टानि पुनःपुनररिन्दम
इथली जी सुंदर अरण्ये आणि उपवने आहेत, हे शत्रूंना जिंकणाऱ्या, ती सर्व आपण पुन्हा पुन्हा पाहिली आहेत.
पुनर्दृष्टानि तानीह प्रीणयन्ति न नस्तथा। भैक्षं च न तथा वीर लभ्यते कुरुनन्दन
ती पुन्हा पाहून आता आपल्याला तशी आनंद देत नाहीत; आणि कुरुनंदना, भिक्षाही पूर्वीसारखी सहज मिळत नाही.
ते वयं साधु पञ्चालान्गच्छाम यदि मन्यसे। अपूर्वदर्शनं वीर रमणीयं भविष्यति
म्हणून, हे वीर, तुझे मन असेल तर आपण पाञ्चाळ देशात जाऊ या; तिथे काहीतरी नवीन आणि सुंदर पाहायला मिळेल.
सुभिक्षाश्चैव पञ्चालाः श्रूयन्ते शत्रुकर्शन। यज्ञसेनश्च राजाऽसौ ब्रह्मण्य इति सुश्रुम
पाञ्चाळ देशात भिक्षा भरपूर मिळते असे ऐकले आहे, हे शत्रूंना हरवणाऱ्या; आणि यज्ञसेन राजा ब्राह्मणप्रेमी आहे असेही आपण ऐकले आहे.
एकत्र चिरवासश्च क्षमो न च मतो मम। ते तत्र साधु गच्छामो यदि त्वं पुत्र मन्यसे
एका ठिकाणी खूप दिवस राहणे योग्य नाही आणि मला ते आवडतही नाही; म्हणून, पुत्रा, तुझे मन असेल तर आपण तिथे जाऊ या.
भवत्या यन्मतं कार्यं तदस्माकं परं हितम्। अनुजांस्तु न जानामि गच्छेयुर्नेति वा पुनः
तुम्हाला जे योग्य वाटतं, तेच आमच्यासाठी सर्वात हिताचं आहे. लहान भावांनी जावं की नाही, हे मला ठाऊक नाही.
ततः कुन्ती भीमसेनमर्जुनं यमजौ तथा। उवाच गमनं ते च तथेत्येवाब्रुवंस्तदा
नंतर कुंतीने भीमसेन, अर्जुन आणि दोन्ही जुळ्यांना बोलावलं. ते सगळे जायला तयार झाले आणि 'तसं होऊ द्या' असं म्हणाले.
तत आमन्त्र्य तं विप्रं कुन्ती राजसुतैः सह। प्रतस्थे नगरीं रम्यां द्रुपदस्य महात्मनः
मग त्या ब्राह्मणाला निरोप देऊन कुंती राजपुत्रांसह महात्मा द्रुपदाच्या सुंदर नगरीकडे निघाली.
वसत्सु तेषु प्रच्छन्नं पाण्डवेषु महात्मसु। आजगामाथ तान्द्रष्टुं व्यासः सत्यवतीसुतः
महात्मा पांडव गुप्तपणे राहत असताना, सत्यवतीपुत्र व्यास त्यांना भेटायला आले.