भौमेन प्रासृजद्भूमिं पार्वतेनासृजद्गिरीन्। अन्तर्धानेन चास्त्रेण पुनरन्तर्हितोऽभवत्
भौमास्त्राने त्याने भूमी निर्माण केली, पर्वतास्त्राने डोंगर निर्माण केले, आणि अंतरधानास्त्राने तो पुन्हा अदृश्य झाला.
क्षणात्प्रांशुः क्षणाद्ध्रस्वः क्षणाच्च रथधूर्गतः। क्षणेन रथमध्यस्थः क्षणेनावतरन्महीम्
क्षणात तो उंच झाला, क्षणातच矮 झाला, क्षणात रथाच्या ध्वजावर गेला, क्षणात रथात आला, आणि क्षणातच जमिनीवर उतरला.
सुकुमारं च सूक्ष्मं च गुरु चापि गुरुप्रियः। सौष्ठवेनाभिसंयुक्तः सोऽविध्यद्विविधैः शरैः
तो कोमल आणि सूक्ष्म, जड आणि जडांना प्रिय, कौशल्याने युक्त असा होता, आणि त्याने विविध बाणांनी लक्ष्य भेदले.
भ्रमतश्च वराहस्य लोहस्य प्रमुखे समम्। पञ्चबाणानसंक्तान्संमुमोचैकबाणवत्
फिरणाऱ्या लोखंडी वराहाच्या समोर, त्याने एकाच वेळी पाच बाण सोडले, जणू एकाच बाणाने मारले.
गव्ये विषाणकोशे च चले रज्ज्ववलम्बिनि। निचखान महावीर्यः सायकानेकविंशतिम्
गायीच्या शिंगाच्या खोलीत आणि हलणाऱ्या दोरीवर, त्या पराक्रमी वीराने एकवीस बाण अचूक रोवले.
इत्येवमादि सुमहत्खड्गे धनुषि चानघ। गदायां शस्त्रकुशलो मण्डलानि ह्यदर्शयत्
अशा प्रकारे, मोठ्या तलवारीत, धनुष्यात आणि गदेत, शस्त्रकुशल अर्जुनाने विविध मंडळे दाखवली.
ततः समाप्तभूयिष्ठे तस्मिन्कर्मणि भारत। मन्दीभूते समाजे च वादित्रस्य च निःस्वने
मग ते कृत्य जवळजवळ पूर्ण होताच, हे भारत, सभेत शांतता पसरली आणि वाद्यांचा आवाज मंदावला.
द्वारदेशात्समुद्भूतो माहात्म्यबलसूचकः। वज्रनिष्पेषसदृशः शुश्रुवे भुजनिःस्वनः
द्वाराच्या दिशेने, मोठेपणा आणि सामर्थ्य दर्शवणारा, वज्राच्या ठोक्याप्रमाणे, भुजांचा गडगडाट ऐकू आला.
दीर्यन्ते किं नु गिरयः किंस्विद्भूमिर्विदीर्यते। किंस्विदापूर्यते व्योम जलधाराघनैर्घनैः
डोंगर तुटत आहेत का? की पृथ्वी फाटते आहे? की आकाश दाट मेघांनी आणि पावसाने भरले आहे?
रङ्गस्यैवं मतिरभूत्क्षणेन वसुधाधिप। द्वारं चाभिमुखाः सर्वे बभूवुः प्रेक्षकास्तदा
अशी विचारधारा त्या क्षणी पृथ्वीच्या राजाच्या मनात आली, आणि सर्व प्रेक्षक द्वाराकडे वळले.
पञ्चभिर्भ्रातृभिः पार्थैर्द्रोणः परिवृतो वभौ। पञ्चतारेण संयुक्तः सावित्रेणेव चन्द्रमाः
पाच पांडव भावांनी वेढलेला द्रोण चमकत होता, जणू पाच तारांसह सावित्री नक्षत्रातला चंद्र.
अश्वत्थाम्ना च सहितं भ्रातॄणां शतमूर्जितम्। दुर्योधनममित्रघ्नमुत्थितं पर्यवारयत्
अश्वत्थामा आणि शंभर बलवान भावांसह, त्यांनी शत्रूंचा संहार करणाऱ्या, उठलेल्या दुर्योधनाला वेढले.
स तैस्तदा भ्रातृभिरुद्यतायुधै- र्गदाग्रपाणिः समवस्थितैर्वृतः। बभौ यथा दानवसंक्षये पुरा पुनन्दरो देवगणैः समावृतः
त्या वेळी, शस्त्र उचललेल्या भावांनी वेढलेला, गदे हातात घेऊन उभा असलेला तो, जसा पूर्वी दानवांच्या संहाराच्या वेळी इंद्र देवगणांसह तेजस्वी दिसला, तसा तेजस्वी दिसत होता.
एतस्मिन्नेव काले तु तस्मिञ्जनसमागमे।' दत्तेऽवकाशे पुरुषैर्विस्मयोत्फुल्ललोचनः। विवेश रङ्गं विस्तीर्णं कर्णः परपुरञ्जयः
त्याच वेळी, लोकांची गर्दी जमली असता आणि पुरुषांनी जागा दिल्यावर, शत्रूंच्या नगरी जिंकणारा कर्ण, विस्मयाने डोळे मोठे करून, विस्तीर्ण रंगभूमीत प्रवेश केला.
सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्द्योतिताननः। स धनुर्बद्धनिस्त्रिंशः पादचारीव पर्वतः
त्याच्या अंगावर जन्मजात कवच होते, कानात कुंडले चमकत होती, धनुष्य आणि तलवार बांधलेली होती. तो चालणाऱ्या पर्वतासारखा भासला.
कन्यागर्भः पृथुयशाः पृथायाः पृथुलोचनः। तीक्ष्णांशोर्भास्करस्यांशः कर्णोऽरिगणसूदनः
कन्येच्या पोटी जन्मलेला, मोठ्या कीर्तीचा, पृथेचा विशाल डोळ्यांचा पुत्र, तेजस्वी सूर्याचा अंश असलेला, शत्रूंचा संहार करणारा कर्ण.
सिंहर्षभगजेन्द्राणां बलवीर्यपराक्रमः। दीप्तिकान्तिद्युतिगुणैः सूर्येन्दुज्वलनोपमः
त्याची ताकद, धैर्य आणि शौर्य सिंह, वृषभ किंवा गजेंद्रासारखी होती; तेज, सौंदर्य आणि प्रकाशात तो सूर्य, चंद्र किंवा अग्नीसारखा भासला.
प्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा। असङ्ख्येयगुणः श्रीमान्भास्करस्यात्मसंभवः
तो उंच, सोन्यासारखा वर्ण, तरुण, सिंहासारखा बांधा, असंख्य गुणांनी युक्त, तेजस्वी आणि सूर्याच्या अंशातून जन्मलेला होता.
स निरीक्ष्य महाबाहुः सर्वतो रङ्गमण्डलम्। प्रणामं द्रोणकृपयोर्नात्यादृतमिवाकरोत्
त्या महाबाहूने सभेतील सगळे रंगमंडळ पाहिले आणि द्रोण व कृप यांना फारसा आदर न दाखवता नमस्कार केला.
स समाजजनः सर्वो निश्चलः स्थिरलोचनः। कोऽयमित्यागतक्षोभः कौतूहलपरोऽभवत्
सर्व जमलेले लोक स्तब्ध झाले, त्यांची नजर स्थिर झाली; 'हा कोण?' असे म्हणून कुतूहल आणि आश्चर्याने भरून गेले.
सोऽब्रवीन्मेघगम्भीरस्वरेण वदतां वरः। भ्राता भ्रातरमज्ञातं सावित्रः पाकशासनिम्
मग तो गंभीर मेघासारख्या आवाजात बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला म्हणाला, 'भाऊ भाऊसमोर उभा आहे; सावित्रीपुत्र वज्रधारीसमोर उभा आहे.'
पार्थ यत्ते कृतं कर्म विशेषवदहं ततः। करिष्ये पश्यतां नॄणां माऽऽत्मना विस्मयं गमः
'पार्था, तू जे काही केलेस, तेच मी आता या सर्वांच्या समोर करीन; माझ्यावर आश्चर्य करू नकोस.'
असमाप्ते ततस्तस्य वचने वदतां वर। यन्त्रोत्क्षिप्त इवोत्तस्थौ क्षिप्रं वै सर्वतो जनः
तो बोलून संपायच्या आधीच, सर्व लोक जणू काही यंत्राने उचलल्यासारखे पटकन उभे राहिले.
प्रीतिश्च मनुजव्याघ्र दुर्योधनमुपाविशत्। ह्रीश्च क्रोधश्च बीभत्सुं क्षणेनान्वाविवेश ह
मग मनुष्यसिंह दु:र्योधनाच्या मनात आनंद भरला, तर अर्जुनाच्या मनात क्षणात लाज आणि राग दाटून आले.
ततो द्रोणाभ्यनुज्ञातः कर्णः प्रियरणः सदा। यत्कृतं तत्र पार्थेन तच्चकार महाबलः
मग द्रोणाच्या परवानगीने, युद्धाला नेहमीच आवड असलेल्या कर्णाने, अर्जुनाने जे काही केले ते सर्व मोठ्या सामर्थ्याने करून दाखवले.
अथ दुर्योधनस्तत्र भ्रातृभिः सह भारत। कर्णं परिष्वज्य मुदा ततो वचनमब्रवीत्
मग दु:र्योधनाने आपल्या भावांसह आनंदाने कर्णाला मिठी मारली आणि म्हणाला—
स्वागतं ते महाबाहो दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मानद। अहं च कुरुराज्यं च यथेष्टमुपभुज्यताम्
'महाबाहू, तुला स्वागत आहे! सुदैवाने तू आलास. माझ्यासोबत कुरुराज्य आणि त्यातील सर्व सुखे मनसोक्त उपभोग.'
कृतं सर्वमहं मन्ये सखित्वं च त्वया वृणे। द्वन्द्वयुद्धं च पार्थेन कर्तुमिच्छाम्यहं प्रभो
'माझ्यासाठी सर्व काही पूर्ण झाले असे मी मानतो, आणि मी तुला माझा मित्र म्हणून निवडतो. प्रभो, मला तुझा आणि पार्थाचा द्वंद्वयुद्ध पाहण्याची इच्छा आहे.'
एवमुक्तस्तु कर्णेन राजन्दुर्योधनस्तदा। कर्णं दीर्घाञ्चितभुजं परिष्वज्येदमब्रवीत्
कर्णाने असे म्हटल्यावर, राज दु:र्योधनाने त्याला, ज्याचे हात लांब आणि मजबूत होते, मिठी मारली आणि म्हणाला—
भुङ्क्ष्व भोगान्मया सार्धं बन्धूनां प्रियकृद्भव। दुर्हृदां कुरु सर्वेषां मूर्ध्नि पादमरिन्दम
'माझ्यासोबत सुखे उपभोग, आपल्या नातलगांचा प्रिय हो, आणि शत्रूंच्या डोक्यावर पाऊल ठेव, हे अरिंदम!'