तदाश्रमान्निर्गमनं मया ज्ञातं नरर्षभाः। घटोत्कचस्य चोत्पत्तिं ज्ञात्वा प्रीतिरवर्धत
हे उत्तम पुरुषांनो, मला त्यांच्या आश्रमातून निघून जाण्याची बातमी समजली आणि घटोत्कचाचा जन्म कळल्यावर माझा आनंद वाढला.
इदं नगरमभ्याशे रमणीयं निरामयम्। वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः
या नगरीजवळ एक सुंदर व आरोग्यदायी जागा आहे; तुम्ही तिथे लपून राहा आणि माझ्या येण्याची वाट पाहा.
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्तानरिन्दमान्। एकचक्रामभिगतां कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः
अशा प्रकारे व्यासांनी पांडवांना धीर दिला आणि एकचक्रा नगरीत आलेल्या कुंतीलाही आश्वस्त केले.
कुर्यान्न केवलं धर्मं दुष्कृतं च तथान नरः। सुकृतं दुष्कृतं लोके न कर्ता नास्ति कश्चन
माणसाने फक्त धर्माचाच किंवा फक्त अधर्माचाच आचरण करू नये; या जगात कोणीही फक्त चांगले किंवा फक्त वाईट असे करत नाही.
अवश्यं लभते कर्ता फलं वै पुण्यपापयोः। दुष्कृतस्य फलेनैव प्राप्तं व्यसनमुत्तमम्
कर्म करणाऱ्याला पुण्य आणि पाप यांचे फळ निश्चित मिळते; वाईट कर्माच्या फळामुळे मोठे दुःख प्राप्त होते.
एवमुक्त्वा निवेश्यैनान्ब्राह्मणस्य निवेशने
असे म्हणून त्यांनी पांडवांना त्या ब्राह्मणाच्या घरी राहायला ठेवले.
जगाम भगवान्व्यासो यताकाममृषिः प्रभुः
मग भगवंत व्यास ऋषी आपल्या इच्छेनुसार निघून गेले.
एकचक्रां गतास्ते तु कुन्तीपुत्रा महारथाः। अत ऊर्ध्वं द्विजश्रेष्ठ किमकुर्वत पाण्डवाः
कुंतीचे पुत्र, हे महाबली पांडव एकचक्रा नगरीत पोहोचले. पुढे पांडवांनी काय केले, हे श्रेष्ठ द्विजा?
एकचक्रां गतास्ते तु कन्तीपुत्रा महारथाः। ऊषुर्नातिचिरं कालं ब्राह्मणस्य निवेशने
कुंतीचे पुत्र, हे महाबली पांडव एकचक्रा नगरीत पोहोचले आणि ब्राह्मणाच्या घरी फार काळ राहिले नाहीत.
रमणीयानि पश्यन्तो वनानि विविधानि च। पार्थिवानपि चोद्देशान्सरितश्च सरांसि च
त्यांनी अनेक सुंदर वने, राजांचे प्रदेश, नद्या आणि सरोवरे पाहिली.
चेरुर्भैश्रं तदा ते तु सर्व एव विशांपते। `युधिष्ठिरं च कुन्तीं च चिन्तयन्त उपासते
त्या वेळी, राजन, सर्व नगरवासी युधिष्ठिर आणि कुंती यांचा विचार करत त्यांच्या सेवेत गुंतले होते.
भैक्षं चरन्तस्तु तदा जटिला ब्रह्मचारिणः। बभूवुर्नागराणां च गुणैः संप्रियदर्शनाः
त्या काळी, जटा वाढवलेले आणि ब्रह्मचर्य पाळणारे ते सर्व साधू लोक भिक्षा मागत फिरत आणि आपल्या चांगुलपणामुळे नगरवासीयांना प्रिय झाले.
दर्शनीया द्विजाः शुभ्रा देवगर्भोपमाः शुभाः। भैक्षानर्हाश्च राज्यार्हाः सुकुमारास्तपस्विनः
ते द्विज सुंदर, तेजस्वी आणि शुभ दिसणारे होते, जणू काही देवांच्या संततीसारखे; भिक्षा घेण्यास आणि राज्य चालवण्यासही योग्य, कोमल मनाचे तपस्वी होते.
नैते यथार्थतो विप्राः सुकुमारास्तपस्विनः। चरन्ति भूमौ प्रच्छन्नाः कस्माच्चित्कारणादिह
हे कोमल आणि ब्राह्मण असलेले तपस्वी खरे ब्राह्मणासारखे वागत नाहीत; हे कुठल्या तरी अज्ञात कारणासाठी गुप्तपणे भूतलावर फिरतात.
सर्वलक्षणसंपन्ना भैक्षं नार्हन्ति नित्यशः। कार्यार्थिनश्चरन्तीति तर्कयन्त इति ब्रुवन्
सर्व उत्तम गुणांनी युक्त असूनही, हे नेहमी भिक्षा मागण्यास योग्य नाहीत; हे काही तरी कार्यासाठीच फिरत असावेत, असे लोक आपसात बोलू लागले.
बन्धूनामागमान्नित्यमुपचारैस्तु नागराः। भाजनानि च पूर्णानि भक्ष्यभोज्यैरकारयन्
सतत नातेवाईक येत असल्याने, नगरवासी आदराने भांडी भरभरून खाण्याचे पदार्थ आणि पक्वान्न देत असत.
मौनव्रतेन संयुक्ता भैश्रं गृह्णन्ति पाण्डवाः। माता चिरगतान्ज्ञात्वा शोचन्ती पाण्डवान्प्रति
पांडव मौन व्रत पाळत भिक्षा घेत; त्यांची आई, ते खूप दिवस गेले म्हणून, पांडवांची आठवण काढून दुःखी होत असे.
दुःखाश्रुपूर्णनयना लिखन्त्यास्ते महीतलम्। भिक्षित्वा द्विजगेहेषु चिन्तयन्तश्च मातरम्
दुःखाने डोळे पाणावलेली ती आई जमिनीवर बसून काहीतरी लिहीत असे; पांडव ब्राह्मणांच्या घरी भिक्षा मागून आईचा विचार करत असत.
त्वरमाणा निवर्तन्ते मातृगौरवयन्त्रिताः। मात्रे निवेदयन्ति स्म कुन्त्यै भैक्षं दिवानिशम्
आईबद्दल आदरामुळे ते सर्व घाईने परत येत आणि दिवसभर व रात्री मिळवलेली भिक्षा कुंतीला सांगत.
सर्वं संपूर्णभैक्षान्नं मातृदत्तं पृथक्पृथक्। विभज्याभुञ्जतेष्टं ते यथाभागं पृथक्पृथक्
आईने दिलेले सर्व भिक्षेचे अन्न वेगळे वेगळे वाटून, प्रत्येक आपापल्या भागाप्रमाणे हवे ते खात.
अर्धं स्म भुञ्जते पञ्च सह मात्रा परन्तपाः। अर्धं सर्वस्य भैक्षस्य भीमो भुङ्क्ते महाबलः
पाचही जण आणि त्यांची आई मिळून भिक्षेच्या अर्ध्या अन्नाचा भाग खात; उरलेला अर्धा भाग बलवान भीम खात असे.
स नाशितश्च भवति कल्याणान्नभुजिः पुरा। स वैवर्ण्यं च कार्श्यं च जगामातृप्तिकारितम्
पूर्वी उत्तम अन्न खाणारा तो, आता अपुरी तृप्ती मिळाल्याने कृश आणि फिकट झाला.
आज्यबिन्दुर्यथा वह्नौ महति ज्वलिते भवेत्। तथार्धभागं भीमस्य भिक्षान्नस्य नरोत्तम
जसा मोठ्या ज्वालामुखीमध्ये तुपाचा एक थेंब पडतो, तसा भीमाचा अर्धा भिक्षेचा भाग त्याला पुरेसा वाटेना.
तथैव वसतां तत्र तेषां राजन्महात्मनाम्। अतिचक्राम सुमहान्कालोऽथ भरतर्षभ
राजन, त्या महान आत्म्यांनी तिथे राहत असताना, खूप मोठा काळ निघून गेला.
भीमोऽपि क्रीडयित्वाथ मिथो ब्राह्मणबन्धुषु। कुम्भकारेण संबन्धाल्लेभे पात्रं महत्तरम्
भीम ब्राह्मण आणि त्यांच्या नातेवाईकांमध्ये खेळत असताना, एका कुंभाराशी ओळख झाल्याने त्याला मोठे भांडे मिळाले.
कुम्भकारोऽददात्पात्रं महत्कृत्वातिमात्रकम्। प्रहसन्भीमसेनाय विस्मितस्तस्य कर्मणा
कुंभाराने मोठे आणि भलेमोठे भांडे बनवून हसत हसत भीमसेनाला दिले, त्याच्या कर्तृत्वावर तो चकित झाला.
तस्याद्भुतं कर्म कुर्वन्मृद्भारं महदाददे। मृद्भारैः शतसाहस्रैः कुम्भकारमतोषयत्
भीमाने अद्भुत काम करत मोठ्या प्रमाणात माती उचलली आणि शेकडो हजारो मातीचे ओझे वाहून कुंभाराला खूश केले.
चक्रे चक्रे च मृद्भाण्डान्सततं भैक्षमाचरन्। तदादायागतं दृष्ट्वा हसन्ति प्रहसन्ति च
तो सतत मातीची भांडी बनवत भिक्षा मागायला जात असे; तो काय घेऊन येतो हे पाहून सगळे हसत आणि आनंदी होत.
भक्ष्यभोज्यानि विविधान्यादाय प्रक्षिपन्ति च। एवमेव सदा भुक्त्वा मात्रे वदति वै रहः। न चाशितोऽस्मि भवति कल्याणान्नभृतः पुरा
विविध खाण्याचे पदार्थ आणून ते वाढतात; आणि रोज असेच जेवल्यावर, तो आपल्या आईला एकांतात म्हणतो, "आई, इतके चांगले जेवण मी याआधी कधीच चाखले नव्हते."
ततः कदाचिद्भैक्षाय गतास्ते पुरषर्षभाः। संगत्य भीमसेनस्तु तत्रास्ते पृथया सह
एकदा, ते सर्व श्रेष्ठ पुरुष भिक्षा मागायला गेले, आणि भीमसेन पृथेसोबत तिथेच थांबला.