स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत्। कुतस्त्वमसि संप्राप्तः कश्चासि पुरुषर्षभ
हसत हसत तिने भीमसेनाला विचारलं, 'तू कुठून आलास? आणि कोण आहेस, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ?'
क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिणः। केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ
'हे देवांसारखे दिसणारे पुरुष इथे झोपलेले कोण आहेत? आणि तुझ्याबरोबर ही उंच, काळी, नाजूक स्त्री कोण आहे, हे निष्कलंक?'
शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा। नेदं जानीथ गहनं वनं राक्षससेवितम्
ती इथे या जंगलात आल्यावर, जणू आपल्या घरीच आहे असं समजून निर्धास्त झोपली आहे; पण तुम्हाला माहीत नाही, हे दाट जंगल राक्षसांनी भरलेलं आहे.
वसति ह्यत्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षसः
इथेच एक पापी मनाचा हिडिंबा नावाचा राक्षस राहतो.
तेनाहं प्रेषिता भ्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा। बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपमाः
माझ्या भावाने, जो राक्षस आहे, वाईट हेतूने मला पाठवलं; त्याला तुमचं मांस खायचं आहे म्हणून त्याने मला सांगितलं.
साऽहं त्वमभिसंप्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम्। नान्यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
पण मी तुला पाहिल्यावर, देवासारखा तेजस्वी वाटतोस, मला दुसरा नवरा नको आहे; मी तुला खरं सांगते.
एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ युक्तं मयि समाचर। कामोपहतचित्तां हि भजमानां भजस्व माम्
हे जाणून, धर्म जाणणाऱ्या, माझ्याशी योग्य वागणूक कर; माझं मन प्रेमाने भरून गेलं आहे—मी तुला निवडली आहे, तू मला स्वीकार.
त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात्पुरुषादकात्। वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ
महाबाहू, मी तुला त्या नरभक्षक राक्षसापासून वाचवीन; आपण पर्वताच्या गुंफांमध्ये राहूया—हे निष्कलंक, तू माझा नवरा हो.
इच्छामि वीर भद्रं ते मा मे प्राणान्विहासिषः। त्वया ह्यहं परित्यक्ता न जीवेयमरिन्दम
वीर, मला तुझं कल्याण व्हावं असं वाटतं — माझा जीव सोडू नकोस! कारण शत्रूंना जिंकणाऱ्या तुझ्याशिवाय मी जगूच शकत नाही.
अन्तरिक्षचरी ह्यस्मि कामतो विचरामि च। अतुलामाप्नुहि प्रीतिं तत्र तत्र मया सह
मी आकाशात फिरते आणि माझ्या इच्छेप्रमाणे कुठेही जाते; माझ्यासोबत इथे-तिथे अपूर्व आनंद मिळव.
एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्यः परमको गुरुः। अनिविष्टो हि तन्नाहं परिविद्यां कथंचन
हा माझा मोठा भाऊ आहे, माननीय आणि सर्वांत मोठा गुरु आहे; तो इथे असताना मी कधीही योग्यतेच्या विरुद्ध काही करू शकत नाही.
मातरं भ्रातरं ज्येष्ठं कनिष्ठानपरानपि। परित्यजेत कोन्वद्य प्रभवन्निह राक्षसि
शक्तिशाली राक्षसी, आज कोण आई, मोठा भाऊ, लहान भाऊ किंवा इतर नातेवाईकांना सोडून देईल?
को हि सुप्तानिमान्भ्रातॄन्दत्त्वा राक्षसभोजनम्। मातरं च नरो गच्छेत्कामार्त इव मद्विधः
माझ्यासारखा वासनेने चाललेला कोण माणूस आपल्या झोपलेल्या भावांना राक्षसांच्या तोंडी देईल आणि आईलाही सोडून जाईल?
एकं त्वां मोक्षयिष्यामि सह मात्रा परन्तप। सोदरानुत्सृजैनांस्त्वमारोह जघनं मम
परंतप, मी फक्त तुला आणि माझ्या आईला वाचवीन; पण भावांना सोडू नकोस — माझ्या कमरेवर ये बस.
नाहं जीवितुमाशंसे भ्रातॄनुत्सृज्य राक्षसि। यथाश्रद्धं व्रजैका हि विप्रियं मे प्रभाषसे
राक्षसी, भावांना सोडून मी जगण्याची आशा करत नाही; तुला जसं वाटतं तसं जा, कारण तू मला नकोसं बोलतेस.
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये सर्वानेतान्प्रबोधय। मोक्षयिष्याम्यहं कामं राक्षसात्पुरुषादकात्
तुला जे हवंय ते मी करीन; सर्वांना जागं कर, मी नक्कीच त्यांना माणसं खाणाऱ्या राक्षसापासून वाचवीन.
सुखसुप्तान्वने भ्रातॄन्मातरं चैव राक्षसि। न भयाद्बोधयिष्यामि भ्रातुस्तव दुरात्मनः
राक्षसी, मी माझ्या भावांना आणि आईला, जे वनात शांत झोपले आहेत, तुझ्या दुष्ट भावाच्या भीतीने जागं करणार नाही.
न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ताः पराक्रमम्। न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चारुलोचने
भीतीने थरथरणाऱ्या सुंदर डोळ्यांच्या राक्षसी, राक्षस, माणसं, गंधर्व किंवा यक्ष — यांपैकी कोणीही माझ्या सामर्थ्याला तोंड देऊ शकत नाही.
गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद्वा पीच्छसि तत्कुरु। तं वा प्रेषय तन्वङ्गि भ्रातरं पुरुषादकम्
सौम्ये, तुला हवं तसं जा किंवा थांब, किंवा जे वाटतं ते कर; किंवा तुझा माणसं खाणारा भाऊ, तो पाठव.
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः। अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान्
ती खूप वेळ गेली हे ओळखून, राक्षसांचा राजा हिडिंबाने झाडावरून खाली उतरून पांडवांकडे पटकन धाव घेतली.
लोहिताक्षो महाबाहुरूर्ध्वकेशो महाननः। मेघसङ्घातवर्ष्मा च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयानकः
त्याचे डोळे लाल, हात मोठे, केस उभे, तोंड मोठं, ढगांच्या राशीसारखा देह, तीक्ष्ण दात आणि भयंकर रूप होतं.
तलं तलेन संहत्य बाहू विक्षिप्य चासकृत्। उद्वृत्तनेत्रः संक्रुद्धो दन्तान्दन्तेषु निष्कुषन्
तो हातावर हात आपटत होता, पुन्हा पुन्हा हात हलवत होता, डोळे रागाने मोठे झाले होते आणि दातांवर दात घासत होता.
कोऽद्य मे भोक्तुकामस्य विघ्नं चरति दुर्मतिः। न बिभेति हिडिम्बी च प्रेषिता किमनागता
आज कोण हा मूर्ख माझ्या जेवणात अडथळा आणतोय? हिडिंबीला भीती वाटत नाही, ती पाठवली होती — मग ती परत का आली नाही?
तमापतन्तं दृष्ट्वै तथा विकृतदर्शनम्। हिडिम्बोवाच वित्रस्ता भीमसेनमिदं वचः
तो असा भयंकर रूप घेऊन धावत येताना पाहून, घाबरलेल्या हिडिंबीने भीमसेनाला हे शब्द सांगितले.
आपतत्येष दुष्टात्मा संक्रुद्धः पुरुषादकः। साऽहं त्वां भ्रातृभिः सार्धं यद्ब्रवीमि तथा कुरु
हा दुष्ट, रागावलेला माणसं खाणारा राक्षस धावत येतोय; म्हणून मी जे सांगते ते तुझ्या भावांसह कर.
अहं कामगमा वीर रक्षोबलसमन्विता। आरुहेमां मम श्रोणिं नेष्यामि त्वां विहायसा
वीर, माझ्यात राक्षसी शक्ती आहे, मी इच्छेनुसार जाऊ शकते; माझ्या कमरेवर ये बस, मी तुला आकाशातून घेऊन जाईन.
प्रबोधयैतान्संसुप्तान्मातरं च परन्तप। सर्वानेव गमिष्याभि गृहीत्वा वो विहायसा
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या, या झोपलेल्या सर्वांना आणि तुझ्या आईलाही जागं कर. मी तुम्हा सगळ्यांना घेऊन आकाशातून निघून जाईन.
मा भैस्त्वं पृथुसुश्रोणि नैष कश्चिन्मयि स्थिते। अहमेनं हनिष्यामि पश्यन्त्यास्ते सुमध्यमे
पृथुला कंबरेची सुंदरी, मी इथे असताना तुला काहीच भीती वाटू नये. सडपातळ कंबरेच्या स्त्री, मी या राक्षसाचा तुझ्या डोळ्यांसमोरच नाश करीन.
नायं प्रतिबलो भीरु राक्षसापसदो मम। सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्वराक्षसाः
भीतीने थरथरणाऱ्या, हा राक्षस माझ्या बळाला युद्धात तोंड देऊ शकत नाही, आणि बाकीचे सगळे राक्षस मिळूनही हे शक्य नाही.
पश्य बाहू सुवृत्तौ मे हस्तिहस्तनिभाविमौ। ऊरू परिघसङ्काशौ संहतं चाप्युरो महत्
माझ्या हातांकडे बघ, ते हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे मजबूत आणि गोल आहेत. माझ्या मांड्या लोखंडी गजासारख्या आहेत आणि छातीही मोठी व एकसंध आहे.