ततः सर्वाः प्रकृतयो नगराद्वारणावतात्। सर्वमङ्गलसंयुक्ता यथाशास्त्रमतन्द्रिताः
मग वारणावत नगरीतील सर्व अधिकारी, शुभचिन्हांनी युक्त होऊन, शास्त्रानुसार आणि मन लावून उपस्थित राहिले.
श्रुत्वाऽगतान्पाण्डुपुत्रान्नानायानैः सहस्रशः। अभिजग्मुर्नरश्रेष्ठाञ्श्रुत्वैव परया मुदा
पांडुपुत्र आलेत हे ऐकून, हजारो लोक विविध वाहनांनी मोठ्या आनंदाने, श्रेष्ठ पुरुषांना भेटायला आले.
ते समासाद्य कौन्तेयान्वारणावतका जनाः। कृत्वा जयाशिषः सर्वे परिवार्योपतस्थिरे
त्या वारणावतच्या लोकांनी कुंतीपुत्रांना भेटून, सर्वांनी विजयाच्या शुभेच्छा दिल्या आणि त्यांना वेढून उभे राहिले.
तैर्वृतः पुरुषव्याघ्रो धर्मराजो युधिष्ठिरः। विबभौ देवसङ्काशो वज्रपाणिरिवामरैः
त्या लोकांनी वेढलेला धर्मराज युधिष्ठिर, पुरुषांमध्ये वाघासारखा, अमरांमध्ये वज्रधारीसारखा तेजस्वी दिसत होता.
सत्कृताश्चैव पौरैस्ते पौरान्सत्कृत्य चानघ। अलङ्कृतं जनाकीर्णं विविशुर्वारणावतम्
नगरवासीयांनी त्यांचा सन्मान केला आणि त्यांनीही नगरवासीयांचा आदर केला. मग सजवलेलं, लोकांनी गजबजलेलं वारणावत त्यांनी प्रवेश केला.
ते प्रविश्य पुरीं वीरास्तूर्णं जग्मुरथो गृहान्। ब्राह्मणानां महीपाल रतानां स्वेषु कर्मसु
ते वीर नगरात शिरून लगेचच आपल्या घराकडे गेले. ब्राह्मण, राजे आणि आपल्या कर्तव्याशी प्रेम असणारेही तसेच गेले.
नगराधिकृतानां च गृहाणि रथिनां वराः। उपतस्थुर्नरश्रेष्ठा वैश्यशूद्रगृहाण्यपि
रथ चालवणारे श्रेष्ठ लोक नगराधिकार्यांच्या घरांना आणि वैश्य, शूद्र यांच्या घरांनाही भेट देऊ लागले.
अर्चिताश्च नरैः पौरैः पाण्डवा भरतर्षभ। जग्मुरावसथं पश्चात्पुरोचनपुरःसराः
लोकांनी आणि नगरवासीयांनी पांडवांचा सन्मान केला. मग पांडव, पुरोचनाच्या पुढे राहून, आपल्या निवासस्थानी गेले.
तेभ्यो भक्ष्याणि पानानि शयनानि शुभानि च। आसनानि च मुख्यानि प्रददौ स पुरोचनः
पुरोचनाने त्यांना खाण्यापिण्याच्या वस्तू, उत्तम झोपायची व्यवस्था आणि चांगली आसने दिली.
तत्र ते सत्कृतास्तेन सुमहार्हपरिच्छदाः। उपास्यमानाः पुरुषैरूषुः पुरनिवासिभिः
तेथे त्यांना पुरोचनाने फार मौल्यवान वस्तूंनी सन्मानित केलं, नगरातील लोकांनी त्यांची सेवा केली आणि ते तिथे राहू लागले.
दशरात्रोषितानां तु तत्र तेषां पुरोचनः। निवेदयामास गृहं शिवाख्यमशिवं तदा
दहा दिवस तिथे राहिल्यावर, पुरोचनाने त्यांना 'शिव' नावाचं घर दाखवलं, जे त्या वेळी काहीच शुभ नव्हतं.
तत्र ते पुरुषव्याघ्रा विविशुः सपरिच्छदाः। पुरोचनस्य वचनात्कैलासमिव गुह्यकाः
ते पुरुषसिंह आपल्या सर्व सेवकांसह, पुरोचनाच्या सांगण्यावरून, जसं यक्ष कैलासावर जातात तसं त्या घरात गेले.
तच्चागारमभिप्रेक्ष्य सर्वधर्मभृतां वरः। उवाचाग्नेयमित्येवं भीमसेनं युधिष्ठिरः
ते घर नीट पाहून, धर्माचे श्रेष्ठ युधिष्ठिर भीमसेनाला म्हणाले, "हे खरंच अग्नीचं घर आहे."
जिघ्राणोऽस्य वसागन्धं सर्पिर्जतुविमिश्रितम्। कृतं हि व्यक्तमाग्नेयमिदं वेश्म परन्तप
त्यातल्या चरबीचा, तुप आणि लाक्षेसोबत मिसळलेल्या वास घेत, तो म्हणाला, "हे घर नक्कीच जाळण्यासाठीच केलं आहे, शत्रूंचा संहार करणारा."
शणसर्जरसं व्यक्तमानीय गृहकर्मणि। मुञ्जबल्वजवंशादिद्रव्यं सर्वं घृतोक्षितम्
घर बांधताना शण आणि सर्जाच्या रसाचा वापर स्पष्ट दिसतो, आणि मुंज, बल्वज, वंश आणि इतर सर्व सामान तुपात भिजवलेलं आहे.
तृणबल्वजकार्पासवंशदारुकटान्यपि। आग्नेयान्यत्र क्षिप्तानि परितो वेश्मनस्तथा
गवत, बल्वज, कापूस, वंश, लाकूड आणि मोठ्या फांद्या — हे सगळं जाळता येईल असं सामान घरभर ठेवलेलं आहे.
शिल्पिभिः सुकृतं ह्याप्तैर्विनीतैर्वेश्मकर्मणि। विश्वस्तं मामयं पापो दग्धुकामः पुरोचनः
विश्वासू आणि नम्र कारागिरांनी हे घर फार कौशल्याने बांधलं आहे, पण हा दुष्ट पुरोचन मला फसवून जाळायचाच विचार करतो.
तथा हि वर्तते मन्दः सुयोधनवशे स्थितः। इमां तु तां महाबुद्धिर्विदुरो दृष्टवांस्तथा
हा मूर्ख पुरोचन दुर्योधनाच्या सांगण्यावर असं वागत आहे; पण विदुरासारख्या बुद्धिमानाने हे सगळं ओळखलं आहे.
आपदं तेन मां पार्थ स संबोधितवान्पुरा। ते वयं बोधितास्तेन नित्यमस्मद्धितैषिणा
पूर्वी विदुराने मला या संकटाची जाणीव करून दिली होती, पार्था; तो नेहमीच आपल्या भल्यासाठी आपल्याला सावध करत असतो.
पित्रा कनीयसा स्नेहाद्बुद्धिमन्तो शिवं गृहम्। अनार्यैः सुकृतं गूढैर्दुर्योधनवशानुगैः
आपल्या वडिलांचा लहान भाऊ, जो बुद्धिमान आणि आपल्यावर प्रेम करणारा आहे, त्याने आपल्यासाठी सुरक्षित घराची व्यवस्था केली, जरी ते दुर्योधनाच्या अनुयायी नीच लोकांनी बांधलेलं आणि लपवलेलं असलं तरी.
यदीदं गृहामाग्नेयं विहितं मन्यते भवान्। तत्रैव साधु गच्छामो यत्र पूर्वोषिता वयम्
जर तुला वाटतं हे घर खरंच जाळण्यासाठीच बांधलं आहे, तर आपण जिथे आधी राहिलो तिथेच परत जाऊया.
दर्शयित्वा पृथग्गन्तुं न कार्यं प्रतिभाति मे। अशुभं वा शुभं वा स्यात्तैर्वसाम सहैव तु
आपण आपली ओळख दाखवून वेगळं निघणं मला योग्य वाटत नाही; चांगलं असो वा वाईट, आपण सगळे एकत्रच राहूया.
अद्यप्रभृति चास्मासु गतेषु भयविह्वलः। रूढमूलो भवेद्राज्ये धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः
आजपासून आपण इथून गेलो, तर धृतराष्ट्राचा मुलगा भीतीने राज्यावर आपली पकड घट्ट करेल, राजाधिराज.
तदीयं तु भवेद्राज्यं तदीयाश्च जना इमे। तस्मात्सहैव वत्स्यामो गलन्यस्तपदा वयम्
मग राज्य त्यांचंच होईल, आणि लोकही त्यांचेच होतील; म्हणून आपण सगळे एकत्र, ठामपणे इथेच राहूया.
अस्माकं कालमासाद्य राज्यमाच्छिद्य शत्रुतः। अर्थं पैतृकमस्माकं सुखं भोक्ष्याम शाश्वतम्
आपला काळ आला की, शत्रूकडून राज्य मिळवून, आपण आपल्या वडिलांची संपत्ती आणि कायमचं सुख उपभोगू.
धृतराष्ट्रवचोऽस्माभिः किमर्थमनुपाल्यते। तेभ्यो भित्त्वाऽन्यथागन्तुं दौर्बल्यं ते कुतो नृप
आपण धृतराष्ट्राचं ऐकावं असं काही कारण नाही; त्यांच्यापासून वेगळं होऊन दुसऱ्या मार्गाने जाण्याचा विचार तुला का येतो, राजन? यात तुझं काय दुबळेपण आहे?
आपत्सु रक्षिताऽस्माकं विदुरोऽस्ति महामतिः। मध्यस्थ एव गाङ्गेयो राज्यभोगपराङ्मुखः
आपल्यावर संकट आलं तरी विदुरासारखा बुद्धिमान आपल्याला वाचवायला आहे; आणि भीष्म, जो नेहमीच निःपक्ष आहे, त्याला राज्यभोगाची इच्छा नाही.
बाह्लीकप्रमुखा वृद्धा मध्यस्था एव सर्वदा। अस्मदीयो भवेद्द्रोणः फल्गुनप्रेमसंयुतः
बाह्लीक वगैरे वयोवृद्ध नेहमीच निःपक्ष आहेत; आणि द्रोण तर आपलाच आहे, कारण तो अर्जुनावर प्रेम करतो.
तस्मात्सहैव वस्तव्यं न गन्तव्यं कथं नृप। अथवास्मासु ते कुर्युः किमशक्ताः पराक्रमैः
म्हणून आपण सगळ्यांनी एकत्रच राहायला हवं, राजन. वेगळं जाऊ नये. नाहीतर, ते आपल्याला काहीच करू शकणार नाहीत, कारण त्यांच्या हातात काहीच ताकद नाही.
क्षुद्राः कपटिनो धूर्ता जाग्रत्सु मनुजेश्वर। किं न कुर्युः पुरा मह्यं किं न दत्तं महाविषम्
हे लहान, कपटी, धूर्त लोक, राजाधिराज, आपण जागे असताना काय करणार नाहीत? त्यांनी मला अजूनही विष का दिलं नाही?