श्यालश्च ते सखा चासौ तस्य त्वं प्राणवल्लभः। स्नेहमभ्यधिकं तस्य तव सख्यमवस्थितम्
तो तुझा मेव्हणा आहे आणि मित्रही आहे, आणि तू त्याला प्राणापेक्षा प्रिय आहेस; त्याचा तुझ्यावरचा स्नेह फार मोठा आहे आणि तुमचं मैत्र कायमचं आहे.
न तेन भवतो युद्धं भविता नर्मतोऽपि वा। अपिचार्थे तव पुरा शक्रेण किल चोदितः
तुझं आणि त्याचं युद्ध होणार नाही, अगदी गंमतीनेही नाही; पूर्वी एकदा तुझ्या हितासाठी शक्राने त्याला प्रवृत्त केलं होतं.
गोकुले वर्धमानस्तु नन्दगोपस्य कारणात्। ममांशः पाण्डवो लोके पृथिव्यां पुरुषोत्तमः
गोकुळात नंदगोपाच्या कारणाने वाढलेला, माझा अंश असलेला, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असा पांडव पृथ्वीवर प्रकट झाला आहे.
कौन्तेयावरजः श्रीमानर्जुनो नाम वीर्यवान्। भुवो भारापहरणे साहाय्यं ते करिष्यति
कौंतियेचा धाकटा भाऊ, तेजस्वी आणि पराक्रमी अर्जुन, पृथ्वीचं ओझं कमी करण्यासाठी तुला मदत करील.
तदर्थमभयं देहि पाहि चास्मत्कृते प्रभो। इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षस्तदा शक्रेण फल्गुन
त्या हेतूने, त्याला निर्भयता दे आणि आमच्यासाठी त्याचं रक्षण कर, हे प्रभो; अशा प्रकारे शक्राने फाल्गुनाला सांगितलं, हे कमळनयना.
तमुवाच ततः श्रीमाञ्शङ्खचक्रगदाधरः। जानामि पाण्डवे वंशे जातं पार्थं पितृष्वसुः
मग शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा तेजस्वी भगवान त्याला म्हणाला: 'माझ्या पित्याच्या बहिणीचा मुलगा, पांडव वंशात जन्मलेला पार्थ मला माहीत आहे.'
पुत्रं परमधर्मिष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम्। पालयामि त्वदंशं तं सर्वलोकमहाभुजम्
तो अत्यंत धर्मात्मा, सर्व शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ असा पुत्र आहे; मी तुझ्या त्या अंशाचं, सर्व लोकांचा रक्षण करणाऱ्या महाबाहूचं रक्षण करीन.
आवयोः सख्यसदृशं न च लोके भविष्यति। यस्तद्भक्तः समद्भक्तो यस्तं द्वेष्टि स मामपि
आपल्या मैत्रीसारखं मैत्र जगात कधीच होणार नाही; जो त्याचा भक्त आहे तो माझाही भक्त आहे, आणि जो त्याचा द्वेष करतो तो माझाही द्वेष करतो.
यन्मे वित्तं तु तत्तस्य तं विनाहं न जीवये। इति पार्थ पुरा शक्रमाह सर्वेश्वरो हरिः
जे काही माझं आहे ते त्याचंच आहे; त्याच्यावाचून मी जगू शकत नाही; असं पूर्वी सर्वेश्वर हरिने शक्राला सांगितलं, हे पार्थ.
तस्मात्तवापि सदृशस्तं विनाभ्यधिकः पुमान्। न चेह भविता लोके तमेव शरणं व्रज
म्हणून, या जगात त्याच्याइतकं किंवा त्याच्याहून श्रेष्ठ असं कोणीही होणार नाही; म्हणून त्याच्याच शरण जा.
शरण्यः सर्वभूतानां देवदेवो जनार्दनः
सर्व जीवांचा आश्रय, देवांचा देव जनार्दन आहे.
तथेति च प्रतिज्ञाय द्रोणाय कुरुपुङ्गवः। उपसंगृह्य चरणौ युधिष्ठिरवशोऽभवत्
असं वचन देऊन, कौरवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या युधिष्ठिराने द्रोणांना वंदन केलं आणि त्यांचे पाय धरून नम्र झाला.
स्वभावादगमच्छब्दो महीं सागरमेखलाम्। अर्जुनस्य समो लोके नास्ति कश्चिद्धनुर्धरः
अर्जुनाच्या धनुष्याचा आवाज, त्याच्या स्वभावामुळे, समुद्राने वेढलेल्या पृथ्वीवर पसरला. या जगात अर्जुनासारखा धनुर्धारी दुसरा कोणीही नाही.
गदायुद्धेऽसियुद्धे च रथयुद्धे च पाण्डवः। पारगश्च धनुर्युद्धे बभूवाथ धनञ्जयः
गदायुद्ध, शस्त्रयुद्ध आणि रथयुद्ध यामध्ये पांडुपुत्र नेहमीच पारंगत होता; आणि धनंजय धनुर्विद्येतही प्रवीण झाला.
नीतिमान्सकलां नीतिं विबुधाधिपतेस्तदा। `अस्त्रे शस्त्रे च शास्त्रे च रथनागाश्वकर्मणि।' अवाप्य सहदेवोऽपि भ्रातॄणां ववृते वशे
सहदेवाला, देवेंद्रासारखी सर्व नीती समजलेली होती. त्याने अस्त्र, शस्त्र, शास्त्र आणि रथ, हत्ती, घोड्यांची कला शिकून, भावांच्या आज्ञेत राहायला सुरुवात केली.
द्रोणेनैवं विनीतश्च भ्रातॄणां नकुलः प्रियः। चित्रयोधी समाख्यातो बभूवातिरथोदितः
द्रोणांनी शिकवलेला आणि भावांना प्रिय असलेला नकुल, उत्तम योद्धा म्हणून प्रसिद्ध झाला आणि अतिरथ म्हणून ओळखला जाऊ लागला.
त्रिवर्षकृतयज्ञस्तु गन्धर्वाणामुपप्लवे। अर्जुनप्रमुखैः पार्थैः सौवीरः समरे हतः
गंधर्वांच्या संघर्षात, तीन वर्ष यज्ञ केलेला सौवीर, अर्जुनाच्या नेतृत्वाखालील पांडवांनी युद्धात मारला.
न शशाक वशे कर्तुं यं पाण्डुरपि वीर्यवान्। सोऽर्जुनेन वशं नीतो राजासीद्यवनाधिपः
शक्तिशाली पांडुलाही ज्याला वश करू शकला नाही, त्या यवनराजाला अर्जुनाने आपल्या अधीन केले.
अतीव बलसंपन्नः सदा मानि कुरून्प्रति। विपुलो नाम सौवीरः शस्तः पार्थेन धीमता
सौवीर देशातील विपुल नावाचा, नेहमी कुरूंच्या समोर अभिमानी असणारा आणि फार बलवान असलेला, तो बुद्धिमान पार्थाने पराभूत केला.
दत्तामित्र इति ख्यातं सङ्ग्रामे कृतनिश्चयम्। सुमित्रं नाम सौवीरमर्जुनोऽदमयच्छरैः
दत्तमित्र म्हणून प्रसिद्ध आणि युद्धात ठाम असलेल्या सौवीर देशातील सुमित्राला अर्जुनाने आपल्या अजेय बाणांनी जिंकले.
भीमसेनसहायश्च रथानामयुतं च सः। अर्जुनः समरे प्राच्यान्सर्वानेकरथोऽजयत्
भीमसेनाच्या मदतीने, अर्जुनाने एकट्याने आपल्या रथावर बसून, युद्धात पूर्व दिशेतील सर्व राजे आणि त्यांचे दहा हजार रथ जिंकले.
तथैवैकरथो गत्वा दक्षिणामजयद्दिशम्। धनौघं प्रापयामास कुरुराष्ट्रं धनञ्जयः
त्याचप्रमाणे, धनंजयाने एकट्याने रथावर जाऊन दक्षिण दिशाही जिंकली आणि कुरुराज्यात मोठ्या प्रमाणात संपत्ती आणली.
यतः पञ्चदशे वर्षे सर्वमेतच्चकार सः। तं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्राणां ततो भयमजायत
हे सर्व त्याने पंधराव्या वर्षी साध्य केले; हे पाहून धृतराष्ट्रपुत्रांच्या मनात भीती निर्माण झाली.
यः सर्वान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रान्विप्रचकार ह। भीमसेनो महाबाहुर्बलाद्बलवतां वरः
भीमसेन, मोठ्या बाहूंचा आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, त्याने धृतराष्ट्राच्या सर्व पुत्रांना बळाने वश केले.
अदुष्टभावं तं दोषैर्जगृहुर्दोषबुद्धयः। धार्तराष्ट्रास्तथा सर्वे भयाद्भीमस्य कर्मणा
तो मनाने निष्पाप असला तरी, भीमाच्या कृत्यांमुळे घाबरलेल्या आणि वाईट वृत्तीच्या धृतराष्ट्रपुत्रांनी त्याच्यावर दोष ठेवले.
तं दृष्ट्वा कर्मभिः पार्थान्सर्वानागतलक्षणान्। बलाद्बहुगुणांस्तेभ्यो बिभियुर्दोषबुद्धयः
पांडव हे उत्तम कृत्यांनी आणि सामर्थ्य, गुणांनी भरलेले आहेत हे पाहून, वाईट मनाच्या लोकांना त्यांची भीती वाटू लागली.
एवं सर्वे महात्मानः पाण्डवा मनुजोत्तमाः। परराष्ट्राणि निर्जित्य स्वराष्ट्रं ववृधुः पुरा
अशा प्रकारे, हे सर्व महात्मा आणि श्रेष्ठ पांडवांनी परकीय राज्ये जिंकून आपले राज्य समृद्ध केले.
ततो बलमतिख्यातं विज्ञाय दृढधन्विनाम्। दूषितः सहसा भावो धृतराष्ट्रस्य पाण्डुषु। स चिन्तापरमो राजा न निद्रामलभन्निशि
हे महान धनुर्धारी फार सामर्थ्यवान आहेत हे लक्षात येताच, धृतराष्ट्राच्या मनात पांडवांविषयी अचानक द्वेष निर्माण झाला; तो राजाही चिंता करत रात्रभर झोपू शकला नाही.
प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनञ्जयम्। दुर्योधनो लक्षयित्वा पर्यतप्यत दुर्मनाः
भीमसेन हा प्राणाहूनही प्रिय आणि धनंजय सर्व विद्या शिकलेला आहे हे पाहून, दुर्योधनाच्या मनात मोठी खंत निर्माण झाली.
ततो वैकर्तनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः। अनेकारभ्युपायैस्ते जिघांसन्ति स्म पाण्डवान्
त्यावेळी विकर्तनपुत्र कर्ण आणि सौबल शकुनी, अनेक उपायांनी पांडवांचा नाश करण्याचा प्रयत्न करू लागले.