महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्। पिशङ्गरूपः पिङ्गाक्षो भीमसेनमभिद्रवत्
अत्यंत मोठ्या देहाचा आणि प्रचंड वेगाने, जणू काही पृथ्वी फाडतो आहे असा, तांबूस रंगाचा आणि तांबड्या डोळ्यांचा तो राक्षस भीमसेनावर तुटून पडला.
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम्। भृशं स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः
तीन शिखा भुवया करून, दात दाखवत, तो राक्षस फारच संतापला आणि एक झाड उचलले.
ताडयिष्यंस्तदा भीमं तरसाऽभ्यद्रवद्बली। क्रुद्धेनाभिहतं वृक्षं प्रतिजग्राह लीलया
तो बलवान राक्षस भीमाला झाडाने मारण्यासाठी जोरात धावला; पण भीमाने सहजपणे रागाने फेकलेले ते झाड पकडले.
सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत। ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बली
भीमाने डाव्या हाताने हसत ते झाड पकडले आणि मग तो बलवान पुन्हा अनेक प्रकारची झाडे उचलू लागला.
प्राहिणोद्भीमसेनाय बकोऽपि बलवान्रणे। सर्वानपोहयद्वृक्षान्स्वस्य हस्तस्य शाखया
रणांगणात बलवान बकाने ती सर्व झाडे भीमसेनावर फेकली; पण भीमाने आपल्या हातातील फांदीने ती सर्व झाडे बाजूला सारली.
तद्वृक्षयुद्धमभवद्वृक्षषण्डविनाशनम्।। महत्सुघोरं राजेन्द्र बकपाण्डवयोस्तदा
त्या झाडांच्या युद्धात झाडांचा संपूर्ण नाश झाला; त्या वेळी बका आणि पांडव यांच्यात मोठे आणि भयंकर युद्ध झाले.
नाम विश्राव्य स बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम्। समयुध्यत तीव्रेण वेगेन पुरुषादकः
मग बकाने आपले नाव मोठ्याने सांगून पांडवावर झडप घातली; तो नरभक्षक प्रचंड वेगाने लढू लागला.
तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पत। पादपांश्च महामात्रांश्चूर्णयामासतुः क्षणात्
त्यांच्या दोघांच्या मोठ्या ताकदीमुळे पृथ्वी थरथरली, आणि क्षणातच त्यांनी मोठमोठ्या झाडे आणि त्यांच्या बुंध्यांचा चुरा केला.
द्रुतमागत्य पाणिभ्यां गृहीत्वा चैनमाक्षिपत्। आक्षिप्तो भीमसेनश्च पुनरेवोत्थितो हसन्
बका वेगाने धावत येऊन भीमाला हातांनी पकडून फेकून दिले; पण फेकला गेलेला भीमसेन पुन्हा हसत उठला.
आलिङ्ग्यापि बकं भीमो न्यहनद्वसुधातले। भीमो विसर्जयित्वैनं समाश्वसिहि राक्षस
भीमाने बकाला घट्ट मिठी मारून जमिनीवर आपटले; मग त्याला सोडून भीम म्हणाला, 'राक्षसा, धीर धर.'
इत्युक्त्वा पुनरास्फोट्य उत्तिष्ठेति च सोऽब्रवीत्। समुत्पत्य ततः क्रुद्धो रूपं कृत्वा महत्तरम्
असे म्हणून भीमाने टाळ्या वाजवून 'उठ' असे सांगितले; तेव्हा बका रागाने उडी मारून आणखी मोठा आकार धारण करून उभा राहिला.
विरूपः सहसा तस्थौ2 तर्जयित्वा वृकोदरम्। अहसद्भीमसेनोऽपि राक्षसं भीमदर्शनम्
तो अचानक भयंकर रूप धारण करून उभा राहिला आणि वृकोदराला धमकावू लागला; पण भीमसेन त्या भयंकर दिसणाऱ्या राक्षसावर हसला.
असौ गृहीत्वा पाणिभ्यां पृष्ठतश्च व्यवस्थितः। जानुभ्यां पीडयित्वाथ पातयामास भूतले
भीमाने मागून त्याला हातांनी पकडले, गुडघ्यांनी दाबले आणि मग त्याला जमिनीवर फेकले.
पुनः क्रुद्धो विसृज्यैनं राक्षसं क्रोधजीवितम्। स्वां कटीमीषदुन्नम्य बाहू तस्य परामृशत्
पुन्हा रागाने भीमाने त्या केवळ रागावर जगणाऱ्या राक्षसाला सोडले, थोडेसे कंबरेला वर करून बकाचे हात पकडले.
तस्य बाहू समादाय त्वरमाणो वृकोदरः। उत्क्षिप्य चावधूयैनं पातयन्बलवान्भुवि
वृकोदराने त्याचे हात पकडून, जलदपणे उचलून हलवले आणि मग त्या बलाढ्याला जमिनीवर फेकले.
तं तु वामेन पादेन क्रुद्धो भीमपराक्रमः। उरस्येनं समाजघ्ने भीमस्तु पतितं भुवि
मग रागावलेल्या आणि पराक्रमी भीमाने डाव्या पायाने जमिनीवर पडलेल्या बकाच्या छातीवर जोरात मारले.
व्यात्ताननेन घोरेण लम्बजिह्वेन रक्षसा। तेनाभिद्रुत्य भीमेन भीमो मूर्ध्नि समाहतः
उघड्या तोंडाने, भयंकर दिसणारा आणि लोंबती जीभ असलेला तो राक्षस भीमावर तुटून पडला; पण भीमाने त्याच्या डोक्यावर प्रहार केला.
एवं निहन्यमानः स राक्षसेन बलीयसा। रोषेण महताऽऽविष्टो भीमो भीमपराक्रमः
अशा प्रकारे त्या बलाढ्य राक्षसाने भीमावर वार केले, तेव्हा भीम, ज्याचा पराक्रम भीषण होता, मोठ्या रागाने भरून गेला.
गृहीत्वा मध्यमुत्क्षिप्य बली जग्राह राक्षसम्। तावन्योन्यं पीडयन्तौ पुरुषादवृकोदरौ
भीमाने त्या राक्षसाचा कमरेला पकडून वर उचलले आणि दोघेही, म्हणजे भीम आणि तो नरभक्षक, एकमेकांना जबरदस्त दडपू लागले.
मत्ताविव महानागावन्योन्यं विचकर्षतुः
जणू काही दोन मदमस्त हत्ती एकमेकांना ओढत आहेत, तसे ते दोघे एकमेकांना खेचू लागले.
बाहुविक्षेपशब्दैश्च भीमराक्षसयोस्तदा। वेत्रकीयपुरी सर्वा वित्रस्ता समपद्यत
भीम आणि राक्षस यांच्या हातांच्या घावांनी उठणाऱ्या आवाजामुळे संपूर्ण वेत्रकीया नगरी घाबरून गेली.
तयोर्वेगेन महता तत्र भूमिरकम्पत। पादपान्वीरुधश्चैव चूर्णयामासतू रयात्
त्यांच्या प्रचंड ताकदीमुळे तिथली जमीन थरथरू लागली आणि त्यांच्या रागामुळे झाडे व वेलींना चुरडून टाकले.
समागतौ च तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ। गिरिभिर्गिरिशृह्गैश्च पाषाणैः पर्वतच्युतैः
दोन्ही वीर, एकमेकाचा वध करण्याच्या इच्छेने, डोंगर, डोंगरशिखरे आणि वरून पडलेले मोठे दगड एकमेकांवर फेकू लागले.
अन्योन्यं ताडयन्तौ तौ चूर्णयामासतुस्तदा। आयामविस्तराभ्यां च परितो योजनद्वयम्
एकमेकांना मारताना त्यांनी लांबी व रुंदी अशा दोन योजनांच्या परिसरातले सर्व काही चुरडून टाकले.
निर्महीरुहपाषाणतृणकुञ्जलतावलिम्। चक्रतुर्युद्धदुर्मत्तौ कूर्मपृष्ठोपमां महीम्
युद्धात वेडसर झालेल्या त्या दोघांनी झाडे, दगड, गवत, झुडपे आणि वेलींना साफ करून पृथ्वीला जणू कासवाच्या पाठीसारखे करून टाकले.
मुहूर्तमेवं संयुध्य समं रक्षःकुरूद्वहौ। ततो रक्षोविनाशाय मतिं कृत्वा कुरूत्तमः
कुरूंच्या श्रेष्ठ भीम आणि तो राक्षस काही काळ समसमान लढले; मग कुरूश्रेष्ठ भीमाने राक्षसाचा नाश करण्याचा निर्धार केला.
दन्तान्कटकटीकृत्य दष्ट्वा च दशनच्छदम्। नेत्रे संवृत्य विकटं तिर्यक्प्रैक्षत राक्षसम्
भीमाने दात किटकिटवून, ओठ चावून, डोळे झाकून राक्षसाकडे भीषण कटाक्ष टाकला.
अथ तं लोलयित्वा तु भीमसेनो महाबलः। अगृह्णात्परिरभ्यैनं बाहुभ्यां परिरभ्य च
मग महाबली भीमसेनाने त्याला हलवून, दोन्ही हातांनी घट्ट मिठी मारून पकडले.
जानुभ्यां पार्श्वयोः कुक्षौ पृष्ठे वक्षसि जघ्निवान्। भग्नोरुबाहुहृच्चैव विस्रंसद्देहबन्धनः
भीमाने गुडघ्यांनी, कंबरेला, पोटाला, पाठीला आणि छातीला घाव घातले; त्याचे मांड्या, हात आणि हृदय तुटले आणि शरीराचे बंध सैल झाले.
प्रस्वेददीर्घनिश्वासो निर्यञ्जीवाक्षितारकः। अजाण्डास्फोटनं कुर्वन्नाक्रोशंश्च श्वसञ्छनैः
तो घामाघूम झाला, दीर्घ श्वास घेत होता, डोळे फिरत होते; अंड फुटल्यासारखे आवाज करत, हळू हळू ओरडत आणि धापा टाकत होता.