ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो यथाविधि कथाक्रमम्। याजो द्रोणविनाशाय याजयामास तं नृपम्
द्विपदांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या ब्राह्मणाने सर्व विधीप्रमाणे यज्ञाची तयारी केली; याजाने द्रोणाच्या विनाशासाठी त्या राजासाठी यज्ञ सुरू केला.
गुर्वर्थेऽयोजयत्कर्म याजस्यापि समीपतः। ततस्तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजो महातपाः
गुरूच्या इच्छेसाठी त्याने याजाच्या जवळपास विधी सुरू केला; त्यानंतर उपयाज, मोठ्या तपश्चर्येचा, त्या राजाला मदत करू लागला.
आचव्यौ कर्म वैतानं तथा पुत्रफलाय वै। इह पुत्रो महावीर्यो महातेजा महाबलः। इष्यते यद्विधो राजन्भविता स तथाविधः
पुत्रप्राप्तीसाठी वैतान यज्ञ केला गेला. इथे मोठ्या पराक्रमाचा, तेजस्वी आणि बलवान असा पुत्र हवा आहे, राजन. जसा पुत्र हवा आहे, तसाच पुत्र जन्माला येईल.
भारद्वाजस्य हन्तारं सोऽभिसन्धाय पार्थिवः। आजहेऽथ तदा राजन्द्रुपदः कर्म सिद्धये
भारद्वाजाचा वध करणारा पुत्र मिळावा, या हेतूने राजा द्रुपदाने तेव्हा आपले मन स्थिर करून यज्ञ केला.
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो जुहाव च यथाविधि। कौसवी नाम तस्यासीद्या वै तां पुत्रगृद्धिनः
द्विजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ब्राह्मणाने विधिपूर्वक होम केला. त्याची पत्नी कौसवी हिचे नाव होते आणि तिलाही पुत्राची इच्छा होती.
सौत्रामणिं तथा पत्नीं ततः कालेऽभ्ययात्तदा। याजस्तु सवनस्यान्ते देवीमाह्वापयत्तदा
नंतर योग्य वेळी त्याच्या पत्नीनं सत्रामणी यज्ञ केला आणि ती आली. यज्ञाच्या शेवटी पुरोहिताने राणीला बोलावले.
प्रेहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं त्वामुपस्थितम्। कुमारश्च कुमारी च पितृवंशविवृद्धये
"राणी पृषती, माझ्याकडे ये. तुझ्यासाठी एक मुलगा आणि एक मुलगी तयार आहेत, जे वंश वाढवतील."
नालिप्तं वै मम मुखं पुण्यान्गन्धान्बिभर्मि च। न पत्नी तेऽस्मि सूत्यर्थे तिष्ठ याज मम प्रिये
"माझ्या चेहऱ्यावर काहीही लावलेले नाही, पण मी शुभ सुगंध घेऊन आले आहे. मी केवळ संततीसाठी तुझी पत्नी नाही. पुरोहिता, तू येथेच रहा, माझ्या प्रिय."
याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजेन मन्त्रितम्। कथं कामं न संदध्यात्पृषति प्रेहि तिष्ठ वा
"याजाने केलेले होम आणि उपयाजाने उच्चारलेले मंत्र — हे कधीच व्यर्थ जात नाहीत. पृषती, तुला हवे तर जा किंवा राहा."
एवमुक्त्वा तु याजेन हुते हविषि संस्कृते। उत्तस्थौ पावकात्तस्मात्कुमारो देवसंनिभः
असे म्हणून, याजाने होम केलेल्या आहुतीतून, अग्नितून एक देवासारखा मुलगा प्रकट झाला.
ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म धारयन्। वीरः सखङ्गः सशरो धनुष्मान्स नदन्मुहुः
तो ज्वाळेसारखा तेजस्वी, भयंकर रूपाचा, मुकुटधारी, कवच घातलेला, तलवार, धनुष्य आणि बाण घेतलेला, पुन्हा पुन्हा गर्जना करणारा वीर होता.
सोऽभ्यरोहद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा। जातमात्रे कुमारे च वाक्किलान्तर्हिताब्रवीत्
तो उत्तम रथावर चढून निघून गेला. आणि त्या मुलाचा जन्म होताच, आकाशातून अदृश्य वाणी ऐकू आली.
एष शिष्यश्च मृत्युश्च भारद्वाजस्य जायते। भयापहो राजपुत्रः पाञ्चालानां यशस्करः
"हा मुलगा भारद्वाजाचा शिष्य आणि त्याचा मृत्यू ठरेल. हा राजपुत्र पाञ्चालांचा भय दूर करणारा आणि कीर्ती वाढवणारा आहे."
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय हि। इत्यवोचन्महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा
"हा राजा द्रुपदाचा शोक दूर करण्यासाठी आणि द्रोणाचा वध करण्यासाठी जन्मला आहे," असे त्या अदृश्य दिव्य शक्तीने सांगितले.
ततः प्रणेदुः पाञ्चालाः प्रहृष्टाः साधुसाध्विति। द्वितीयायां च होत्रायां हुते हविषि मन्त्रिते
तेव्हा पाञ्चाल लोक आनंदित होऊन 'छान, छान!' असे म्हणू लागले. आणि जेव्हा पुरोहिताने दुसरी मंत्रयुक्त आहुती दिली—
कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात्समुत्थिता। प्रत्याख्याते पृषत्या च याजके भरतर्षभ
तेव्हा, पृषतीने नकार दिल्यावर आणि याजकाने विधी पूर्ण केल्यावर, वेदीच्या मध्यातून एक कन्या, पाञ्चाली, प्रकट झाली.
पुनः कुमारी पाञ्चाली सुभगा वेदिमध्यगा। अन्तर्वेद्यां समुद्भूता कन्या सा सुमनोहरा
पुन्हा, सुंदर आणि भाग्यवती पाञ्चाली कन्या वेदीच्या मध्यातून, यज्ञाच्या जागेतून प्रकट झाली.
श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा। मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षाच्छ्रीरिव वर्णिनी
ती श्यामवर्णाची, कमळाच्या पाकळीसारख्या डोळ्यांची, निळसर कुरळ्या केसांची, मानवी रूप धारण केलेली आणि साक्षात लक्ष्मीप्रमाणे तेजस्वी होती.
ताम्रतुङ्गनखी सुभ्रूश्चारुपीनपयोधरा। नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रधावति
तिचे नख तांबूस आणि उंच, भुवया सुंदर, वक्षस्थळ मोहक आणि गोल, तिच्या शरीराचा सुगंध निळ्या कमळासारखा दूरवर पसरत होता.
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि। देवदानवयक्षाणामीप्सिता वरवर्णिनी
ती असामान्य सौंदर्याची होती, पृथ्वीवर ज्याची तुलना नाही. देव, दानव आणि यक्ष सुद्धा तिच्या रूपावर मोहित झाले होते.
तां चापि जातां सुश्रोणीं वागुवाचाशरीरिणी। सर्वयोषिद्वरा कृष्णा क्षयं क्षत्रस्य नेष्यति
तेव्हा, एक अदृश्य वाणी म्हणाली — 'ही सुंदर, सुशिल स्त्री, सर्व स्त्रियांच्या मध्ये श्रेष्ठ, काळ्या वर्णाची, क्षत्रियांचा विनाश घडवून आणेल.'
सुरकार्यमियं काले करिष्यति सुमध्यमा। अस्या हेतोः क्षत्रियाणां महदुत्पत्स्यते भयम्
'ही सडपातळ बांध्याची स्त्री योग्य वेळी देवांचं कार्य पूर्ण करील. तिच्या कारणाने क्षत्रियांमध्ये मोठं भय निर्माण होईल.'
तच्छ्रुत्वा सर्वपाञ्चालाः प्रणेदुः सिंहसङ्घवत्। न चैनान्हर्षसंपन्नानियं सेहे वसुन्धरा
हे ऐकून सर्व पांचाळांनी सिंहांच्या कळपासारखी गर्जना केली. त्यांच्या आनंदाने पृथ्वीला ते सहन होत नव्हतं.
तथा तु मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महात्मनः। कुमारश्च कुमारी च मनोज्ञौ तौ नरर्षभौ
म्हणून त्या महान ड्युपदाला एक सुंदर मुलगा आणि एक मनोहारी मुलगी अशी दोन अपत्यं झाली, दोघेही लोकांत श्रेष्ठ होते.
श्रिया परमया युक्तौ क्षात्रेण वपुषा तथा। तौ दृष्ट्वा पृषती याजं प्रपेदे सा सुतार्थिनी
ते दोघेही अत्यंत तेजस्वी आणि क्षत्रियांसारख्या डौलदार रूपाचे होते. त्यांना पाहून पृशतीने, आपल्याला अपत्य हवे म्हणून, याजाकडे मागणी केली.
न वै मदन्यां जननीं जानीयातामिमाविति। तथेत्युवाच तां याजो राज्ञः प्रियचिकीर्षया
'या दोघांना माझ्याशिवाय दुसरी कुणी आई म्हणू नये,' असं तिने सांगितलं. राजाला आनंद द्यावा म्हणून याजाने 'तसं होईल' असं उत्तर दिलं.
तयोस्तु नामनी चक्रुर्द्विजाः संपूर्णमानसाः। धृष्टत्वादप्रधृष्यत्वात् द्युम्नाद्युत्संभवादपि
त्या ब्राह्मणांनी आनंदाने त्या दोघांची नावं ठेवली — धाडस, अपराजेयता, कीर्ती आणि उच्च जन्म या गुणांवरून.
धृष्टद्युम्नः कुमारोऽयं द्रुपद्सय भवत्विति। कृष्णेत्येवाभवत्कन्या कृष्णा भूत्सा हि वर्णतः
'ड्युपदाचा हा मुलगा धृष्टद्युम्न म्हणून ओळखावा,' असं त्यांनी सांगितलं. मुलीचं नाव कृष्णा ठेवलं, कारण तिचा वर्ण काळा होता.
तथा तन्मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महामखे। वैदिकाध्ययने पारं धृष्टद्युम्नो गतस्तदा
अशा प्रकारे त्या मोठ्या यज्ञात ड्युपदाला हे दोन अपत्यं झाली. धृष्टद्युम्नाने त्यानंतर वेदाध्ययनात पारंगतता मिळवली.
धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यमानीय स्वं निवेशनम्। उपाकरोदस्त्रहेतोर्भारद्वाजः प्रतापवान्
महान तेजस्वी भारद्वाजाने धृष्टद्युम्न या पांचाळ राजकुमाराला आपल्या घरी नेलं आणि त्याला शस्त्रविद्या शिकवली.