प्रणम्य विकचः पादावगृह्णात्स पितुस्तदा। मातुश्च परमेष्वासस्तौ च नामास्य चक्रतुः
मग त्या मुलाने वाकून वडिलांचे आणि आईचे पाय धरले; त्या दोघांनी, जे महान पराक्रमी होते, त्याला नाव दिले.
घटोहास्योत्कच इति माता तं प्रत्यभाषत। अभवत्तेन नामास्य घटोत्कच इति स्म ह
त्याच्या डोक्याचा आकार मडक्यासारखा असल्यामुळे त्याच्या आईने त्याला 'घटोत्कच' असे नाव दिले; म्हणून तो त्या नावाने प्रसिद्ध झाला.
अनुरक्तश्च तानासीत्पाण्डवान्स घटोत्कचः। तेषां च दयितो नित्यमात्मनित्यो बभूव ह
घटोत्कच पांडवांवर मनापासून प्रेम करत असे आणि पांडवांनाही तो नेहमीच प्रिय होता; ते त्याला आपला स्वतःचा मानत.
घटोत्कचो महाकायः पाण्डवान्पृथया सह। अभिवाद्य यथान्यायमब्रवीच्च प्रभाष्य तान्
तो महाकाय घटोत्कच पृथेसह पांडवांना योग्य रीतीने वंदन करून त्यांच्याशी आदराने बोलला.
किं करोम्यहमार्याणां निःशङ्कं वदतानघाः। तं ब्रुवन्तं भैमसेनिं कुन्ती वचनमब्रवीत्
'आर्यांनो, मी तुमच्यासाठी काय करू? निःसंकोचपणे सांगा, पापरहितांनो,' असे भीमसेनाचा पुत्र म्हणत असताना कुंतीने त्याला उत्तर दिले.
त्वं कुरूणां कुले जातः साक्षाद्भीमसमो ह्यसि। ज्येष्ठः पुत्रोसि पञ्चानां साहाय्यं कुरु पुत्रक
'तू कुरू कुळात जन्मलेला आहेस आणि खऱ्या अर्थाने भीमासारखाच आहेस; तू पाच भावंडांमध्ये मोठा आहेस. माझ्या मुला, आपल्या भावांना मदत कर,' असे कुंती म्हणाली.
पृथयाप्येवमुक्तस्तु प्रणम्यैव वचोऽब्रवीत्। यथा हि रावणो लोके इन्द्रजिच्च महाबलः। वर्ष्मवीर्यसमो लोके विशिष्टश्चाभवं नृषु
पृथेने असे म्हटल्यावर तो वाकून म्हणाला, 'जसे रावण आणि बलाढ्य इंद्रजित जगात प्रसिद्ध होते, तसेच मीही रूप आणि बळात त्यांच्यासारखा असून माणसांमध्ये विशेष मान मिळवला आहे.'
कृत्यकाल उपस्थास्ये पितॄनिति घटोत्कचः। आमन्त्र्य रक्षसां श्रेष्ठः प्रतस्थे चोत्तरां दिशम्
घटोत्कच, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ, म्हणाला, 'योग्य वेळी मी वडिलांची सेवा करण्यासाठी येईन,' आणि मग तो उत्तरेकडे निघून गेला.
स हि सृष्टो भगवता शक्तिहेतोर्महात्मना। वर्णस्याप्रतिवीर्यस्य प्रतियोद्धा महारथः
कारण तो भगवंताने, त्या महात्म्याने, शक्तीच्या हेतूने, आपल्या कुळाचा अद्वितीय वीर म्हणून निर्माण केला होता.
सह वासो मया जीर्णस्त्वया कमलपालिके। पुनर्द्रक्ष्यसि राज्यस्थानित्यभाषत तां तदा
'कमलनयनी, मी तुझ्यासोबत राहिलो आहे; जेव्हा तू पुन्हा राज्यात स्थिर होशील, तेव्हा मी तुला पुन्हा भेटेन,' असे त्याने तिला सांगितले.
पदा मां संस्मरेः कान्त रिरंसू रहसि प्रभो। तदा तव वशं भूय आगन्तास्म्याशु भारत
'प्रिये, गुप्तपणे मला आठवशील आणि मला हवेसे वाटेल, राजन, तर मी तुझ्या इच्छेनुसार लगेच येईन, भारत,' असे त्याने म्हटले.
इत्युक्त्वा सा जगामाशु भावमासज्य पाण्डवे। हिडिम्बा समयं स्मृत्वा स्वां गतिं प्रत्यपद्यत
असे म्हणून, हिडिंबा पांडवावर मन लावून आणि त्यांचा करार आठवून, पटकन आपल्या मार्गाने निघून गेली.
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे शालिहोत्राश्रमे तदा। पूजितास्तेन वन्येन तमामन्त्र्य महामुनिम्
त्या वेळी सर्व पांडवांना शालिहोत्र ऋषींनी वनातील पदार्थांनी आदरपूर्वक पाहुणचार केला. त्यानंतर त्यांनी त्या महान ऋषींना नम्रपणे निरोप दिला.
जटाः कृत्वाऽऽत्मनः सर्वे वल्कलाजिनवाससः। कुन्त्या सह महात्मानो बिभ्रतस्तापसं वपुः
सर्व पांडवांनी आणि कुंतीने आपले केस जटा करून घेतले, झाडाच्या सालीची वस्त्रे व मृगचर्म परिधान केले आणि तपस्व्यासारखा वेश घेतला.
ब्राह्मं वेदमधीयाना वेदाङ्गानि च सर्वशः। नीतिशास्त्रं च धर्मज्ञा न्यायज्ञानं च पाण्डवाः
पांडवांनी धर्म आणि न्याय जाणून ब्राह्मणांचा वेद, सर्व वेदांग, नीतीशास्त्र आणि न्यायशास्त्र यांचा अभ्यास केला.
शालिहोत्रप्रसादेन लब्ध्वा प्रीतिमवाप्य च।' ते वनेन वनं गत्वा घ्नन्तो मृगगणान्बहून्। अपक्रम्य ययू राजंस्त्वरमाणा महारथाः
शालिहोत्रांच्या कृपेने त्यांचे प्रेम मिळवून, ते महाबली पांडव वनातून वनात जात राहिले, अनेक पशूंचा शिकार केला आणि लवकरच पुढे निघून गेले.
मत्स्यांस्त्रिगर्तान्पाञ्चालान्कीचकानन्तरेण च। रमणीयान्वनोद्देशान्प्रेक्षमाणाः सरांसि च
त्यांनी मत्स्य, त्रिगर्त, पांचाल आणि कीचकांच्या प्रदेशातले रमणीय वनप्रदेश आणि सरोवरे पाहिली.
क्वचिद्वहन्तो जननीं त्वरमाणा महारथाः। `क्वचिच्छ्रान्ताश्च कान्तारे क्वचित्तिष्ठन्ति हर्षिताः
कधी ते महाबली पांडव आईला उचलून घेऊन घाईने चालत, कधी अरण्यात दमून थांबत, तर कधी आनंदाने उभे राहत.
क्वचिच्छन्देन गच्छन्तस्ते जग्मुः प्रसभं पुनः। पथि द्वैपायन सर्वे ददृशुः स्वपितामहम्
कधी ते आपल्या इच्छेने हळूहळू चालत, तर कधी वेगाने पुढे जात. वाटेत सर्वांनी आपल्या आजोबांना, द्वैपायन ऋषींना पाहिले.
तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं तदा। तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सह मात्रा परन्तपाः
तेव्हा पांडवांनी आणि कुंतीने त्या महान आत्म्याला, कृष्णद्वैपायनांना वंदन केले आणि सर्वजण हात जोडून त्यांच्या समोर उभे राहिले.
तदाश्रमान्निर्गमनं मया ज्ञातं नरर्षभाः। घटोत्कचस्य चोत्पत्तिं ज्ञात्वा प्रीतिरवर्धत
हे उत्तम पुरुषांनो, मला त्यांच्या आश्रमातून निघून जाण्याची बातमी समजली आणि घटोत्कचाचा जन्म कळल्यावर माझा आनंद वाढला.
इदं नगरमभ्याशे रमणीयं निरामयम्। वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः
या नगरीजवळ एक सुंदर व आरोग्यदायी जागा आहे; तुम्ही तिथे लपून राहा आणि माझ्या येण्याची वाट पाहा.
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्तानरिन्दमान्। एकचक्रामभिगतां कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः
अशा प्रकारे व्यासांनी पांडवांना धीर दिला आणि एकचक्रा नगरीत आलेल्या कुंतीलाही आश्वस्त केले.
कुर्यान्न केवलं धर्मं दुष्कृतं च तथान नरः। सुकृतं दुष्कृतं लोके न कर्ता नास्ति कश्चन
माणसाने फक्त धर्माचाच किंवा फक्त अधर्माचाच आचरण करू नये; या जगात कोणीही फक्त चांगले किंवा फक्त वाईट असे करत नाही.
अवश्यं लभते कर्ता फलं वै पुण्यपापयोः। दुष्कृतस्य फलेनैव प्राप्तं व्यसनमुत्तमम्
कर्म करणाऱ्याला पुण्य आणि पाप यांचे फळ निश्चित मिळते; वाईट कर्माच्या फळामुळे मोठे दुःख प्राप्त होते.
एवमुक्त्वा निवेश्यैनान्ब्राह्मणस्य निवेशने
असे म्हणून त्यांनी पांडवांना त्या ब्राह्मणाच्या घरी राहायला ठेवले.
जगाम भगवान्व्यासो यताकाममृषिः प्रभुः
मग भगवंत व्यास ऋषी आपल्या इच्छेनुसार निघून गेले.
एकचक्रां गतास्ते तु कुन्तीपुत्रा महारथाः। अत ऊर्ध्वं द्विजश्रेष्ठ किमकुर्वत पाण्डवाः
कुंतीचे पुत्र, हे महाबली पांडव एकचक्रा नगरीत पोहोचले. पुढे पांडवांनी काय केले, हे श्रेष्ठ द्विजा?
एकचक्रां गतास्ते तु कन्तीपुत्रा महारथाः। ऊषुर्नातिचिरं कालं ब्राह्मणस्य निवेशने
कुंतीचे पुत्र, हे महाबली पांडव एकचक्रा नगरीत पोहोचले आणि ब्राह्मणाच्या घरी फार काळ राहिले नाहीत.
रमणीयानि पश्यन्तो वनानि विविधानि च। पार्थिवानपि चोद्देशान्सरितश्च सरांसि च
त्यांनी अनेक सुंदर वने, राजांचे प्रदेश, नद्या आणि सरोवरे पाहिली.