उपपन्नमिदं मातस्त्वया यद्बुद्धिपूर्वकम्। आर्तस्य ब्राह्मणस्यैतदनुक्रोशादिदं कृतम्
आई, तू विचारपूर्वक जे केलं आहेस ते योग्य आहे; कारण हे दुःखी ब्राह्मणावर दया दाखवून केलं आहेस.
ध्रुवमेष्यति भीमोऽयं निहत्य पुरुषादकम्। सर्वथा ब्राह्मणस्यार्थे यदनुक्रोशवत्यसि
नक्कीच भीम हा नरभक्षकाला मारून परत येईल, कारण तू ब्राह्मणासाठी सर्व प्रकारे दया दाखवली आहेस.
यथा त्विदं न विन्देयुर्नरा नगरवासिनः। तथाऽयं ब्राह्मणो वाच्यः परिग्राह्यश्च यत्नतः
जसं नगरातील लोकांना हे कळू नये, तसंच या ब्राह्मणाशीही काळजीपूर्वक बोलावं आणि त्याला धीर द्यावा.
युधिष्ठिरेण संमन्त्र्य ब्राह्मणार्थमरिन्दम। कुन्ती प्रविश्य तान्सर्वान्मन्त्रयामास भारत
युधिष्ठिराशी चर्चा करून, कुंतीने ब्राह्मणाच्या हितासाठी सर्वांना आत बोलावून सगळं सांगितलं.
अथ रात्र्यां व्यतीतायां भीमसेनो महाबलः। ब्राह्मणं समुपागम्य वचश्चेदमुवाच ह
रात्र संपल्यावर बलवान भीमसेन त्या ब्राह्मणाजवळ गेला आणि त्याच्याशी बोलू लागला.
आपदस्त्वां विमोक्ष्येऽहं सपुत्रं ब्राह्मण प्रियम्। मा भैषी राक्षसात्तस्मान्मां ददातु बलिं भवान्
प्रिय ब्राह्मण, मी तुला आणि तुझ्या मुलांना या संकटातून सोडवीन; त्या राक्षसाला घाबरू नकोस, मला बळी म्हणून द्यावं.
इद मामशितं कर्तुं प्रयतस्व सकृद्गृहे। आथात्मानं प्रादास्यामि तस्मै घोराय रक्षसे
फक्त एकदा माझ्यासाठी तुझ्या घरी जेवण तयार कर; मग मी स्वतःला त्या भयंकर राक्षसाला अर्पण करीन.
त्वरध्वं किं विलम्बध्वे मा चिरं कुरुतानघाः। व्यवस्येयं मनः प्राणैर्युष्मान्रक्षितुमद्य वै
लवकर करा, उशीर का करताय? वेळ वाया घालवू नका; आज मी मनाशी ठरवलं आहे की, माझ्या प्राणांवर खेळूनही तुमचं रक्षण करीन.
एवमुक्तः स भीमेन ब्राह्मणो भरतर्षभ। सुहृदां तत्समाख्याय ददावन्नं सुसंस्कृतम्
भीमने असं म्हटल्यावर, त्या ब्राह्मणाने आपल्या मित्रांना सांगितलं आणि छानपैकी जेवण दिलं.
पिशितोदनमाजह्रुरथास्मै पुरवासिनः। सघृतं सोपदंशं च सूपैर्नानाविधैः सह
मग नगरातील लोकांनी त्याला मांस मिसळलेला भात, तुप, चटण्या आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या आमट्या आणून दिल्या.
तदाऽशित्वा भीमसेनो मांसानि विविधानि च। मोदकानि च मुख्यानि चित्रोदनचयान्बहून्
भीमसेनाने वेगवेगळ्या प्रकारचं मांस, उत्तम गोडधोड आणि रंगीबेरंगी भाताचे ढीग भरपूर खाल्ले.
ततोऽपिबद्दधिघटान्सुबहून्द्रोणसंमितान्। तस्य भुक्तवतः पौरा यथावत्समुपार्जितान्
त्याच्या जेवणानंतर, नगरवासीयांनी मोठ्या मोठ्या दहीच्या मडक्यांत भरपूर दही आणून दिलं.
उपजह्रुर्भृतं भागं समृद्धमनसस्तदा। ततो रात्र्यां व्यतीतायां सव्यञ्जनदधिप्लुतम्
तेव्हा आनंदाने त्यांनी त्याचा भरपूर वाटा आणून दिला; आणि रात्र संपल्यावर ते सर्व पदार्थ, भाजी आणि दह्यासह वाढले.
समारुह्यान्नसंपूर्णं शकटं स वृकोदरः। प्रययौ तूर्यनिर्घोषैः पौरैश्च परिवारितः
मग वृकोदराने अन्नाने भरलेली गाडी चढली आणि वाद्यांच्या गजरात, नगरवासीयांच्या गराड्यात तो निघाला.
आत्मानमेषोऽन्नभूतो राक्षसाय प्रदास्यति। तरुणोऽप्रतिरूपश्च दृढ औदरिको युवा
हा तरुण, मजबूत आणि सशक्त आहे, पण त्याचा देखावा योग्य नाही. तो स्वतःला राक्षसासाठी अन्न म्हणून अर्पण करणार आहे.
वाग्भिरेवंप्रकाराभिः स्तूयमानो वृकोदरः। चुचोद स बलीवर्दौ युक्तौ सर्वाङ्गकालकौ
अशा शब्दांनी कौतुक झाल्यावर, वृकोदराने दोन्ही बैलांना, जे गाडीत जुंपले होते आणि बलिदानासाठी निवडले होते, पुढे नेले.
वादित्राणां प्रवादेन ततस्तं पुरुषादकम्। अभ्यगच्छत्सुसंहृष्टः सर्वत्र मनुजैर्वृतः
वाद्यांच्या गजरात, तो आनंदाने त्या नरभक्षकाकडे गेला, आणि सर्वत्र लोकांनी वेढलेला होता.
संप्राप्य स च तं देशमेकाकी समुपाययौ। पुरुषादभयाद्भीतस्तत्रैवासीज्जनव्रजः
त्या ठिकाणी पोहोचून, तो एकटाच पुढे गेला; तिथे उपस्थित लोक मात्र त्या नरभक्षकाच्या भीतीने मागेच थांबले.
स गत्वा दूरमध्वानं दक्षिणामभितो दिशम्। यतोपदिष्टमुद्देशे ददर्श विपुलं द्रुमम्
दक्षिण दिशेने, जसे सांगितले होते तसे, बराच प्रवास करून त्याला ठरलेल्या जागी एक मोठे झाड दिसले.
केशमज्जास्थिमेदोभिर्बाहूरुचरणैरपि। आर्द्रैः शुष्कैश्च संकीर्णमभितोऽथ वनस्पतिम्
त्या झाडाभोवती केस, मज्जा, हाडे, मेद, हात, पाय आणि पायाचे तुकडे — ओले आणि सुकले — विखुरलेले होते.
गृध्रकङ्कबलच्छन्नं गोमायुगणसेवितम्। उग्रगन्धमचक्षुष्यं श्मशानमिव दारुणम्
गिधाडे आणि कावळ्यांनी उरलेले अवशेष झाकलेले, कोल्ह्यांच्या टोळ्यांनी भरलेले, तीव्र दुर्गंधीचे आणि भयंकर दिसणारे, जणू एखादे भयानक स्मशानच होते.
तं प्रविश्य महावृक्षं चिन्तयामास वीर्यवान्। यावन्न पश्यते रक्षो बकाभिख्यं बलोत्तरम्
त्या मोठ्या झाडात प्रवेश करून, तो पराक्रमी मनात विचार करू लागला — 'जोपर्यंत बका नावाचा, सर्वांपेक्षा बलवान राक्षस मला दिसत नाही, तोपर्यंत...'
आचितं विविधैर्भोज्यैरन्नैरुच्चावचैरिदम्। शकटं सूपसंपूर्णं यावद्द्रक्ष्यति राक्षसः
'हे गाडीतले अन्न आणि वेगवेगळ्या पदार्थांनी भरलेले आहे; जेव्हा पर्यंत राक्षस हे पाहत नाही...'
तावदेवेह भोक्ष्येऽहं दुर्लभं हि पुनर्भवेत्। विप्रकीर्येत सर्वं हि प्रयुद्धे मयि रक्षसा
'तोपर्यंत मी इथेच हे अन्न खाईन, कारण असे अन्न पुन्हा मिळणे कठीण आहे; कारण राक्षसाशी लढाई झाली तर सर्व काही विखुरले जाईल.'
अभोज्यं हि शवस्पर्शे निगृहीते बके भवेत्। स त्वेवं भीमकर्मा तु भीमसेनोऽभिलक्ष्य च
'जर बका मला पकडला, आणि मी मृतदेहाला स्पर्श केला, तर हे अन्न खाण्यायोग्य राहणार नाही.' असे विचार भीमसेन, भयंकर कृत्यांचा कर्ता, मनाशी करत होता.
उपविश्य विविक्तेऽन्नं भुङ्क्ते स्म परमं परः। तं ततः सर्वतोऽपश्यन्द्रुमानारुह्य नागराः
तो एकांत जागी बसून उत्तम अन्न खात होता; मग नगरातील लोक झाडांवर चढून सर्व बाजूंनी त्याच्याकडे पाहू लागले.
नारक्षो बलिमश्नीयादेवं बहु च मानवाः। भुङ्क्ते ब्राह्मणरूपेण बकोऽयमिति चाब्रुवन्
'कोणत्याही माणसाने राक्षसासाठी ठेवलेले अन्न खाऊ नये,' असे लोक म्हणू लागले, 'कारण बका ब्राह्मणाच्या रूपात हे अन्न खात आहे.'
स तं हसति तेजस्वी तदन्नमुपभुज्य च।' आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बली। आजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपपादयन्
ते अन्न खाऊन तेजस्वी भीम हसला; मग त्या राक्षसाच्या जंगलात पोहोचून, बलवान पांडवाने त्याचे नाव घेऊन त्याला अन्न दिले.
ततः स राक्षसः क्रुद्धो भीमस्य वचनात्तदा। आजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः
मग भीमाच्या बोलण्यामुळे तो राक्षस प्रचंड रागावून, ज्या ठिकाणी भीम उभा होता तिथे मोठ्या संतापाने आला.
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्। लोहिताक्षः करालश्च लोहितश्मश्रुमूर्धजः
तो विशाल शरीराचा, वेगाने धावणारा, जणू पृथ्वी फाडणारा, रक्तबंबाळ डोळ्यांचा, भयंकर आणि लाल केस व दाढी असलेला होता.