उदासीनो निरीक्षस्व न कार्यः संभ्रमस्त्वया। न जात्वयं पुनर्जीवेन्मद्बाह्वन्तरमागतः
तू शांतपणे पाहा, घाई करू नकोस. माझ्या बाहूंमध्ये अडकलेला हा राक्षस कधीच जिवंत सुटणार नाही.
भुजयोरन्तरं प्राप्तो भीमसेनस्य राक्षसः। अमृत्वा पार्थवीर्येण मृतो मा भूदिति ध्वनिः
भीमसेनाच्या बाहूंमध्ये आलेला हा राक्षस पार्थाच्या बळामुळे मरण पावला आहेच; यात शंका नाही.
अयमस्मांस्तु नो हन्याज्जातु पार्थ राक्षसः। जीवन्तं न प्रमोक्ष्यामि मा भैषीर्भरतर्षभ
पार्था, हा राक्षस आपल्याला कधीच मारू शकणार नाही. मी त्याला जिवंत सोडणार नाही; म्हणून, हे भरतश्रेष्ठ, घाबरू नकोस.
पूर्वरात्रे प्रयुक्तोऽसि भीम क्रूरेण रक्षसा। क्षपा व्युष्टा न चेदानीं समाप्तोसीन्महारणः
भीमा, रात्रीच्या सुरुवातीला या क्रूर राक्षसाने तुझ्यावर हल्ला केला. जर रात्र संपली नसती, तर हे मोठे युद्ध अजूनही चालू राहिले असते.
किमेनन चिरं भीम जीवता पापरक्षसा। गन्तव्ये न चिरं स्थातुमिह शक्यमरिन्दम
भीमा, हा दुष्ट राक्षस अजून किती काळ जिवंत राहणार? शत्रूंचा नाश करणारा, त्याला इथे जास्त वेळ थांबता येणार नाही.
पुरा संरज्यते प्राची पुरा सन्ध्या प्रवर्तते। रौद्रे मुहूर्ते रक्षांसि प्रबलानि भवन्त्युत
पूर्व दिशेला उजाडायच्या आधी, पहाट येण्याच्या आधी, या भयंकर वेळी राक्षसांचे बळ फार वाढते.
त्वरस्व भीम मा क्रीड जहि रक्षो विभीषणम्। पुरा विकुरुते मायां भुजयोः सारमर्पय
भीमा, लवकर कर, खेळू नकोस; हा भयंकर राक्षस काही जादू करण्याच्या आधीच त्याचा नाश कर—आपली सारी ताकद बाहूंमध्ये एकवट.
माहात्म्यमात्मनो वेत्थ नराणां हितकाम्यया। रक्षो जहि यथा शक्रः पुरा वृत्रं महाबलम्
तुला स्वतःच्या सामर्थ्याची जाणीव आहे, आणि तू लोकांच्या भल्यासाठीच वागतोस. जसा इंद्राने पूर्वी बलाढ्य वृत्राचा वध केला, तसाच हा राक्षस मार.
अथवा मन्यसे भारं त्वमिमं राक्षसं युधि। आतिष्ठे तव साहाय्यं शीघ्रमेव तु हन्यताम्
किंवा, तुला हा राक्षस युद्धात फार मोठा वाटत असेल, तर मी तुझ्या जागी लढून त्याचा लवकरच नाश करीन.
अथवा त्वहमेवैनं हनिष्यामि वृकोदर। कृतकर्मा परिश्रान्तः साधु तावदुपारम
नाहीतर, वृकोदर, मीच स्वतः त्याचा वध करतो. तू आपले कर्तव्य पार पाडलेस आणि दमलास—आता थोडा विसावा घे.
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु भीमो रोषाज्ज्वलन्निव। बलमाहारयामास यद्वायोर्जगतः क्षये
अर्जुनाने असे म्हटल्यावर, भीम प्रचंड रागाने पेटून उठला आणि जणू काही जगाचा अंत घडवायचा आहे, अशा ताकदीने आपली शक्ती एकवटली.
ततस्तस्याम्बुदाभस्य भीमो रोषात्तु रक्षसः। अत्क्षिप्याभ्रामयद्देहं तूर्णं शतगुणं तदा
मग भीमाने, ढगासारख्या काळ्या देह असलेल्या त्या राक्षसाला रागाने पकडले आणि शंभरपट बळ लावून त्याला वेगाने फिरवले.
इति चोवाच संक्रुद्धो भ्रामयन्राक्षसीं तनुम्। भीमसेनो महाबाहुरभिगर्जन्मुहुर्मुहुः
आणि तो राक्षसाचा देह फिरवत असताना, बलवान भीमसेन संतापाने पुन्हा पुन्हा मोठ्याने गर्जना करू लागला.
नरमांसैर्वृथा पुष्टो वृथा वृद्धो वृथामतिः। वृथामरणमर्हस्त्वं वृथाद्य न भविष्यसि
तू व्यर्थ माणसांचे मांस खाऊन वाढलास, व्यर्थ बळवान झालास, तुझा विचारही व्यर्थ आहे. तुला व्यर्थ मृत्यूच शोभतो, आणि आज तू संपून जाशील.
क्षेममद्य करिष्यामि यथा वनमकण्टकम्। न पुनर्मानुषान्हत्वा भक्षयिष्यसि राक्षस
आज मी हे जंगल काट्याकुट्यांशिवाय सुरक्षित करीन. आता पुढे कधीही तू माणसांना मारून खाणार नाहीस, राक्षसा.
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तं निष्पिष्य धरणीतले। बाहुभ्यामवपीड्याशु पशुमारममारयत्
असे म्हणून, भीमसेनाने त्याला जमिनीवर दाबले, आपल्या बाहूंनी घट्ट पकडून पटकन त्याचा जीव घेतला, जसा एखाद्या जनावराचा वध करावा.
स मार्यमाणो भीमेन ननाद विपुलं स्वनम्। पूरयंस्तद्वनं सर्वं जलार्द्रे इव दुन्दुभिः
भीमाने त्याला जेरबंद करताच, त्याने मोठ्याने डराव डराव ओरडले, जणू काही पाण्यात भिजलेल्या नगाऱ्यासारखा तो आवाज सगळ्या जंगलात घुमला.
बाहुभ्यां योक्त्रयित्वा तं बलवान्पाण्डुनन्दनः। `समुद्धाम्य शिरश्चास्य सग्रीवं तदपाहरत्
पांडूचा बलवान पुत्र भीमाने आपल्या हातांनी त्याला आवळून धरले, मग त्याला उचलून त्याचे मानेसकट डोके तोडून टाकले.
ततो भित्त्वा शिरश्चास्य सग्रीवं तदुदाक्षिपत्। तस्य निष्कर्णनयनं निर्जिह्वं रुधिरोक्षितम्
मग त्याचे मानेसकट डोके छाटून, कान फाटलेले, डोळे काढलेले, जीभ कापलेली आणि रक्ताने माखलेले ते डोके दूर फेकून दिले.
प्राविद्धं भीमसेनेन शिरो विदशनं बभौ। प्रसारितभुजोद्धृष्टो भिन्नमांसत्वगन्तरः
भीमसेनाने फेकलेले ते डोके, मोठे दात बाहेर आलेले, अंगावरील मांस आणि कातडी फाटलेली, हात पसरलेले, फारच भयंकर दिसत होते.
कबन्धभूतस्तत्रासीद्दनुर्वज्रहतो तथा। हिडिम्बं निहतं दृष्ट्वा संहृष्टास्ते तरस्विनः
तो राक्षस जणू वज्राघाताने पडलेला धडासारखा पडला होता. हिडिंबा मारला गेल्याचे पाहून ते सगळे पराक्रमी आनंदित झाले.
हिडिम्बा सा च संप्रेक्ष्य निहतं राक्षसं रणे। अदृश्याश्चैव ये स्वस्स्थाः समेताः सर्षिचारणाः
हिडिंबेची बहीण, रणांगणात मारलेला राक्षस पाहून, आणि तिथे असलेले अदृश्य ऋषी व चारण हे सगळे—
पूजयन्ति स्म तं हृष्टाः साधुसाध्विति पाण्डवम्। भ्रातरश्चापि संहृष्टा युधिष्ठिरपुरोगमाः
ते आनंदाने 'शाबास, शाबास!' असे म्हणत पांडवांचे कौतुक करू लागले. युधिष्ठिराच्या पुढे असलेले त्याचे भाऊही आनंदित झाले.
अपूजयन्नरव्याघ्रं भीमसेनमरिन्दमम्।' अभिपूज्य महात्मानं भीमं भीमपराक्रमम्। पुनरेवार्जुनो वाक्यमुवाचेदं वृकोदरम्
सर्वांनी भीमसेनाचा, शत्रूंचा संहार करणारा, पुरुषांमध्ये वाघासारखा असलेल्या, मोठ्या आत्म्याच्या भीमाचा सन्मान केला. त्यानंतर अर्जुनाने पुन्हा व्रिकदराला असे म्हटले.
अदूरे नगरं मन्ये वनादस्मादहं विभो। शीघ्रं गच्छाम भद्रं ते न नो विद्यात्सुयोधनः
हे महाबळवान, मला वाटते या जंगलापासून फार दूर नाही असे एक नगर आहे. आपण लवकर जाऊया—तुझ्या कल्याणासाठी—जेणेकरून दुर्योधन आपल्याला सापडू नये.
ततः सर्वे तथेत्युक्त्वा मात्रा सह महारथाः। प्रययुः पुरुषव्याघ्रा हिडिम्बा चैव राक्षसी
मग सर्व महाबली, आईसह, 'तसेच करू' असे म्हणाले आणि निघाले. पुरुषांमध्ये वाघासारखे असलेले पांडव आणि हिडिंबा राक्षसीही त्यांच्यासोबत होती.
सा तानेवापतत्तूर्णं भगिनी तस्य रक्षसः। अब्रुवाणा हिडिम्बा तु राक्षसी पाण्डवान्प्रति
त्या राक्षसाची बहीण, हिडिंबा, काहीही न बोलता, पांडवांकडे झपाट्याने आली.
अभिवाद्य ततः कुन्तीं धर्मराजं च पाण्डवम्। अभिपूज्य ततः सर्वान्भीमसेनमभाषत
तिने प्रथम कुंती आणि धर्मराज युधिष्ठिर यांना वंदन केले, मग सर्वांचा सन्मान करून भीमसेनाशी बोलू लागली.
अहं ते दर्शादेव मन्मथस्य वशं गता। क्रूरं भ्रातृवचो हित्वा सा त्वामेवानिरुन्धती
मी तुला पाहिल्यापासूनच प्रेमाच्या वशीत गेले आहे. माझ्या क्रूर भावाचे म्हणणे मी टाकून दिले आणि तुझ्यापासून स्वतःला रोखू शकले नाही.
राक्षसे रौद्रसङ्काशे तवापश्यं विचेष्टितम्। अहं शुश्रूषुरिच्छेयं तव गात्रं निषेवितुम्
राक्षसासारखी तुझी भीषण कृत्ये मी पाहिली, पण तरीही मी तुझी सेवा करावी, तुझ्या शरीराची सेवा करावी अशी माझी इच्छा आहे.