कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन्मम। नाहं भ्रातृवचो जातु कुर्यां क्रूरमसांप्रतम्
माझा नवरा शंखासारखा गळा असलेला, कमळासारखी डोळे असलेला आणि योग्य असावा; मी कधीच माझ्या भावाने सांगितलेली निर्दयी आज्ञा पाळणार नाही.
पतिस्नेहोऽतिबलवान्न तथा भ्रातृसौहृदम्। मुहूर्तमिव तृप्तिश्च भवेद्धातुर्ममैव च
पतिवर स्त्रीचे आपल्या नवऱ्यावरचे प्रेम फारच घट्ट असते, तसं भावाबरोबरचं नातं नसतं; अगदी माझ्या पालकाने दिलेली काळजीसुद्धा क्षणभरच समाधान देते.
हतैरेतैरहत्वा तु मोदिष्ये शाश्वतीः समाः। `निश्चित्येत्थं हिडिम्बा सा भीमं दृष्ट्वा महाभुजं
हे पुरुष मारले नाहीत किंवा मी त्यांच्याकडून मारली गेले नाही, याचा मला अनेक वर्षे आनंद मिळेल; असं ठरवून हिडिंबा त्या बलाढ्य भीमाकडे पाहून बोलली.
उत्सृज्य राक्षसं रूपं मानुषं रूपमास्थिता।' सा कामरूपिणी रूपं कृत्वा मदनमोहिता
आपलं राक्षसी रूप सोडून तिने मानवी रूप घेतलं; ती इच्छेनुसार रूप बदलणारी, प्रेमाने मोहित होऊन सुंदर स्त्रीचे रूप धारण करून उभी राहिली.
उपतस्थे महात्मानं भीमसेनमनिन्दिता। `इङ्गिताकारकुशला सोपासर्पच्छनैः शनैः
ती निष्कलंक आणि हावभावात कुशल, हळूहळू आणि सावधपणे महात्मा भीमसेनाजवळ आली.
विनम्यमानेव लता दिव्याभरणभूषिता। शनैः शनैश्च तां भीमः समीपमुपसर्पतीम्
दैवी दागिन्यांनी सजलेली, वेलीप्रमाणे वाकत चालणारी ती जशी भीमाजवळ हळूहळू आली, तसाच भीमही तिच्या जवळ गेला.
हर्षमाणां तदा पश्यत्तन्वीं पीनपयोधराम्। चन्द्राननां पद्मनेत्रां नीलकुञ्चितमूर्धजाम्
भीमाने तिला पाहिलं, आनंदित झाला; ती सडपातळ, भरगच्च उरोज असलेली, चंद्रासारखा चेहरा, कमळासारखे डोळे, काळ्या कुरळ्या केसांची होती.
कृष्णां सुपाण्डुरैर्दन्तैर्बिम्बोष्ठीं चारुदर्शनाम्। दृष्ट्वा तां रूपसंपन्नां भीमो विस्मयमागतः
ती काळी, शुभ्र दात असलेली, बिंब फळासारखे ओठ असलेली आणि देखण्या रूपाची होती; तिचं असं सौंदर्य पाहून भीम आश्चर्यचकित झाला.
उपचारगुणैर्युक्तां ललितैर्हाससंमितैः। समीपमुपसंप्राप्य भीमं साथ वरानता
मृदू वागणूक आणि मोहक हास्य असलेली ती, वर मागणाऱ्या प्रमाणे वाकून, भीमाजवळ आली.
वचो वचनवेलायां भीमं प्रोवाच भामिनी।' लज्जया नम्यमानेव सर्वाभरणभूषिता
सर्व दागिन्यांनी सजलेली, लाजेखाली मान झुकवून, योग्य वेळी ती तेजस्विनी भीमाशी बोलू लागली.
स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत्। कुतस्त्वमसि संप्राप्तः कश्चासि पुरुषर्षभ
हसत हसत तिने भीमसेनाला विचारलं, 'तू कुठून आलास? आणि कोण आहेस, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ?'
क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिणः। केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ
'हे देवांसारखे दिसणारे पुरुष इथे झोपलेले कोण आहेत? आणि तुझ्याबरोबर ही उंच, काळी, नाजूक स्त्री कोण आहे, हे निष्कलंक?'
शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा। नेदं जानीथ गहनं वनं राक्षससेवितम्
ती इथे या जंगलात आल्यावर, जणू आपल्या घरीच आहे असं समजून निर्धास्त झोपली आहे; पण तुम्हाला माहीत नाही, हे दाट जंगल राक्षसांनी भरलेलं आहे.
वसति ह्यत्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षसः
इथेच एक पापी मनाचा हिडिंबा नावाचा राक्षस राहतो.
तेनाहं प्रेषिता भ्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा। बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपमाः
माझ्या भावाने, जो राक्षस आहे, वाईट हेतूने मला पाठवलं; त्याला तुमचं मांस खायचं आहे म्हणून त्याने मला सांगितलं.
साऽहं त्वमभिसंप्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम्। नान्यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
पण मी तुला पाहिल्यावर, देवासारखा तेजस्वी वाटतोस, मला दुसरा नवरा नको आहे; मी तुला खरं सांगते.
एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ युक्तं मयि समाचर। कामोपहतचित्तां हि भजमानां भजस्व माम्
हे जाणून, धर्म जाणणाऱ्या, माझ्याशी योग्य वागणूक कर; माझं मन प्रेमाने भरून गेलं आहे—मी तुला निवडली आहे, तू मला स्वीकार.
त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात्पुरुषादकात्। वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ
महाबाहू, मी तुला त्या नरभक्षक राक्षसापासून वाचवीन; आपण पर्वताच्या गुंफांमध्ये राहूया—हे निष्कलंक, तू माझा नवरा हो.
इच्छामि वीर भद्रं ते मा मे प्राणान्विहासिषः। त्वया ह्यहं परित्यक्ता न जीवेयमरिन्दम
वीर, मला तुझं कल्याण व्हावं असं वाटतं — माझा जीव सोडू नकोस! कारण शत्रूंना जिंकणाऱ्या तुझ्याशिवाय मी जगूच शकत नाही.
अन्तरिक्षचरी ह्यस्मि कामतो विचरामि च। अतुलामाप्नुहि प्रीतिं तत्र तत्र मया सह
मी आकाशात फिरते आणि माझ्या इच्छेप्रमाणे कुठेही जाते; माझ्यासोबत इथे-तिथे अपूर्व आनंद मिळव.
एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्यः परमको गुरुः। अनिविष्टो हि तन्नाहं परिविद्यां कथंचन
हा माझा मोठा भाऊ आहे, माननीय आणि सर्वांत मोठा गुरु आहे; तो इथे असताना मी कधीही योग्यतेच्या विरुद्ध काही करू शकत नाही.
मातरं भ्रातरं ज्येष्ठं कनिष्ठानपरानपि। परित्यजेत कोन्वद्य प्रभवन्निह राक्षसि
शक्तिशाली राक्षसी, आज कोण आई, मोठा भाऊ, लहान भाऊ किंवा इतर नातेवाईकांना सोडून देईल?
को हि सुप्तानिमान्भ्रातॄन्दत्त्वा राक्षसभोजनम्। मातरं च नरो गच्छेत्कामार्त इव मद्विधः
माझ्यासारखा वासनेने चाललेला कोण माणूस आपल्या झोपलेल्या भावांना राक्षसांच्या तोंडी देईल आणि आईलाही सोडून जाईल?
एकं त्वां मोक्षयिष्यामि सह मात्रा परन्तप। सोदरानुत्सृजैनांस्त्वमारोह जघनं मम
परंतप, मी फक्त तुला आणि माझ्या आईला वाचवीन; पण भावांना सोडू नकोस — माझ्या कमरेवर ये बस.
नाहं जीवितुमाशंसे भ्रातॄनुत्सृज्य राक्षसि। यथाश्रद्धं व्रजैका हि विप्रियं मे प्रभाषसे
राक्षसी, भावांना सोडून मी जगण्याची आशा करत नाही; तुला जसं वाटतं तसं जा, कारण तू मला नकोसं बोलतेस.
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये सर्वानेतान्प्रबोधय। मोक्षयिष्याम्यहं कामं राक्षसात्पुरुषादकात्
तुला जे हवंय ते मी करीन; सर्वांना जागं कर, मी नक्कीच त्यांना माणसं खाणाऱ्या राक्षसापासून वाचवीन.
सुखसुप्तान्वने भ्रातॄन्मातरं चैव राक्षसि। न भयाद्बोधयिष्यामि भ्रातुस्तव दुरात्मनः
राक्षसी, मी माझ्या भावांना आणि आईला, जे वनात शांत झोपले आहेत, तुझ्या दुष्ट भावाच्या भीतीने जागं करणार नाही.
न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ताः पराक्रमम्। न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चारुलोचने
भीतीने थरथरणाऱ्या सुंदर डोळ्यांच्या राक्षसी, राक्षस, माणसं, गंधर्व किंवा यक्ष — यांपैकी कोणीही माझ्या सामर्थ्याला तोंड देऊ शकत नाही.
गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद्वा पीच्छसि तत्कुरु। तं वा प्रेषय तन्वङ्गि भ्रातरं पुरुषादकम्
सौम्ये, तुला हवं तसं जा किंवा थांब, किंवा जे वाटतं ते कर; किंवा तुझा माणसं खाणारा भाऊ, तो पाठव.
तां विदित्वा चिरगतां हिडिम्बो राक्षसेश्वरः। अवतीर्य द्रुमात्तस्मादाजगामाशु पाण्डवान्
ती खूप वेळ गेली हे ओळखून, राक्षसांचा राजा हिडिंबाने झाडावरून खाली उतरून पांडवांकडे पटकन धाव घेतली.