प्रतिवाक्यं तु नेच्छामि आवयोर्वचनं कुरु
"पण मला वाद घालायचा नाही; आम्ही जे सांगितले तेच कर."
शासनं ते करिष्यामि वेदशासनमित्यपि। समक्षं भ्रातृमध्ये तु तां चोवाच स राक्षसीम्
"मी तुमचे सांगणे पाळीन, जसे वेदाचे सांगणे पाळतो तसेच." आणि मग भावांच्या उपस्थितीत त्याने त्या राक्षसीला असे सांगितले.
शृणु राक्षसि सत्येन समयं ते वदाम्यहम्।' यावत्कालेन भवति पुत्रस्योत्पादनं शुभे
"ऐक राक्षसी, मी तुला सत्याने हे कबूल करतो: पुत्र होईपर्यंत जितका काळ लागेल, शुभे,"
तावत्कालं चरिष्यामि त्वया सह सुमध्यमे। `विशेषतो मत्सकाशे मा प्रकाशय नीचताम्
"तोवर मी तुझ्यासोबत राहीन, सुडौल कटिच्या. पण माझ्या जवळच्या कुणालाही तुझा खालचा जन्म सांगू नकोस."
सा तथेति प्रतिज्ञाय हिडिम्बा राक्षसी तथा
हिडिंबाने, त्या राक्षसीने, 'तसेच होईल' असे मान्य केले.
गताऽहनि निवेशेषु भोज्यं राजार्हमानयत्। सा कदाचिद्विहारार्थं हिडिम्बा कामरूपिणी
दिवसा ती गावात जाऊन राजांना शोभेल असे अन्न आणायची. कधी कधी, विरंगुळ्यासाठी, इच्छेनुसार रूप बदलणारी हिडिंबा
भीमसेनमुपादाय ऊर्ध्वमाचक्रमं तदा। शैलशृङ्गेषु रम्येषु देवतायतनेषु च
भीमसेनाला घेऊन सुंदर पर्वतशिखरांवर आणि देवालयांमध्ये जायची.
मृगपक्षिविघृष्टेषु रमणीयेषु सर्वेषु। कृत्वा सा परमं रूपं सर्वाभरणभूषिता
जिथे जंगली प्राणी आणि पक्षी असतात अशा रम्य ठिकाणी, तिने सर्व दागिने घालून अत्यंत सुंदर रूप धारण केले.
संजल्पन्ती सुमधुरं रमयामास पाण्डवम्। तथैव वनदुर्गेषु पर्वतद्रुमसानुषु
ती मधुर आणि मनमोहक बोलांनी पांडवाला आनंदी करत होती, तसेच डोंगराळ जंगलात, पर्वतांच्या उतारांवर आणि झाडांच्या सावलीतही त्याला सुखावत होती.
सरस्तु रमणीयेषु पद्मोत्पलवनेषु च। नदीद्वीपप्रदेशेषु वैडूर्यसिकतेषु च
सुंदर तळ्यांमध्ये, कमळ आणि निलकमळांच्या बागांमध्ये, नद्यांच्या आणि बेटांच्या प्रदेशात, तसेच वैडूर्यसारख्या चमकणाऱ्या वाळूतही ती त्याला आनंद देत होती.
देवारण्येषु पुण्येषु तथा पर्वतसानुषु। सुतीर्थवनतोयासु तथा गिरिनदीषु च
देवतांच्या पवित्र अरण्यात, तसेच पर्वतांच्या उतारांवर, शुद्ध तीरांवर आणि वनातील प्रवाहांमध्ये, तसेच डोंगरातील नद्यांमध्येही ती त्याला आनंद देत होती.
सागरस्य प्रदेशेषु भणिहेमयुतेषु च। गुह्यकानां निवासेषु कुलपर्वतसानुषु
समुद्राच्या काठावर, सोन्या-रत्नांनी सजलेल्या जागी, गूढ आत्म्यांच्या निवासस्थानी आणि मोठ्या पर्वतांच्या शिखरांवरही ती त्याला आनंद देत होती.
सर्वर्तुफलवृक्षेषु मानसेषु वनेषु च। बिभ्रती परमं रूपं रमयामास पाण्डवम्
सर्व ऋतूंमध्ये फळे येणाऱ्या झाडांमध्ये आणि रम्य वनांतही, ती आपले अद्वितीय सौंदर्य दाखवत पांडवाला सुखावत होती.
यथा सुमोदते स्वर्गे सुकृत्यप्सरसा सह। सुतरां परमप्रीतस्तथा रेमे महाद्युतिः
जसा पुण्यवान अप्सरेसोबत स्वर्गात मोठ्या आनंदाने रमतो, तसाच तो तेजस्वी पांडवही अत्यंत आनंदाने रमला.
शुभं हि जघनं तस्याः सवर्णमणिमेखलम्। न ततर्प तदा मृद्गन्भीमसेनो मुहुर्मुहुः
तिचे सुंदर नितंब, समरंगी रत्नांच्या कंबरपट्ट्याने सजलेले, भीमसेनाने वारंवार पाहिले तरी त्याचे समाधान झाले नाही.
रमयन्ती ततो भीमं तत्रतत्र मनोजवा। सा रेमे तेन संहर्षात्तृप्यन्ती च मुहुर्मुहुः
मग ती मनासारखी वेगवान होऊन, त्या त्या जागी भीमाला पुन्हा पुन्हा आनंद देत होती, आणि ती स्वतःही त्याच्यासोबत राहून अधिकाधिक तृप्त होत होती.
अहस्सु रमयन्ती सा निशाकालेषु पाण्डवम्। आनीय वै स्वके गेहे दर्शयामास मातरम्
दिवसा ती पांडवाला आनंद देत असे, आणि रात्री त्याला आपल्या घरी नेऊन, तिने त्याला आपल्या आईला दाखवले.
भ्रातृभिः सहितो नित्यं स्वपते पाण्डवस्तथा। कुन्त्याः परिचरन्ती सा तस्याः पार्श्वेवसन्निशां
पांडव नेहमी आपल्या भावांसोबत झोपायचा, आणि ती कुंतीची सेवा करत, दिवस-रात्र तिच्या जवळच राहायची.
कामांश्च मुखवासादीनानयिष्यति भोजनम्। तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाजगाम महाव्रतः
ती तिच्या इच्छेनुसार तोंडाला लागणारे पदार्थ आणि जेवण आणायची. त्या रात्री संपल्यावर, तो महान व्रती ऋषी तेथे आला.
पाराशर्यो महाप्राज्ञो दिव्यदर्शी महातपाः। तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं शुभम्। तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सस्नुषा चैव माधवी
पराशरपुत्र, दिव्यदृष्टी आणि महान तपस्वी व्यास आले. सर्वांनी, माधवीसह, त्या महात्म्याला नमस्कार केला आणि हात जोडून उभे राहिले.
मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः। यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रौर्विवासिताः
हे भरतश्रेष्ठांनो, मला आधीच मनाने हे माहीत होते की, धृतराष्ट्रपुत्रांच्या अन्यायामुळे तुम्हा सर्वांना वनवास मिळणार आहे.
तद्विदित्वाऽस्मि संप्राप्तश्चिकीर्ष्वै परं हितम्। न विषादो हि वः कार्यः सर्वमेतत्सुखाय वः
हे जाणून मी तुमच्या परम हितासाठी आलो आहे. तुम्ही दुःखी होऊ नका, कारण हे सर्व तुमच्या सुखासाठीच घडणार आहे.
सुहृद्वियोजनं कर्म पुराकृतमरिन्दमाः। तस्य सिद्धिरियं प्राप्ता मा शोचत परन्तपाः
हे शत्रूंना जिंकणाऱ्यांनो, मित्रांपासून वेगळे होणे हे पूर्वी केलेल्या कर्माचे फळ आहे; त्याची पूर्णता आता आली आहे. म्हणून दुःख करू नका.
समाप्ते दुष्कृते चैव यूयं ते वै न संशयः। स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्तो भविष्यथ सबान्धवाः
ही विपत्ती संपली की, तुम्ही नक्कीच पुन्हा आपल्या राज्यात, आप्तांसह सुखाने राहाल.
दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः। तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम संप्रति
आप्तजन दुःखी किंवा लहान वयाच्या नातलगांवर अधिक प्रेम करतात; म्हणूनच माझे तुमच्यावरचे प्रेम आता अधिक वाढले आहे.
स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं यत्तन्निबोधत। वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः
प्रेमपूर्वक मी तुमच्या हिताचे कार्य करणार आहे, ते ऐका: तुम्ही येथे गुप्तपणे राहा आणि माझ्या परत येण्याची वाट पहा.
एतद्वै शालिहोत्रस्य तपसा निर्मितं सरः। रमणीयमिदं तोयं क्षुत्पिपासाश्रमापहम्
हे सर शालिहोत्र यांच्या तपामुळे निर्माण झालं आहे. हे सुंदर पाणी भूक आणि तहान यांचा त्रास दूर करतं.
कार्यार्थिनस्तु षण्मासान्विहरध्वं यथासुखम्
ज्यांना आपलं कार्य साध्य करायचं आहे, त्यांनी इथे सहा महिने हवे तसे राहावं.
एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिन्दमान्। स्नेहाच्च संपरिष्वज्य कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः
मग व्यासांनी त्या भारतश्रेष्ठांना धीर दिला आणि प्रेमाने कुंतीला जवळ घेऊन तिचं सांत्वन केलं.
स्नुषे मा रोद मा रोदेत्येवं व्यासोऽब्रवीद्वचः। जीवपुत्रे सुतस्तेऽयं धर्मनित्यो युधिष्ठिरः
व्यासांनी म्हणाले, "सूनबाई, रडू नकोस, शोक करू नकोस. तुझा धर्मनिष्ठ पुत्र युधिष्ठिर जिवंत आहे."