ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म धारयन्। वीरः सखङ्गः सशरो धनुष्मान्स नदन्मुहुः
तो ज्वाळेसारखा तेजस्वी, भयंकर रूपाचा, मुकुटधारी, कवच घातलेला, तलवार, धनुष्य आणि बाण घेतलेला, पुन्हा पुन्हा गर्जना करणारा वीर होता.
सोऽभ्यरोहद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा। जातमात्रे कुमारे च वाक्किलान्तर्हिताब्रवीत्
तो उत्तम रथावर चढून निघून गेला. आणि त्या मुलाचा जन्म होताच, आकाशातून अदृश्य वाणी ऐकू आली.
एष शिष्यश्च मृत्युश्च भारद्वाजस्य जायते। भयापहो राजपुत्रः पाञ्चालानां यशस्करः
"हा मुलगा भारद्वाजाचा शिष्य आणि त्याचा मृत्यू ठरेल. हा राजपुत्र पाञ्चालांचा भय दूर करणारा आणि कीर्ती वाढवणारा आहे."
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय हि। इत्यवोचन्महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा
"हा राजा द्रुपदाचा शोक दूर करण्यासाठी आणि द्रोणाचा वध करण्यासाठी जन्मला आहे," असे त्या अदृश्य दिव्य शक्तीने सांगितले.
ततः प्रणेदुः पाञ्चालाः प्रहृष्टाः साधुसाध्विति। द्वितीयायां च होत्रायां हुते हविषि मन्त्रिते
तेव्हा पाञ्चाल लोक आनंदित होऊन 'छान, छान!' असे म्हणू लागले. आणि जेव्हा पुरोहिताने दुसरी मंत्रयुक्त आहुती दिली—
कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात्समुत्थिता। प्रत्याख्याते पृषत्या च याजके भरतर्षभ
तेव्हा, पृषतीने नकार दिल्यावर आणि याजकाने विधी पूर्ण केल्यावर, वेदीच्या मध्यातून एक कन्या, पाञ्चाली, प्रकट झाली.
पुनः कुमारी पाञ्चाली सुभगा वेदिमध्यगा। अन्तर्वेद्यां समुद्भूता कन्या सा सुमनोहरा
पुन्हा, सुंदर आणि भाग्यवती पाञ्चाली कन्या वेदीच्या मध्यातून, यज्ञाच्या जागेतून प्रकट झाली.
श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा। मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षाच्छ्रीरिव वर्णिनी
ती श्यामवर्णाची, कमळाच्या पाकळीसारख्या डोळ्यांची, निळसर कुरळ्या केसांची, मानवी रूप धारण केलेली आणि साक्षात लक्ष्मीप्रमाणे तेजस्वी होती.
ताम्रतुङ्गनखी सुभ्रूश्चारुपीनपयोधरा। नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रधावति
तिचे नख तांबूस आणि उंच, भुवया सुंदर, वक्षस्थळ मोहक आणि गोल, तिच्या शरीराचा सुगंध निळ्या कमळासारखा दूरवर पसरत होता.
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि। देवदानवयक्षाणामीप्सिता वरवर्णिनी
ती असामान्य सौंदर्याची होती, पृथ्वीवर ज्याची तुलना नाही. देव, दानव आणि यक्ष सुद्धा तिच्या रूपावर मोहित झाले होते.
तां चापि जातां सुश्रोणीं वागुवाचाशरीरिणी। सर्वयोषिद्वरा कृष्णा क्षयं क्षत्रस्य नेष्यति
तेव्हा, एक अदृश्य वाणी म्हणाली — 'ही सुंदर, सुशिल स्त्री, सर्व स्त्रियांच्या मध्ये श्रेष्ठ, काळ्या वर्णाची, क्षत्रियांचा विनाश घडवून आणेल.'
सुरकार्यमियं काले करिष्यति सुमध्यमा। अस्या हेतोः क्षत्रियाणां महदुत्पत्स्यते भयम्
'ही सडपातळ बांध्याची स्त्री योग्य वेळी देवांचं कार्य पूर्ण करील. तिच्या कारणाने क्षत्रियांमध्ये मोठं भय निर्माण होईल.'
तच्छ्रुत्वा सर्वपाञ्चालाः प्रणेदुः सिंहसङ्घवत्। न चैनान्हर्षसंपन्नानियं सेहे वसुन्धरा
हे ऐकून सर्व पांचाळांनी सिंहांच्या कळपासारखी गर्जना केली. त्यांच्या आनंदाने पृथ्वीला ते सहन होत नव्हतं.
तथा तु मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महात्मनः। कुमारश्च कुमारी च मनोज्ञौ तौ नरर्षभौ
म्हणून त्या महान ड्युपदाला एक सुंदर मुलगा आणि एक मनोहारी मुलगी अशी दोन अपत्यं झाली, दोघेही लोकांत श्रेष्ठ होते.
श्रिया परमया युक्तौ क्षात्रेण वपुषा तथा। तौ दृष्ट्वा पृषती याजं प्रपेदे सा सुतार्थिनी
ते दोघेही अत्यंत तेजस्वी आणि क्षत्रियांसारख्या डौलदार रूपाचे होते. त्यांना पाहून पृशतीने, आपल्याला अपत्य हवे म्हणून, याजाकडे मागणी केली.
न वै मदन्यां जननीं जानीयातामिमाविति। तथेत्युवाच तां याजो राज्ञः प्रियचिकीर्षया
'या दोघांना माझ्याशिवाय दुसरी कुणी आई म्हणू नये,' असं तिने सांगितलं. राजाला आनंद द्यावा म्हणून याजाने 'तसं होईल' असं उत्तर दिलं.
तयोस्तु नामनी चक्रुर्द्विजाः संपूर्णमानसाः। धृष्टत्वादप्रधृष्यत्वात् द्युम्नाद्युत्संभवादपि
त्या ब्राह्मणांनी आनंदाने त्या दोघांची नावं ठेवली — धाडस, अपराजेयता, कीर्ती आणि उच्च जन्म या गुणांवरून.
धृष्टद्युम्नः कुमारोऽयं द्रुपद्सय भवत्विति। कृष्णेत्येवाभवत्कन्या कृष्णा भूत्सा हि वर्णतः
'ड्युपदाचा हा मुलगा धृष्टद्युम्न म्हणून ओळखावा,' असं त्यांनी सांगितलं. मुलीचं नाव कृष्णा ठेवलं, कारण तिचा वर्ण काळा होता.
तथा तन्मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महामखे। वैदिकाध्ययने पारं धृष्टद्युम्नो गतस्तदा
अशा प्रकारे त्या मोठ्या यज्ञात ड्युपदाला हे दोन अपत्यं झाली. धृष्टद्युम्नाने त्यानंतर वेदाध्ययनात पारंगतता मिळवली.
धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यमानीय स्वं निवेशनम्। उपाकरोदस्त्रहेतोर्भारद्वाजः प्रतापवान्
महान तेजस्वी भारद्वाजाने धृष्टद्युम्न या पांचाळ राजकुमाराला आपल्या घरी नेलं आणि त्याला शस्त्रविद्या शिकवली.
अमोक्षणीयं दैवं हि भावि मत्वा महामतिः। तथा तत्कृतवान्द्रोण आत्मकीर्त्यनुरक्षणात्
भविष्य टाळता येत नाही हे जाणून, ड्रोणाने स्वतःची कीर्ती टिकवण्यासाठी असं वागणं पसंत केलं.
सर्वास्त्राणि स तु क्षिप्रमाप्तवान्परया धिया
त्याने अत्यंत बुद्धीने सर्व शस्त्रविद्या लवकरच आत्मसात केली.
द्रुपदस्यापि विप्रर्षे श्रोतुमिच्छामि संभवम्। कथं चापि समुत्पन्नः कथमस्त्राण्यवाप्तवान्
हे ब्राह्मणश्रेष्ठा, मला ड्युपदाचा जन्म कसा झाला आणि त्याने शस्त्रविद्या कशी मिळवली हे ऐकायचं आहे.
एतदिच्छामि भगवंस्त्वत्तः श्रोतुं द्विजोत्तम। कौतूहलं जन्मसु मे कीर्त्यमानेष्वनेकशः
भगवंत, मला हे सर्व तुझ्याकडून ऐकायचं आहे. या जन्मांची अनेक प्रकारे चर्चा होते, म्हणून मला कुतूहल आहे.
राजा बभूव पाञ्चालः पुत्रार्थी पुत्रकारणात्। वनं गतो महाराजस्तपस्तेपे सुदारुणम्
पांचाळांचा राजा, पुत्रप्राप्तीसाठी, मुलगा व्हावा म्हणून, वनात गेला आणि कठोर तपस्या केली.
आराधयन्प्रयत्नेन महर्षीन्संशितव्रतान्। तस्य संतप्यमानस्य वने मृगगणायुते
त्याने खूप प्रयत्नाने, व्रतस्थ महर्षींची भक्ती केली. वनात, हरिणांच्या झुंडीने वेढलेला असताना, तो खूप कष्ट सहन करत होता.
कालस्तु सुमहान्राजन्नत्ययात्सुतकारणात्। स तु राजा महातेजास्तपस्तीव्रं समाददे
राजा, पुत्रप्राप्तीसाठी फार काळ गेला. त्या तेजस्वी राजाने अतिशय कठोर तपस्या केली.
कंचित्कालं वायुभक्षो निराहारस्तथैव च। तथैव तु महाबाहोर्वर्तमानस्य भारत
काही काळ त्याने केवळ वायूवर जगून, अन्न न घेता तप केला. अशा प्रकारे तो बलाढ्य ड्युपद तिथेच राहिला, हे भारत.
कालस्तस्य महाराज यातो वै नृपसत्तम। ततो नातिचिरात्काले वसन्ते कामदीपने
महारा्जा, ठरलेला काळ आला आणि फार वेळ न घालवता, वसंत ऋतू आला, जो मनात इच्छा जागवतो.
फुल्लाशोकवने चैव प्राणिनां सुमनोहरे। नद्यास्तीरं ततो गत्वा गङ्गायाः पद्मलोचनः
सर्व जीवांना मनमोहक अशा फुललेल्या अशोकाच्या वनात, कमलासारख्या डोळ्यांच्या त्या राजाने गंगेच्या काठी गेला.