ततो विततधन्वानं द्रोणस्तं कुरुनन्दनम्। स मुहूर्तादुवाचेदं वचनं भरतर्षभ
मग द्रोणांनी ताणलेले धनुष्य घेतलेल्या त्या कुरुवंशीयाला विचारले, 'भरतवंशीय, तुला झाडाच्या टोकावर असलेला पक्षी दिसतो का?'
पश्यसि त्वं द्रुमाग्रस्थं भासं नरवरात्मज। पश्यामीत्येवमाचार्यं प्रत्युवाच युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर गुरूंना म्हणाला, 'होय, मला तो पक्षी दिसतो.'
स मुहूर्तादिव पुनर्द्रोणस्तं प्रत्यभाषत। अथ वृक्षमिमं मां वा भ्रातॄन्वाऽपि प्रपश्यसि
थोड्या वेळाने द्रोणांनी पुन्हा विचारले, 'तुला हे झाड, मी, की तुझे भाऊ हेही दिसतात का?'
तमुवाच स कौन्तेयः पश्याम्येनं नवस्पतिम्। भन्तं च तथा भ्रातॄन्भासं चेति पुनःपुनः
कुंतीपुत्र म्हणाला, 'मला हे झाड, तुम्ही, माझे भाऊ आणि तो पक्षी — हे सर्व वारंवार दिसतात.'
तमुवाचापसर्पेति द्रोणोऽप्रीतमना इव। नैतच्छक्यं त्वया वेद्धुं लक्ष्यमित्येव कुत्सयन्
द्रोणांना ते ऐकून समाधान वाटले नाही, त्यांनी त्याला बाजूला जाऊ सांगितले आणि म्हणाले, 'तू हे लक्ष्य भेदू शकणार नाहीस,' असे त्याला टोचून सांगितले.
ततो दुर्योधनादींस्तान्धार्तराष्ट्रान्महायशाः। तेनैव क्रमयोगेन जिज्ञासुः पर्यपृच्छत
मग प्रसिद्ध द्रोणांनी, त्याच क्रमाने, दुर्योधन आणि इतर धृतराष्ट्रपुत्रांना देखील परीक्षा घेण्यासाठी विचारले.
अन्यांश्च शिष्यान्भीमादीन्राज्ञश्चैवान्यदेशजान्। यदा च सर्वे तत्सर्वं पश्याम इति कुत्सिताः
भीम आणि इतर शिष्य, तसेच इतर देशांतील राजे — हे सर्व जेव्हा आम्ही पाहतो, तेव्हा आम्हाला हे लाजिरवाणे वाटते.
ततो धनञ्जयं द्रोणः स्मयमानोऽभ्यभाषत। त्वयेदानीं प्रहर्तव्यमेतल्लक्ष्यं विलोक्यताम्
तेव्हा द्रोणांनी हसत धनंजयाला सांगितले, "आता हे लक्ष वेध, पाहा."
मद्वाक्यसमकालं ते मोक्तव्योऽत्र भवेच्छरः। वितत्य कार्मुकं पुत्र तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम्
"माझ्या सांगण्याबरोबरच तू बाण सोड. धन्या, धनुष्य ताणून थोडा वेळ थांब."
एवमुक्तः सव्यसाची मण्डलीकृतकार्मुकः। तस्थौ भासं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः
गुरूंच्या आज्ञेवरून सव्यसाची धनुष्य वळवून, पक्ष्यावर लक्ष केंद्रित करून उभा राहिला.
मुहूर्तादिव तं द्रोणस्तथैव समभाषत। पश्यस्येनं स्थितं भासं द्रुमं मामपि चार्जुन
थोड्या वेळाने द्रोणांनी पुन्हा त्याच प्रकारे विचारले, "अर्जुना, तुला तो पक्षी, झाड आणि मी दिसतो का?"
पश्याम्येकं भासमिति द्रोणं पार्थोऽभ्यभाषत। न तु वृक्षं भवन्तं वा पश्यामीति च भारत
पार्थ म्हणाला, "मला फक्त तो पक्षीच दिसतो; झाड किंवा आपण दिसत नाहीत."
ततः प्रीतमना द्रोणो मुहूर्तादिव तं पुनः। प्रत्यभाषत दुर्धर्षः पाण्डवानां महारथम्
त्यावर द्रोण आनंदित होऊन, थोड्या वेळाने पुन्हा त्या पांडवांच्या वीराला विचारले.
भासं पश्यसि यद्येनं तथा ब्रूहि पुनर्वचः। शिरः पश्यामि भासस्य न गात्रमिति सोऽब्रवीत्
"तुला पक्षी दिसतो, तर पुन्हा सांग, काय दिसते?" त्यावर अर्जुन म्हणाला, "मला फक्त पक्ष्याचे डोके दिसते, शरीर नाही."
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु द्रोणो हृष्टतनूरुहः। मुञ्चस्वेत्यब्रवीत्पार्थं स मुमोचाविचारयन्
अर्जुनाने असे सांगितल्यावर, द्रोणांना अत्यंत आनंद झाला आणि त्यांनी म्हटले, "बाण सोड." अर्जुनाने क्षणाचाही विलंब न करता बाण सोडला.
ततस्तस्य गस्थस्य क्षुरेण निशितेन च। शिर उत्कृत्य तरसा पातयामास पाण्डवः
मग पांडवपुत्राने तीक्ष्ण बाणाने त्या पक्ष्याचे डोके वेगाने छाटून खाली पाडले.
तस्मिन्कर्मणि संसिद्धे पर्यष्वजत पाण्डवम्। मेने च द्रुपदं सङ्ख्ये सानुबन्धं पराजितम्
हे कार्य पूर्ण होताच, द्रोणांनी पांडवाला मिठी मारली आणि युद्धात द्रुपद व त्याचे साथीदार पराभूत झाले असे मानले.
कस्य चित्त्वथ कालस्य सशिष्योऽङ्गिरसां वरः। जगाम गङ्गामभितो मज्जितुं भरतर्षभ
काही काळानंतर, अंगिरसांचा श्रेष्ठ द्रोण आपल्या शिष्यांसह गंगेत स्नानासाठी गेला.
अवगाढमथो द्रोणं सलिले सलिलेचरः। ग्राहो जग्राह बलवाञ्जङ्घान्ते कालचोदितः
द्रोण पाण्यात उतरल्यावर, एका बलवान मगराने त्याच्या पायाला पकडले.
स समर्थोऽपि मोक्षाय शिष्यान्सर्वानचोदयत्। ग्राहं हत्वा तु मोक्ष्यध्वं मामिति त्वरयन्निव
आपण सुटू शकत असूनही, द्रोणांनी सर्व शिष्यांना सांगितले, "मगर मारून मला लवकर सोडवा."
तद्वाक्यसमकालं तु बीभत्सुर्निशितैः शरैः। अवार्यैः पञ्चभिर्ग्राहं मग्नमम्भस्यताडयत्
त्याच क्षणी, भीमाने पाण्यात बुडालेल्या मगरावर पाच तीक्ष्ण, अडथळा न होणारे बाण सोडले.
इतरे त्वथ संमूढास्तत्रपत्र प्रपेदिरे। तं तु दृष्ट्वा क्रियोपेतं द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम्
इतर शिष्य मात्र गोंधळून तिथे तिथे बाण सोडू लागले; पण अर्जुनाचे नेमकेपण पाहून द्रोणांनी त्याला श्रेष्ठ मानले.
विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा। स पार्थबाणैर्बहुधा खण्डशः परिकल्पितः
त्यांनी अर्जुनाला सर्व शिष्यांपेक्षा श्रेष्ठ समजले आणि आनंदी झाले; अर्जुनाच्या बाणांनी ती मगर अनेक तुकड्यांत विभागली गेली.
ग्राहः पञ्चत्वमापेदे जङ्घां त्यक्त्वा महात्मनः। `सर्वक्रियाभ्यनुज्ञानात्तथा शिष्यान्समानयत्
मगर मेल्यावर, तिने त्या महात्म्याचा पाय सोडला; सर्वांच्या संमतीने शिष्य पुन्हा एकत्र आले.
दुर्योधनं चित्रसेनं दुःशासनविविंशती। अर्जुनं च समानीय ह्यश्वत्थामानमेव च
दुर्योधन, चित्रसेन, दुःशासन, विविंशती, अर्जुन आणि अश्वत्थामा यांना त्याने बोलावले.
शिशुकं मृण्मयं कृत्वा द्रोणो गङ्गाजले ततः। शिष्याणां पश्यतां चैव क्षिपति स्म महाभुजः
मग द्रोणांनी मातीचं एक बाळ बनवलं आणि आपल्या शिष्यमंडळीसमोर ते गंगाजलात टाकलं.
चक्षुषी वाससा चैव बद्ध्वा प्रादाच्छरासनम्। शिशुकं विद्ध्यतेमं वै जलस्थं बद्धचक्षुषः
त्या बाळाच्या डोळ्यांना आणि अंगाला कापड बांधून, द्रोणांनी ते लक्ष्य म्हणून ठेवले आणि म्हणाले, 'पाण्यात तरंगणाऱ्या या बाळाला डोळ्यांवर पट्टी बांधून बाणाने भेद.'
तत्क्षणेनैव बीभत्सुरावापैर्दशभिर्वशी। पञ्चकैरनुविव्याध मग्नं शिशुकमम्भसि
त्याच क्षणी भीमपराक्रमी अर्जुनाने दहा बाणांनी आणि मग पाच बाणांनी त्या पाण्यात बुडालेल्या बाळाला भेदले.
ताः स दृष्ट्वा क्रियाः सर्वा द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम्। विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा।' तथाब्रवीन्महात्मानं भारद्वाजो महारथम्
ही सर्व करामती पाहून द्रोणांना पांडव सर्व शिष्यांपेक्षा श्रेष्ठ वाटला आणि ते आनंदित झाले; मग भारद्वाजांनी त्या महान धनुर्धराला सांगितले.
गृहाणेदं महाबाहो विशिष्टमतिदुर्धरम्। अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम सप्रयोगनिवर्तनम्
हे महाबाहू, हे अतिशय कठीण आणि श्रेष्ठ ब्रह्मशिर नावाचं अस्त्र, त्याचा वापर आणि परत घेण्याची विद्या मी तुला देतो.