तमकूजमभिज्ञाय जनौघं सर्वशस्तदा। पूजयित्वा यथान्यायं पाद्येनार्घ्येण च प्रभो
त्या मोठ्या जमावाला ओळखून, सर्व लोकांनी त्यांचा योग्य रीतीने पायधुण्याचे पाणी आणि अर्घ्य देऊन सन्मान केला.
भीष्मो राज्यं च राष्ट्रं च महर्षिभ्यो न्यवेदयत्। तेषामथो वृद्धतमः प्रत्युत्थाय जटाजिनी। ऋषीणां मतमाज्ञाय महर्षिरिदमब्रवीत्
भीष्माने राज्य आणि प्रदेश महर्षींना अर्पण केले; त्यानंतर सर्वांत वयोवृद्ध, जटा आणि मृगचर्म घातलेल्या ऋषींनी, इतर ऋषींचे मत जाणून, असे बोलले:
यः स कौरव्यदायादः पाण्डुर्नाम नराधिपः। कामभोगान्परित्यज्य शतशृङ्गमितो गतः
जो तो कुरूवंशाचा वारस, पांडू नावाचा राजा, इंद्रियसुखांचा त्याग करून शतशृंग पर्वतावरून निघून गेला.
राजा भोगान्परित्यज्य तपस्वी संबभूव ह। स यथोक्तं तपस्तेपे पत्रमूलफलाशनः
राजाने भोगांचा त्याग करून तपस्वी जीवन स्वीकारले; त्याने पान, मूळ आणि फळे यावर उपवास करत सांगितलेल्या प्रकारे तप केले.
पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा संचित्कालमतन्द्रितः। तेन वृत्तसमाचारैस्तपसा च तपस्विनः
पत्नींसोबत धर्मशील पांडू आपला वेळ नेहमी जागरूकपणे घालवीत होता. त्याच्या वागणुकीमुळे आणि कठोर तपामुळे तिथल्या तपस्वी लोकांना तो अत्यंत प्रिय झाला.
तोषितास्तापसास्तत्र शतशृङ्गनिवासिनः। स्वर्गलोकं गन्तुकामं तापसाः संनिवार्य तम्
शंभर शिखरांवर राहणारे ते तपस्वी त्याच्या तपाने संतुष्ट झाले आणि तो स्वर्गात जाण्याचा विचार करत असताना त्याला थांबवले.
उद्यन्तं सह पत्नीभ्यां विप्रा वचनमब्रुवन्। अनपत्यस्य राजेन्द्र पुण्या लोका न सन्ति ते
तो पत्नींसोबत निघताना ब्राह्मणांनी त्याला सांगितले, 'राजन्, ज्याला संतान नाही त्याला पुण्यलोक मिळत नाहीत.'
तस्माद्धर्मं च वायुं च महेन्द्रं च तथाऽश्विनौ। आराधयस्व राजेन्द्र पत्नीभ्यां सह देवताः
म्हणून, राजन्, पत्नींसोबत धर्म, वायू, महेंद्र आणि अश्विनी कुमार यांची भक्तीभावाने पूजा कर.
प्रीताः पुत्रान्प्रदास्यन्ति ऋणमुक्तो भविष्यसि। तपसा दिव्यचक्षुष्ट्वात्पश्यामस्ते तथा सुतान्
ते देवता प्रसन्न होऊन तुला पुत्र देतील आणि तू सर्व ऋणांतून मुक्त होशील; आमच्या तपामुळे मिळालेल्या दिव्य दृष्टीने आम्ही तुझे पुत्र पाहतो.
अस्माकं वचनं श्रुत्वा देवानाराधयत्तदा।' ब्रह्मचर्यव्रतस्थस्य तस्य दिव्येन हेतुना
आमचे बोलणे ऐकून त्याने देवांची भक्ती केली; तो ब्रह्मचर्य व्रत पाळत असताना एका दिव्य कारणामुळे—
साक्षाद्धर्मादयं पुत्रस्तत्र जातो युधिष्ठिरः। तथैनं बलिनां श्रेष्ठं तस्य राज्ञो महात्मनः
तेथे स्वतः धर्मदेवाचा पुत्र म्हणून युधिष्ठिराचा जन्म झाला; अशा प्रकारे त्या महान राजाला, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्या—
मातरिश्वा ददौ पुत्रं भीमं नाम महाबलम्। पुरन्दरादयं जज्ञे कुन्त्यां सत्यपराक्रमः
मातरीश्वराने त्याला भीम नावाचा पराक्रमी पुत्र दिला; पुरंदराचा पुत्र म्हणजे अर्जुन, सत्यपराक्रमी, कुंतीला झाला.
अस्मिञ्जाते महेष्वासे पृथामिन्द्रस्तदाऽब्रवीत्। मत्प्रसादादयं जातः कुन्ति सत्यपराक्रमः
हा महान धनुर्धारी जन्मला तेव्हा इंद्राने पृथेला सांगितले, 'माझ्या कृपेने हा सत्यपराक्रमी पुत्र तुझ्या पोटी जन्मला आहे, कुंती.'
अजेयानपि जेताऽरीन्देवतादीन्न संशयः।' यस्य कीर्तिर्महेष्वासान्सर्वानभिभविष्यति
तो कोणत्याही अजिंक्य शत्रूला आणि देवतांनाही नक्कीच जिंकेल; त्याची धनुर्विद्येची कीर्ती सर्वांवर छाया टाकेल.
युधिष्ठिरो राजसूयं भ्रातृवीर्यादवाप्स्यति। एष जेता मनुष्यांश्च सर्वान्गन्धर्वराक्षसान्
युधिष्ठिर आपल्या भावांच्या सामर्थ्यामुळे राजसूय यज्ञ प्राप्त करेल; तो सर्व माणसे, गंधर्व आणि राक्षस यांना जिंकेल.
एष दुर्योधनादीनां कौरवाणां च जेष्यति। वीरस्यैतस्य विक्रान्तैर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
तो दुर्योधन आणि कौरवांनाही पराभूत करेल; या वीराच्या पराक्रमामुळे धर्मपुत्र युधिष्ठिर—
यक्ष्यते राजसूयाद्यैर्धर्म एव परः सदा।' यौ तु माद्री महेष्वासावसूत पुरुषोत्तमौ
तो राजसूय आणि इतर यज्ञ करेल, नेहमी धर्मनिष्ठ राहील; आणि मद्रीने जन्म दिलेले जे दोन महान धनुर्धारी—
अश्विभ्यां पुरुषव्याघ्राविमौ तावपि तिष्ठतः। `नकुलः सहदेवश्च तावप्यमिततेजसौ
हे दोघे पुरुषसिंह अश्विनी कुमारांनी दिले; नकुल आणि सहदेव, हे दोघेही अमाप तेजस्वी आहेत.
चरता धर्मनित्येन वनवासं यशस्विना। एष पैतामहो वंशः पाण्डुना पुनरुद्धृतः
नेहमी धर्मपालन करणारा आणि कीर्तीमान असा पांडू वनवासात असताना, त्याने आपल्या पितामहांचा वंश पुन्हा उन्नत केला.
पुत्राणां जन्म वृद्धिं च वैदिकाध्ययनानि च। पश्यन्तः सततं पाण्डोः परां प्रीतिमवाप्स्यथ
पांडूच्या पुत्रांचा जन्म, वाढ आणि वेदाध्ययन पाहताना तुम्हाला नेहमीच अत्युच्च आनंद मिळेल.
वर्तमानः सतां वृत्ते पुत्रलाभमवाप च। पितृलोकं गतः पाण्डुरितः सप्तदशेऽहनि
सज्जनांच्या आचारधर्मात राहून त्याने पुत्रप्राप्ती केली; आणि पांडू सतराव्या दिवशी पितृलोकास गेला.
तं चितागतमाज्ञाय वैश्वानरमुखे हुतम्। प्रविष्टा पावकं माद्री हित्वा जीवितमात्मनः
त्याचा मृतदेह चितेवर ठेवून वैश्वानराच्या मुखात अर्पण झाल्याचे कळताच, मद्रीने स्वतःचे प्राण सोडून अग्नित प्रवेश केला.
सा गता सह तेनैव पतिलोकमनुव्रता। तस्यास्तस्य च यत्कार्यं क्रियतां तदनन्तरम्
ती आपल्या पतीच्या सेवेत निष्ठावान राहून त्याच्यासोबत पतीलोकात गेली. तिच्या आणि तिच्या पतीच्या सर्व विधी पुढे पार पाडावेत.
पृथां च शरणं प्राप्तां पाण्डवांश्च यशस्विनः। यथावदनुमन्यन्तां धर्मो ह्येष सनातनः
कुन्ती जी आश्रयाला आली आहे आणि पांडूचे तेजस्वी पुत्र, त्यांचा योग्य सन्मान करावा; कारण हेच सनातन धर्म आहे.
इमे तयोः शरीरे द्वे पुत्राश्चेमे तयोर्वराः। क्रियाभिरनुगृह्यन्तां सह मात्रा परंतपाः
हे दोघांचे मृतदेह आणि त्यांच्या श्रेष्ठ पुत्रांसह, त्यांच्या आईसह या सर्वांचा योग्य विधींनी सन्मान व्हावा.
प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृमेधं महायशाः। लभतां सर्वधर्मज्ञः पाण्डुः कुरुकुलोद्वहः
जेव्हा अंत्यसंस्कार पूर्ण होतील, तेव्हा सर्व धर्म जाणणारा आणि कुरुकुळाचा मानबिंदू पांडू याला पितृयज्ञ मिळावा.
एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्कुरूणामेव पश्यताम्। क्षणेनान्तर्हिताः सर्वे तापसा गुह्यकैः सह
अशी आज्ञा देऊन सर्व कुरूंच्या उपस्थितीत, त्या तपस्वी आणि गुह्यक सर्वजण क्षणात अदृश्य झाले.
गन्धर्वनगराकारं तथैवान्तर्हितं पुनः। ऋषिसिद्धगणं दृष्ट्वा विस्मयं ते परं ययुः
गंधर्वांच्या नगरीसारखे दिसणारे ते ऋषि आणि सिद्धगण पुन्हा अदृश्य झालेले पाहून सर्वांना मोठा आश्चर्य वाटले.
पाण्डोर्विदुर सर्वाणि प्रेतकार्याणि कारय। राजवद्राजसिंहस्य माद्र्याश्चैव विशेषतः
विदुर, पांडू या राजसिंहाचा आणि विशेषतः माद्रीचा अंत्यसंस्कार राजाच्या प्रमाणे कर.
पशून्वासांसि रत्नानि धनानि विविधानि च। पाण्डोः प्रयच्छ माद्र्याश्च येभ्यो यावच्च वाञ्छितम्
पांडू आणि माद्रीचे पशू, वस्त्रे, दागिने आणि इतर सर्व संपत्ती इच्छेनुसार ज्याला हवे त्यांना वाटून टाक.