भङूक्त्वा वृक्षान्महाशाखांस्ताडयामासतुः क्रुधा। सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकान्
रागाच्या भरात त्यांनी मोठ्या फांद्यांची झाडे मोडली आणि साल, ताड, तमाळ, आंबा, वड, अर्जुन आणि विभीतक यांची झाडे एकमेकांवर फेकली.
न्यग्रोधप्लक्षखर्जूरपनसानश्मकण्टकान्। एतानन्यान्महावृक्षानुत्खाय तरसाऽखिलान्
त्यांनी वड, पिंपळ, खजूर, फणस, अश्मक आणि काटेरी झाडेही उपटली, आणि इतर सर्व मोठी झाडेही जोरात उपटून फेकली.
उत्क्षिप्यान्योन्यरोषेण ताडयामासतू रणे। यदाऽभवद्वनं सर्वं निर्वृक्षं वृक्षसङ्कुलम्
एकमेकांवर रागाने ती झाडे फेकली, आणि अखेर जिथे घनदाट जंगल होते, तिथे एकही झाड शिल्लक राहिले नाही.
तदा शिलाश्च कुञ्जांश्च वृक्षान्कण्टकिनस्तथा। ततस्तौ गिरिशृङ्गाणि पर्वतांश्चाभ्रलेलिहान्
मग त्यांनी दगड, झुडपे आणि काटेरी झाडे फेकली; त्यानंतर ढगांना स्पर्श करणारी डोंगरशिखरे आणि पर्वतही एकमेकांवर फेकली.
शैलांश्च गण्डपाषाणानुत्खायादाय वैरिणौ। चिक्षेपतुरुपर्याजावन्योन्यं विजयेषिणौ
दोन्ही शत्रूंनी मोठाले दगड आणि शिळा उपटून घेतल्या आणि विजय मिळवण्यासाठी एकमेकांवर फेकल्या.
तद्वनं परितः पञ्चयोजनं निर्महीरुहम्। निर्लतागुल्मपाषाणं निर्मृगं चक्रतुर्भृशम्
त्यांनी त्या जंगलाचे पाच योजनांपर्यंतचे सर्व झाडे, वेल, झुडपे, दगड आणि प्राणी पूर्णपणे नाहीसे केले.
तयोर्युद्धेन राजेन्द्र तद्वनं भीमरक्षसोः। मुहूर्तेनाभवत्कूमर्पृष्ठवच्छ्लक्ष्णमव्ययम्
राजा, त्या भीम आणि राक्षसाच्या युद्धामुळे ते जंगल क्षणातच मुलाच्या खेळण्यासारखे गुळगुळीत आणि सपाट झाले.
ऊरुबाहुपरिक्लेशात्कर्षन्तावितरेतरम्। उत्कर्षन्तौ विकर्षन्तौ प्रकर्षन्तौ परस्परम्
मांडी आणि हाताच्या कष्टाने दोघेही एकमेकांना ओढू लागले, झुंजत, खेचत आणि जोर लावत एकमेकांशी भिडले.
तौ स्वनेन विना राजन्गर्जन्तौ च परस्परम्। पाषाणसंघट्टनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः
राजा, दुसरा कुठलाही आवाज नव्हता, फक्त दोघे एकमेकांवर गरजत होते आणि त्यांच्या प्रहारांचा आवाज दगडांच्या धडकेतल्या गजरासारखा होता.
अन्योन्यं च समालिङ्ग्य विकर्षन्तौ परस्परम्। बाहुयुद्धमभूद्धोरं बलिवासवयोरिव। युद्धसंरम्भनिर्गच्छत्फूत्काररवनिस्वनम्
एकमेकांना घट्ट मिठी मारून, खेचत आणि झुंजत होते; त्यांचे हातांचे युद्ध अत्यंत भयंकर होते, जणू बळी आणि इंद्र यांच्यातील झुंज, आणि त्या युद्धाच्या रागातून त्यांच्या गर्जना आणि आरोळ्या घुमत होत्या.
तयोः शब्देन महता विबुद्धास्ते नरर्षभाः। सह मात्रा च ददृशुर्हिडिम्बामग्रतःस्थिताम्
त्यांच्या मोठ्या आवाजाने जागे होऊन, त्या श्रेष्ठ पुरुषांनी आणि त्यांच्या आईने, समोर उभी असलेली हिडिंबा पाहिली.
प्रबुद्धास्ते हिडिम्बाया रूपं दृष्ट्वातिमानुषम्। विस्मिताः पुरुषव्याघ्रा बभूवुः पृथया सह
हिडिंबाचे माणसाच्या पलीकडचे रूप पाहून, पृथेसह वाघासारखे ते पुरुष आश्चर्यचकित झाले.
ततः कुन्ती समीक्ष्यैनां विस्मिता रूपसंपदा। उवाच मधुरं वाक्यं सान्त्वपूर्वमिदं शैनः
मग कुंतीने तिच्याकडे पाहून, तिच्या सौंदर्याने चकित होऊन, गोड आणि धीर देणारे शब्द बोलले.
कस्य त्वं सुरगर्भाभे कावाऽसि वरवर्णिनि। केन कार्येण संप्राप्ता कुतश्चागमनं तव
तू कोण आहेस, देवतेसारखी दिसणारी? कोणाची मुलगी आहेस, सुंदर वर्णाच्या स्त्री? कोणत्या कारणासाठी आली आहेस आणि कुठून आली आहेस?
यदि वाऽस्य वनस्य त्वं देवता यदि वाऽप्सराः। आचक्ष्व मम तत्सर्वं किमर्थं चेह तिष्ठसि
जर तू या जंगलातील एखादी देवता असशील, किंवा अप्सरा असशील, तर मला सर्व काही सांग, आणि इथे का उभी आहेस तेही सांग.
यदेतत्पश्यसि वनं नीलमेघनिं महत्। निवासो राक्षसस्यैष हिडिम्बस्य ममैव च
हे मोठं, काळ्या मेघासारखं जंगल जे तू पाहतेस, ते राक्षस हिडिंबाचं आणि माझंही निवासस्थान आहे.
तस्य मां राक्षसेन्द्रस्य भगिनीं विद्दि भामिनि। भ्रात्रा संप्रेषितामार्ये त्वां सपुत्रां जिघांसता
सुंदरी, मला त्या राक्षसाधिपतीची बहीण समज. माझ्या भावाने, जो तुला आणि तुझ्या मुलांना मारण्याचा विचार करतो, त्याने मला इथे पाठवलं आहे.
क्रूरबुद्धेरहं तस्य वचनादागता त्विह। अद्राक्षं नवहेमाभं तव पुत्रं महाबलम्
त्याच्या क्रूर मनामुळे मी त्याच्या सांगण्यावरून इथे आले. पण मी तुझ्या मुलाला, नव्या सोन्यासारखा तेजस्वी आणि बलवान, पाहिलं.
ततोऽहं सर्वभूतानां भावे विचरता शुभे। चोदिता तव पुत्रार्थं मन्मथेन वशानुगा
मग, शुभे, सर्व प्राण्यांमध्ये वावरणारी मी, तुझ्या मुलासाठी प्रेमाने बांधली गेले.
ततो वृतो मया भर्ता तव पुत्रो महाबलः। अपनेतुं च यतितो न चैव शकितो मया
म्हणून मी तुझ्या बलवान मुलाला पती म्हणून निवडलं, आणि दूर राहायचा प्रयत्न केला, पण ते माझ्या हातून झालं नाही.
चिरायमाणां मां ज्ञात्वा ततः स पुरुषादकः। स्वयमेवागतो हन्तुमिमान्सर्वांस्तवात्मजान्
मी उशीर करतेय हे कळल्यावर, तो नरभक्षक स्वतःच तुझे सर्व पुत्र मारायला आला.
स तेन मम कान्तेन तव पुत्रेण धीमता। बलादितो विनिष्पिष्य व्यपनीतो महात्मना
पण तुझ्या प्रिय, बुद्धिमान मुलाने, त्याला शक्तीने हरवून दूर फेकून दिलं.
विकर्षन्तौ महावेगौ गर्जमानौ परस्परम्। पश्यैवं युधि विक्रान्तावेतौ च नरराक्षसौ
हे बघ, हे दोघे—पुरुष आणि राक्षस—मोठ्या वेगाने एकमेकांना ओढत आणि गर्जना करत, धाडसीपणे लढत आहेत.
तस्याः श्रुत्वैव वचनमुत्पपात युधिष्ठिरः। अर्जुनो नकुलश्चैव सहदेवश्च वीर्यवान्
तिचं बोलणं ऐकताच, युधिष्ठिर, अर्जुन, नकुल आणि पराक्रमी सहदेव उभे राहिले.
तौ ते ददृशुरासक्तौ विकर्षन्तौ परस्परम्। काङ्क्षमाणौ जयं चैव सिंहाविव बलोत्कटौ
त्यांनी पाहिलं की ते दोघे एकमेकांना घट्ट धरून, ओढत आहेत आणि विजयासाठी उत्सुक आहेत, जणू काही दोन सिंह शक्तीने भिडले आहेत.
अथान्योन्यं समाश्लिष्य विकर्षन्तौ पुनःपुनः। दावाग्निधूमसदृशं चक्रतुः पार्थिवं रजः
मग, एकमेकांना वारंवार घट्ट धरून आणि ओढत, त्यांनी जणू काही जंगलातील आगीच्या धुरासारखी धूळ उडवली.
वसुधारेणुसंवीतौ वसुधाधरसन्निभौ। बभ्राजतुर्यथा शैलौ नीहारेणाभिसंवृतौ
मातीच्या धुळीत झाकले गेलेले, पृथ्वीप्रमाणे भासणारे, ते दोघे धुक्यात लपलेल्या दोन डोंगरांसारखे चमकत होते.
राक्षसेन तदा भीमं क्लिश्यमानं निरीक्ष्य च। उवाचेदं वचः पार्थः प्रहसञ्छनकैरिव
राक्षसाने भीमाला त्रास देताना पाहून, पार्थाने हलकेसे हसत असे शब्द सांगितले.
भीम माभैर्महाबाहो न त्वां बुध्यामहे वयम्। समेतं भीमरूपेण रक्षसा श्रमकर्शिताः
भीम, घाबरू नकोस, बलवान बाहू असलेल्या भीमा. आम्ही इतके थकून गेलो आहोत की, तू खरंच भीम आहेस की भीमाच्या रूपात एखादा राक्षस आहे, हे आम्हाला कळत नाही.
साहाय्येऽस्मि स्थितः पार्थ पातयिष्यामि राक्षसम्। नकुलः सहदेवश्च मातरं गोपयिष्यतः
पार्था, मी तुझ्या मदतीसाठी तयार आहे; हा राक्षस मी पाडीन. नकुल आणि सहदेव आपली आई सांभाळतील.