भर्त्रा तु मरणं सार्धं फलवन्नात्र संशयः। युवाभ्यां दुष्करं चैतद्वदन्ति द्विजपुङ्गवाः
पतीसोबत मरण पतिव्रतेला फळ देतं, यात काहीच शंका नाही; पण हे तरुणांनो, श्रेष्ठ ब्राह्मण सांगतात की हे करणे फार कठीण आहे.
मृते भर्तरि साध्वी स्त्री ब्रह्मचर्यव्रते स्थिता। यमैश्च नियमैः पूता मनोवाक्कायजैः शुभा
पती गेल्यावर जी सती स्त्री ब्रह्मचर्याचं व्रत पाळते, संयम आणि नियमांनी, तसेच मन, वाणी आणि कृत्यांनी शुद्ध राहते, ती स्त्री मंगलमय ठरते.
भर्तारं चिन्तयन्ती सा भर्तारं निस्तरेच्छुभा। तारितश्चापि भर्ता स्यादात्मा पुत्रस्तथैव च
पतीचा विचार करणारी अशी शुभ स्त्री आपल्या पतीला तारू शकते; आणि पती, ती स्वतः आणि तिचा मुलगा तिघेही तारण पावतात.
तस्माञ्जीवितमेवैतद्युवयोर्विद्म शोभनम्
म्हणून आम्हाला असं वाटतं की तुम्हा दोघांनीही जगावं हेच उत्तम आहे.
यथा पाण्डोस्तु निर्देशस्तथा विप्रगणस्य च। आज्ञा शिरसि निक्षिप्ता करिष्यामि च तत्तथा
पांडूंचा आणि ब्राह्मणांच्या सभेचा जो आदेश आहे, तो मी डोक्यावर घेतला आहे आणि त्याप्रमाणेच मी वागेन.
यदाद्दुर्भगवन्तोऽपि तन्मन्ये शोभनं परम्। भर्तुश्च मम पुत्राणामात्मनश्च न संशयः
दुर्दैव आलं तरी मला असंच वाटतं की हेच खरं उत्तम आहे—माझ्या पतीसाठी, मुलांसाठी आणि स्वतःसाठी—यात काहीच शंका नाही.
कुन्ती समर्था पुत्राणां योगक्षेमस्य धारणे। अस्या हि न समा बुद्ध्या यद्यपि स्यादरुन्धती
कुंती आपल्या मुलांचं रक्षण आणि कल्याण करू शकते; बुद्धीने तिच्या तोडीस कोणी नाही, अगदी अरुंधतीसुद्धा नाही.
कुन्त्याश्च वृष्णयो नाथाः कुन्तिभोजस्तथैव च। नाहं त्वमिव पुत्राणां समर्था धारणे तथा
कुंतीला वृष्णी आणि कुंतिभोज हे आधार आहेत; पण मी तुझ्यासारखी मुलांचं रक्षण करू शकत नाही.
साऽहं भर्तारमन्विष्ये संतृप्ता नापि भोगतः। भर्तृलोकस्य तु ज्येष्ठा देवी मामनुमन्यताम्
मी पतीच्या मागे जाणार आहे, कारण मला सुखभोगाची तृप्ती मिळाली नाही; पतीलोकातील श्रेष्ठ राणी मला परवानगी द्यावी.
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य सत्यसन्धस्य धीमतः। पादौ परिचरिष्यामि तथार्याऽद्यानुमन्यताम्
धर्मज्ञ, कृतज्ञ, सत्यव्रती आणि बुद्धिमान अशा पतीच्या पायांची सेवा मी करेन; आज ही श्रेष्ठा मला परवानगी द्यावी.
एवमुक्त्वा तदा राजन्मद्रराजसुता शुभा। ददौ कुन्त्यै यमौ माद्री शिरसाऽभिप्रणम्य च
असं म्हणून, राजन, मद्रराजाची कन्या माधुरीने कुंतीला वंदन करून, यम आणि दुय्यम या जुळ्या मुलांना तिच्या हवाली केले.
अभिवाद्य महर्षीन्सा परिष्वज्य च पाण्डवान्। मूर्ध्न्युपाघ्राय बहुशः पार्थानात्मसुतौ तदा
तीने महर्षींना वंदन केलं, पांडवांना मिठी मारली आणि आपल्या दोन्ही मुलांना पुन्हा पुन्हा डोक्यावरून गंध घेतला.
हस्ते युधिष्ठिरं गृह्य माद्री वाक्यमभाषत। कुन्ती माता अहं धात्री युष्माकं तु पिता मृतः
युधिष्ठिराचा हात हातात घेऊन माधुरी म्हणाली, 'कुंती तुमची आई आहे, मी धाई आहे, आणि तुमचे वडील आता नाहीत.'
युधिष्ठिरः पिता ज्येष्ठश्चतुर्णां धर्मतः सदा। वृद्धाद्युपासनासक्ताः सत्यधर्मपरायणाः
युधिष्ठिर हा नेहमी चारही भावांमध्ये वडीलधारी आणि धर्माने वडील आहे; तुम्ही मोठ्यांची सेवा करा आणि सत्य-धर्माला धरून राहा.
तादृशा न विनश्यन्ति नैव यान्ति पराभवम्। तस्मात्सर्वे कुरुध्वं वै गुरुवृत्तिमतन्द्रिताः
अशा लोकांचं कधीही नुकसान होत नाही किंवा पराभव होत नाही; म्हणून तुम्ही सर्वांनी गुरूजनांची सेवा मन लावून करावी.
ऋषीणां च पृथायाश्च नमस्कृत्य पुनःपुनः। आयासकृपणा माद्री प्रत्युवाच पृथां तदा
महर्षी आणि पृथा यांना पुन्हा पुन्हा वंदन करून, दुःखी माधुरीने त्या वेळी पृथेला संबोधलं.
ऋषीणां संनिधावेषां यथा वागभ्युदीरिता। दिदृक्षमाणायाः स्वर्गं न ममैषा वृथा भवेत्
या महर्षींच्या उपस्थितीत मी जसं बोलले, तसं, मला स्वर्ग पाहण्याची इच्छा व्यर्थ जाऊ नये.
धन्या त्वमसि वार्ष्णेयि नास्ति स्त्री सदृशी त्वया। वीर्यं तेजश्च योगं च माहात्म्यं च यशस्विनाम्
वृष्णीकन्या, तू खरोखर धन्य आहेस; तुझ्यासारखी स्त्री दुसरी नाही. तुझं सामर्थ्य, तेज, संयम, मोठेपण आणि कीर्ती या सर्वांत तू अद्वितीय आहेस.
कुन्ति द्रक्ष्यसि पुत्राणां पञ्चानाममितौजसाम्। आर्या चाप्यभिवाद्या च मम पूज्या च सर्वतः
कुन्ती, तू आपल्या पाच अपार सामर्थ्यवान मुलांना पाहशील; आणि ती कुलवधू, जिला मी सर्व प्रकारे मान आणि सन्मान दिला आहे.
ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वं देवि भूषिता स्वगुणैः शुभैः। अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि त्वया यावनन्दिनि
देवी, तू सर्वांत मोठी आणि श्रेष्ठ आहेस, आपल्या शुभ गुणांनी शोभलेली आहेस; आनंदिनी, मी तुझी परवानगी घेऊ इच्छितो.
धर्मं स्वर्गं च कीर्तिं च त्वत्कृतेऽहमवाप्नुयाम्। यथा तथा विधत्स्वेह मा च कार्षीर्विचारणां
माझ्या कृतीमुळे मला धर्म, स्वर्ग आणि कीर्ती मिळो; इथे तुला योग्य वाटेल तसे कर, आणि काहीच संकोच करू नकोस.
बाष्पसंदिग्धया वाचा कुन्त्युवाच यशस्विनी। अनुज्ञाताऽसि कल्याणि त्रिदिवे सङ्गमोऽस्तु ते
डोळ्यांत अश्रू दाटून, कुंतीने म्हणाले: 'कल्याणी, तुला माझी परवानगी आहे; तुझा संग स्वर्गात होवो.'
भर्त्रा सह विशालिक्षि क्षिप्रमद्यैव भामिनि। संगतास्वर्गलोके त्वं रमेथाः शाश्वतीः समाः
मोठ्या डोळ्यांची सुंदर स्त्री, आजच तू आपल्या पतीसोबत लवकरच स्वर्गलोकात एकत्र होऊन, तिथे कायमची सुखी राहो.
ततः पुरोहितः स्नात्वा प्रेतकर्मणि पारगः। हिरण्यशकलानाज्यं तिलं दधि च तण्डुलान्
नंतर पुरोहिताने स्नान करून, प्रेतकर्मात पारंगत होऊन, सोन्याचे तुकडे, तूप, तीळ, दही आणि तांदूळ आणले.
उदकुम्भांश्च परशुं समानीय तपस्विभिः। अश्वमेधाग्निमाहृत्य यथान्यायं समन्ततः
त्यांनी पाण्याचे कलश, कुऱ्हाड आणि तपस्वींसह आणली; आणि यथानियम अश्वमेधाचा अग्नि आणून सर्व विधीने तयारी केली.
काश्यपः कारयामास पाण्डोः प्रेतस्य तां क्रियाम्। पुरोहितोक्तविधिना पाण्डोः पुत्रो युधिष्ठिरः
कश्यप ऋषींनी पांडूच्या प्रेताचे विधीपूर्वक कर्म केले; पांडूचा पुत्र युधिष्ठिराने पुरोहित सांगेल तसे सर्व विधी केले.
तेनाग्निनाऽदहत्पाण्डुं कृत्वा चापि क्रियास्तदा। रुदञ्छोकाभिसंतप्तः पपात भुवि पाण्डवः
त्या अग्निने पांडूचे दहन केले आणि सर्व विधी पार पाडल्या; दुःखाने व्याकुळ होऊन, रडत पांडव भूमीवर कोसळला.
ऋषीन्पुत्रान्पृथां चैव विसृज्य च नृपात्मज।' नमस्कृत्य चिताग्निस्थं धर्मपत्नी नरर्षभम्
ऋषी, पुत्र आणि पृथेला निरोप देऊन, राजपुत्राने चितेवर असलेल्या आपल्या धर्मपत्नी असलेल्या नरश्रेष्ठास वंदन केले.
मद्रराजसुता तूर्णमन्वारोहद्यशस्विनी
मद्रराजाची कन्या, कीर्तीने उज्ज्वल, लगेच त्याच्या मागे चितेवर चढली.
अहताम्बरसंवीतो भ्रातृभिः सहितोऽनघः। उदकं कृतवांस्तत्र पुरोहितमते स्थितः
अखंड वस्त्र परिधान करून, पवित्र मनाने, भावांसह, त्याने तिथे पुरोहिताच्या सांगण्यानुसार जलदान केले.