यद्ययं फाल्गुनो युद्धे नाराज्ञा योद्धुमिच्छति। तस्मादेषोऽङ्गविषये मया राज्येऽभिषिच्यते
जर हा फाळ्गुन राजाच्या आज्ञेशिवाय युद्ध करायला तयार नसेल, तर मी त्याला अंग देशाचा राजा म्हणून अभिषेक करतो.
ततो राजानमामन्त्र्य गाङ्गेयं च पितामहम्। अभिषेकस्य संभारान्समानीय द्विजातिभिः
मग त्याने राजाला आणि गंगेच्या पुत्र भीष्माला सांगितले आणि द्विजांच्या मदतीने अभिषेकासाठी लागणाऱ्या सर्व वस्तू गोळा केल्या.
गोसहस्रायुतं दत्त्वा युक्तानां पुण्यकर्मणाम्। अर्होऽयमङ्गराज्यस्य इति वाच्य द्विजातिभिः
शुभ कर्म करणाऱ्या दहा हजार गायी दान दिल्यावर, द्विजांनी असे सांगावे की, 'हा अंगराज्याचा योग्य अधिकारी आहे.'
ततस्तस्मिन्क्षणे कर्णः सलाजकुसुमैर्घटैः। काञ्चनैः काञ्चने पीठे मन्त्रविद्भिर्महारथः
त्याक्षणीच, मंत्र जाणणाऱ्यांनी, चंदन आणि फुलांनी सजवलेल्या कलशांनी, सोन्याच्या भांड्यांनी आणि सोन्याच्या आसनावर, कर्णाचा अंगराज्याभिषेक केला.
अभिषिक्तोऽङ्गराजे स श्रिया युक्तो महाबलः। `स मौलिहारकेयूरः सहस्ताभरणाङ्गदः
अंगराज्याचा अभिषेक झाल्यावर, तो तेजस्वी आणि बलवान कर्ण राजमुकुट, हार, केयूर आणि हातात दागिने घालून शोभला.
राजलिङ्गैस्तथाऽन्यैश्च भूषितो भूषणैः शुभैः।' सच्छत्रवालव्यजनो जयशब्दोत्तरेण च
राजचिन्हे आणि इतर शुभ दागिने घालून, पांढऱ्या छत्र्या आणि विचित्रे घेऊन, जयजयकाराच्या गजरात तो नटला होता.
उवाच कौरवं राजन्वचनं स वृषस्तदा। अस्य राज्यप्रदानस्य सदृशं किं ददानि ते
मग त्या वीराने कौरव राजाला विचारले, 'या राज्यदानाबद्दल तुला मी काय देऊ?'
प्रब्रूहि राजशार्दूल कर्ता ह्यस्मि तथा नृप। अत्यन्तं सख्यमिच्छामीत्याह तं स सुयोधनः
'राजसिंहा, सांग, मी ते नक्की करीन,' असे कर्ण म्हणाला. त्यावर सुयोधन म्हणाला, 'मला तुझी खरी मैत्री हवी आहे.'
एवमुक्तस्ततः कर्णस्तथेति प्रत्युवाच तम्। हर्षाच्चोभौ समाश्लिष्य परां मुदमवापतुः
असे ऐकून कर्ण म्हणाला, 'तसेच होईल.' मग दोघांनी एकमेकांना आनंदाने मिठी मारली आणि अत्यंत समाधान मिळवले.
ततः स्रस्तोत्तरपटः सप्रस्वेदः सवेपथुः। विवेशाधिरथो रङ्गं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव
मग, वरचा कपडा सैल झालेला, घामाने ओला आणि थरथरत, अधिरथ जणू आपल्या प्राणांनीच हाक मारल्यासारखा रंगभूमीत आला.
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रितः। कर्णोऽभिषेकार्द्रशिराः शिरसा समवन्दत
त्याला पाहून, वडिलांचा मान राखून, कर्णाने धनुष्य बाजूला ठेवले आणि अभिषेकाने ओले असलेले डोके झुकवून वडिलांना वंदन केले.
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससंभ्रमः। पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद्रथसारथिम्
मग, कपड्याच्या कडाने त्याचे पाय झाकून, थरथरत, 'माझ्या मुला' असे म्हणून सारथ्याला पूर्ण प्रेमाने संबोधले.
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स्नेहविक्लवः। अङ्गराज्याभिषेकार्द्रमश्रुभिः सिषिचे पुनः
मग त्याला मिठी मारून, प्रेमाने ओतप्रोत होऊन, अंगराज्याच्या अभिषेकाने ओले झालेले त्याचे डोके अश्रूंनी पुन्हा भिजवले.
तं दृष्ट्वा सूतपुत्रोऽयमिति संचिन्त्य पाण्डवः। भीमसेनस्तदा वाक्यमब्रवीत्प्रहसन्निव
त्याला पाहून, 'हा तर सूतपुत्र आहे' असे मनात विचार करून, भीमसेन हसत हसत असे म्हणाला.
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम्। कुलस्य सदृशस्तूर्णं प्रतोदो गृह्यतां त्वया
'सूतपुत्रा, तुला पार्थाच्या हातून युद्धात मारण्यासारखा सन्मान नाही. आपल्या कुळाला शोभेल असे, पटकन चाबूक उचल.'
अङ्गराज्यं च नार्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम। श्वा हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे
'अंगराज्याचा उपभोग घेण्यासही तू योग्य नाहीस, हे नराधम. जसा कुत्रा यज्ञातील पुरोडाशाजवळ जाऊ शकत नाही, तसाच तूही.'
एवमुक्तस्ततः कर्णः किंचित्प्रस्फुरिताधरः। गगनस्थं विनिःश्वस्य दिवाकरमुदैक्षत
असे ऐकून कर्णाचे ओठ किंचित थरथरले; त्याने आकाशाकडे पाहून खोल श्वास घेतला आणि सूर्याकडे नजर लावली.
ततो दुर्योधनः कोपादुत्पपात महाबलः। भ्रातृपद्मवनात्तस्मान्मदोत्कट इव द्विपः
मग, मोठ्या रागाने, बलवान दुर्योधन आपल्या भावांच्या मध्ये उठून उभा राहिला, जणू मदाने भरलेला हत्ती कमळाच्या तळ्यातून बाहेर पडतो.
सोऽब्रवीद्भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम्। वृकोदर न युक्तं ते वचनं वक्तुमीदृशम्
तो भीमसेनाकडे पाहून म्हणाला, 'वृकोदर, तुझ्या तोंडून असे शब्द शोभत नाहीत.'
क्षत्रियाणां बलं ज्यष्ठं योक्तव्यं क्षत्रबन्धुना। शूराणां च नदीनां च प्रभवो दुर्विभावनः
क्षत्रियाने आपली पूर्ण ताकद नेहमी दाखवावी लागते; शूर लोकांची आणि नद्यांची उत्पत्ती समजणे कठीण असते.
सलिलादुत्थितो वह्निर्येन व्याप्तं चराचरम्। दधीचस्यास्थितो वज्रं कृतं दानवसूदनम्
पाण्यातून अग्नी निर्माण झाला, ज्याने सगळ्या जगाला व्यापले; दधीच्याच्या हाडांपासून दानवांचा नाश करणारे वज्र तयार झाले.
आग्नेयः कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि। श्रूयते भगवान्देवः सर्वगुह्यमयो गुहः
सर्व रहस्यांनी भरलेला देवता गुह, अग्नीचा पुत्र, कृतिकेचा पुत्र, रौद्र आणि गंगेचा पुत्र म्हणून ओळखला जातो.
क्षत्रियेभ्यश्च ये जाता ब्राह्मणास्ते च ते श्रुताः। विश्वामित्रप्रभृतयः प्राप्ता ब्रह्मत्वमव्ययम्
क्षत्रियांपासून जन्मलेले जे ब्राह्मण आहेत, जसे विश्वामित्र आणि इतर, तेही प्रसिद्ध आहेत आणि त्यांनी शाश्वत ब्राह्मणत्व मिळवले आहे.
आचार्यः कलशाज्जातो द्रोणः शस्त्रभृतां वरः। गौतमस्यान्ववाये च शरस्तम्बाच्च गौतमः
शस्त्रविद्येत श्रेष्ठ असलेला द्रोण आचार्य कलशातून जन्मला; आणि गौतमाचा वंशज गौतम, कणसाच्या गाठीमधून जन्मला.
भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं मया। सकुण्डलं सकवचं सर्वलक्षणलक्षितम्। कथमादित्यसदृशं मृगी व्याघ्रं जनिष्यति
तुमच्या जन्माची गोष्टही मी ऐकली आहे—कुण्डले आणि कवच घालून, सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त, वाघिणीने सूर्यासारख्या पुत्राला जन्म दिला.
पृथिवीराज्यमर्होऽयं नाङ्गराज्यं नरेश्वरः। अनेन बाहुवीर्येण मया चाज्ञानुवर्तिना
हा नरपती पृथ्वीचे राज्य करण्यास पात्र आहे, केवळ अंगाचे राज्य नव्हे—त्याच्या बळावर आणि माझ्या साथीत तो हे करू शकतो.
यस्य वा मनुजस्येदं न क्षान्तं मद्विचेष्टितम्। रथमारुह्य पद्भ्यां स विनामयतु कार्मुकम्
इथे जर कोणालाही माझे कृत्य सहन होत नसेल, तर त्याने रथावर चढावे आणि स्वतःच्या हातांनी धनुष्य वाकवावे.
ततः सर्वस्य रङ्गस्य हाहाकारो महानभूत्। साधुवादानुसंबद्धः सूर्यश्चास्तमुपागमत्
मग सगळ्या रंगभूमीवर मोठा गोंधळ उडाला, 'छान केले!' अशा आरोळ्यांनी वातावरण भरून गेले आणि सूर्य मावळला.
ततो दुर्योधनः कर्णमालम्ब्याग्रकरे नृपः। दीपिकाभिः कृतालोकस्तस्माद्रङ्गाद्विनिर्ययौ
तेव्हा राजा दुर्योधनाने कर्णाचा हात धरून, मशालींच्या उजेडात, त्या रंगभूमीतून बाहेर पडला.
पाण्डवाश्च सहद्रोणाः सकृपाश्च विशांपते। भीष्मेण सहिताः सर्वे ययुः स्वं स्वं निवेशनम्
पांडव, द्रोण, कृप आणि भीष्म सर्वजण आपापल्या निवासस्थानी परत गेले.