क्षत्रोच्छेदाय विहितो जामदग्न्य इवास्थितः
तो जामदग्न्याप्रमाणेच क्षत्रियांचा नाश करण्यासाठी उभा आहे.
सहितं क्षत्रवेगेन ब्रह्मवेगेन सांप्रतम्। उपपन्नं हि मन्येऽहं भारद्वाजं यशस्विनम्
आता त्याच्यात क्षत्रियांची व ब्राह्मणांची शक्ती एकत्र आली आहे; म्हणून मी या यशस्वी भारद्वाजाला खरोखरच सिद्ध मानतो.
नेषवस्तमपाकुर्युर्न च प्रासा न चासयः। ब्राह्मं तस्य महातेजो मन्त्राहुतिहुतं यथा
कोणतेही बाण, भाले किंवा शस्त्रे त्याला रोखू शकत नाहीत; त्याचे ब्राह्मण तेज मंत्रांनी अर्पण केलेल्या आहुतीसारखे आहे.
तस्य ह्यस्त्रबलं घोरमप्रसह्यं परैर्भुवि। शत्रून्समेत्य जयति क्षत्रं ब्रह्मपुरस्कृतम्
त्याची अस्त्रांची भीषण शक्ती पृथ्वीवरील इतरांना सहन होत नाही; शत्रूंना सामोरे जाऊन तो ब्राह्मणशक्तीच्या आधारे क्षत्रियांना जिंकतो.
ब्रह्मक्षत्रे च सहिते ब्रह्मतेजो विशिष्यते। सोऽहं क्षत्रबलाद्दीनो ब्रह्मतेजः प्रपेदिवान्
ब्राह्मण आणि क्षत्रिय शक्ती एकत्र असताना ब्राह्मण तेजच प्रबळ ठरते; म्हणूनच क्षत्रिय शक्तीने मी दुर्बल झालो आणि ब्राह्मण तेजाची मदत घेतली.
द्रोणाद्विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मवित्तमम्। द्रोणान्तकमहं पुत्रं लभेयं युधि दुर्जयम्
द्रोणापेक्षा श्रेष्ठ आणि ब्रह्मज्ञानात सर्वोच्च असलेल्या आपल्याकडे आलो आहे, म्हणजे मला असा पुत्र मिळेल की जो युद्धात जिंकता येणार नाही आणि द्रोणाचा अंत करील.
द्रोणमृत्युर्यथा मेऽद्य पुत्रो जायेत वीर्यवान्। तत्कर्म कुरु मे याज निर्वपाम्यर्बुद्धं गवाम्
आज मला असा शूर पुत्र जन्मावा की जो द्रोणाचा मृत्यू ठरेल; हे कार्य माझ्यासाठी करा, याज, आणि मी तुम्हाला हजारो गायी अर्पण करीन.
तथेत्युक्त्वा तुं तं याजो यज्ञार्थमुपकल्पयन्। गुर्वर्थ इति चाकाममुपयाजमचोदयत्
'तसेच होईल' असे म्हणून याजाने यज्ञाची तयारी केली; गुरूच्या इच्छेसाठी त्याने अनिच्छेनेही उपयाजाला बोलावले.
द्रुपदं च महाराजमिदं वचनमब्रवीत्। मा भैस्त्वं संप्रदास्यामि कर्मणा भवतः सुतम्
त्याने महाबली द्रुपद राजाला सांगितले, 'भीऊ नकोस, मी माझ्या कर्माने तुला पुत्र देईन.'
एवमुक्त्वा प्रतिज्ञाय कर्म चास्याददे मुनिः
असे म्हणून आणि वचन देऊन त्या ऋषीने ते कार्य सुरू केले.
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो यथाविधि कथाक्रमम्। याजो द्रोणविनाशाय याजयामास तं नृपम्
द्विपदांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या ब्राह्मणाने सर्व विधीप्रमाणे यज्ञाची तयारी केली; याजाने द्रोणाच्या विनाशासाठी त्या राजासाठी यज्ञ सुरू केला.
गुर्वर्थेऽयोजयत्कर्म याजस्यापि समीपतः। ततस्तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजो महातपाः
गुरूच्या इच्छेसाठी त्याने याजाच्या जवळपास विधी सुरू केला; त्यानंतर उपयाज, मोठ्या तपश्चर्येचा, त्या राजाला मदत करू लागला.
आचव्यौ कर्म वैतानं तथा पुत्रफलाय वै। इह पुत्रो महावीर्यो महातेजा महाबलः। इष्यते यद्विधो राजन्भविता स तथाविधः
पुत्रप्राप्तीसाठी वैतान यज्ञ केला गेला. इथे मोठ्या पराक्रमाचा, तेजस्वी आणि बलवान असा पुत्र हवा आहे, राजन. जसा पुत्र हवा आहे, तसाच पुत्र जन्माला येईल.
भारद्वाजस्य हन्तारं सोऽभिसन्धाय पार्थिवः। आजहेऽथ तदा राजन्द्रुपदः कर्म सिद्धये
भारद्वाजाचा वध करणारा पुत्र मिळावा, या हेतूने राजा द्रुपदाने तेव्हा आपले मन स्थिर करून यज्ञ केला.
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो जुहाव च यथाविधि। कौसवी नाम तस्यासीद्या वै तां पुत्रगृद्धिनः
द्विजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ब्राह्मणाने विधिपूर्वक होम केला. त्याची पत्नी कौसवी हिचे नाव होते आणि तिलाही पुत्राची इच्छा होती.
सौत्रामणिं तथा पत्नीं ततः कालेऽभ्ययात्तदा। याजस्तु सवनस्यान्ते देवीमाह्वापयत्तदा
नंतर योग्य वेळी त्याच्या पत्नीनं सत्रामणी यज्ञ केला आणि ती आली. यज्ञाच्या शेवटी पुरोहिताने राणीला बोलावले.
प्रेहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं त्वामुपस्थितम्। कुमारश्च कुमारी च पितृवंशविवृद्धये
"राणी पृषती, माझ्याकडे ये. तुझ्यासाठी एक मुलगा आणि एक मुलगी तयार आहेत, जे वंश वाढवतील."
नालिप्तं वै मम मुखं पुण्यान्गन्धान्बिभर्मि च। न पत्नी तेऽस्मि सूत्यर्थे तिष्ठ याज मम प्रिये
"माझ्या चेहऱ्यावर काहीही लावलेले नाही, पण मी शुभ सुगंध घेऊन आले आहे. मी केवळ संततीसाठी तुझी पत्नी नाही. पुरोहिता, तू येथेच रहा, माझ्या प्रिय."
याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजेन मन्त्रितम्। कथं कामं न संदध्यात्पृषति प्रेहि तिष्ठ वा
"याजाने केलेले होम आणि उपयाजाने उच्चारलेले मंत्र — हे कधीच व्यर्थ जात नाहीत. पृषती, तुला हवे तर जा किंवा राहा."
एवमुक्त्वा तु याजेन हुते हविषि संस्कृते। उत्तस्थौ पावकात्तस्मात्कुमारो देवसंनिभः
असे म्हणून, याजाने होम केलेल्या आहुतीतून, अग्नितून एक देवासारखा मुलगा प्रकट झाला.
ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म धारयन्। वीरः सखङ्गः सशरो धनुष्मान्स नदन्मुहुः
तो ज्वाळेसारखा तेजस्वी, भयंकर रूपाचा, मुकुटधारी, कवच घातलेला, तलवार, धनुष्य आणि बाण घेतलेला, पुन्हा पुन्हा गर्जना करणारा वीर होता.
सोऽभ्यरोहद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा। जातमात्रे कुमारे च वाक्किलान्तर्हिताब्रवीत्
तो उत्तम रथावर चढून निघून गेला. आणि त्या मुलाचा जन्म होताच, आकाशातून अदृश्य वाणी ऐकू आली.
एष शिष्यश्च मृत्युश्च भारद्वाजस्य जायते। भयापहो राजपुत्रः पाञ्चालानां यशस्करः
"हा मुलगा भारद्वाजाचा शिष्य आणि त्याचा मृत्यू ठरेल. हा राजपुत्र पाञ्चालांचा भय दूर करणारा आणि कीर्ती वाढवणारा आहे."
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय हि। इत्यवोचन्महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा
"हा राजा द्रुपदाचा शोक दूर करण्यासाठी आणि द्रोणाचा वध करण्यासाठी जन्मला आहे," असे त्या अदृश्य दिव्य शक्तीने सांगितले.
ततः प्रणेदुः पाञ्चालाः प्रहृष्टाः साधुसाध्विति। द्वितीयायां च होत्रायां हुते हविषि मन्त्रिते
तेव्हा पाञ्चाल लोक आनंदित होऊन 'छान, छान!' असे म्हणू लागले. आणि जेव्हा पुरोहिताने दुसरी मंत्रयुक्त आहुती दिली—
कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात्समुत्थिता। प्रत्याख्याते पृषत्या च याजके भरतर्षभ
तेव्हा, पृषतीने नकार दिल्यावर आणि याजकाने विधी पूर्ण केल्यावर, वेदीच्या मध्यातून एक कन्या, पाञ्चाली, प्रकट झाली.
पुनः कुमारी पाञ्चाली सुभगा वेदिमध्यगा। अन्तर्वेद्यां समुद्भूता कन्या सा सुमनोहरा
पुन्हा, सुंदर आणि भाग्यवती पाञ्चाली कन्या वेदीच्या मध्यातून, यज्ञाच्या जागेतून प्रकट झाली.
श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा। मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षाच्छ्रीरिव वर्णिनी
ती श्यामवर्णाची, कमळाच्या पाकळीसारख्या डोळ्यांची, निळसर कुरळ्या केसांची, मानवी रूप धारण केलेली आणि साक्षात लक्ष्मीप्रमाणे तेजस्वी होती.
ताम्रतुङ्गनखी सुभ्रूश्चारुपीनपयोधरा। नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रधावति
तिचे नख तांबूस आणि उंच, भुवया सुंदर, वक्षस्थळ मोहक आणि गोल, तिच्या शरीराचा सुगंध निळ्या कमळासारखा दूरवर पसरत होता.
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि। देवदानवयक्षाणामीप्सिता वरवर्णिनी
ती असामान्य सौंदर्याची होती, पृथ्वीवर ज्याची तुलना नाही. देव, दानव आणि यक्ष सुद्धा तिच्या रूपावर मोहित झाले होते.