तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च गरुडश्चासितध्वजः। अरुणश्चारुणिश्चैव वैनतेया व्यवस्थिताः
तार्क्ष्य, अरिष्टनेमि, काळ्या ध्वजाचा गरुड, अरुण, आरुणि आणि विनतेचे पुत्र उपस्थित होते.
तांश्च देवगणान्सर्वांस्तपःसिद्धा महर्षयः। विमानगिर्यग्रगतान्ददृशुर्नेतरे जनाः
सर्व देवगण, तपश्चर्येने सिद्ध झालेले महर्षी, पर्वताच्या राजवाड्यातून त्यांना पाहत होते; इतरांना दिसले नाही.
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं विस्मिता मुनिसत्तमाः। अधिकां स्म ततो वृत्तिमवर्तन्पाण्डवं प्रति
ते अद्भुत दृश्य पाहून श्रेष्ठ ऋषी आश्चर्यचकित झाले; त्यानंतर त्यांनी पांडूंकडे अधिक लक्ष दिले.
पाण्डुः प्रीतेन मनसा देवतादीनपूजयत्। पाण्डुना पूजिता देवाः प्रत्यूचुर्नरसत्तमम्
आनंदी मनाने पांडूने देवता आणि इतरांची पूजा केली; पांडूने सन्मान केल्यावर देवांनी त्या श्रेष्ठ पुरुषाला संबोधले.
प्रादुर्बूतो ह्ययं धर्मो देवतानां प्रसादतः। मातरिश्वा ह्ययं भीमो बलवानरिमर्दनः
देवतांच्या कृपेने हा धर्म प्रकट झाला आहे; मातरिश्वा म्हणजे भीम, बलवान आणि शत्रूंचा संहार करणारा.
साक्षादिन्द्रः स्वयं जातः प्रसादाच्च शतक्रतोः। पितृत्वाद्देवतानां हि नास्ति पुण्यतरस्त्वया
स्वतः इंद्र प्रत्यक्ष जन्मला, शतक्रतूच्या कृपेने; देवांमध्ये पितृत्वाच्या दृष्टीने तुझ्यापेक्षा पुण्यवान कोणी नाही.
पितॄणामृणनिर्मुक्तः स्वर्गं प्राप्स्यसि पुण्यभाक्। इत्युक्त्वा देवताः सर्वा विप्रजग्मुर्यथागतम्
पूर्वजांचे ऋण फेडून, तू पुण्य मिळवशील आणि स्वर्गात जाशील; असे सांगून सर्व देवता जशा आल्या तशाच निघून गेल्या.
पाण्डुस्तु पुनरेवैनां पुत्रलोभान्महायशाः। प्रादिशद्दर्शनीयार्थी कुन्ती त्वेनमथाब्रवीत्
पण महायशस्वी पांडूला पुन्हा पुत्रप्राप्तीची इच्छा झाली आणि त्याने तिला बोलावले; त्यावेळी कुंतीने त्याला उत्तर दिले.
नातश्चतुर्थं प्रसवमापस्त्वपि वदन्त्युत। अतःपरं स्वैरिणी स्याद्बन्धकी पञ्चमे भवेत्
स्त्रीने चौथ्यांदा गर्भधारणा करू नये, असे म्हणतात; त्यानंतर ती मनमानी वागते, आणि पाचव्यांदा तर तिला वाईट समजले जाते.
स त्वं विद्वन्धर्ममिममधिगम्य कथं नु माम्। अपत्यार्थं समुत्क्रम्य प्रमादादिव भाषसे
तू धर्म जाणणारा असूनही, हे नियम माहिती असताना, अपत्याच्या इच्छेने मला चुकीप्रमाणे का बोलतोस?
कुन्तीपुत्रेषु जातेषु धृतराष्ट्रात्मजेषु च। मद्रराजसुता पाण्डुं रहो वचनमब्रवीत्
कुंतीचे आणि धृतराष्ट्राचे पुत्र जन्मले, तेव्हा मद्रराजाची कन्या माद्रीने एकांतात पांडूला बोलले.
न मेऽस्ति त्वयि सन्तापो विगुणेऽपि परन्तप। नावरत्वे वरार्हायाः स्थित्वा चानघ नित्यदा
हे शत्रूंना जिंकणाऱ्या, तुझ्यात काही गुण नसले तरी मला तुझ्यामुळे कधीच दुःख झाले नाही; आणि मी नेहमीच तुझीच राहिले, जरी मी अधिक योग्य नवऱ्याची पात्र होते.
गान्धार्याश्चैव नृपते जातं पुत्रशतं तथा। श्रुत्वा न मे तथा दुःखमभवत्कुरुनन्दन
हे कुरुवंशाचा आनंद, गांधारीला शंभर पुत्र झाले, हे ऐकूनही मला तितके दुःख झाले नाही.
इदं तु मे महद्दुःखं तुल्यतायामपुत्रता। दिष्ट्या त्विदानीं भर्तुर्मे कुन्त्यामप्यस्ति सन्ततिः
पण माझे खरे मोठे दुःख हेच की, माझ्या बरोबरीच्या स्त्रियांमध्ये मी अपत्यरहित आहे; पण सुदैवाने आता माझ्या पतीला कुंतीमुळे संतती मिळाली आहे.
यदि त्वपत्यसन्तानं कुन्तिराजसुता मयि। कुर्यादनुग्रहो मे स्यात्तव चापि हितं भवेत्
जर राजकन्या कुंती मला अपत्य देईल, तर ती माझ्यावर उपकार करील आणि तुझ्याही हिताचे होईल.
संरम्भो हि सपत्नीत्वाद्वक्तुं कुन्तिसुतां प्रति। यदि तु त्वं प्रसन्नो मे स्वयमेनां प्रचोदय
सहपत्नीमुळे मनात अस्वस्थता येते, म्हणून कुंतीकडे बोलायला संकोच वाटतो; पण जर तू माझ्यावर प्रसन्न असशील, तर तूच तिला सांग.
ममाप्येष सदा माद्रि हृद्यर्थः परिवर्तते। न तु त्वां प्रसहे वक्तुमिष्टानिष्टविवक्षया
हे माद्री, माझ्या मनातही नेहमीच ही इच्छा फिरते; पण चांगले किंवा वाईट काहीही तुला सांगण्याचा मला धीर होत नाही.
तव त्विदं मतं मत्वा प्रयतिष्याम्यतः परम्। मन्ये ध्रुवं मयोक्ता सा वचनं प्रतिपत्स्यते
पण तुझे मत लक्षात घेऊन, मी आता प्रयत्न करीन; मला वाटते, मी सांगितल्यावर ती नक्कीच ऐकेल.
ततः कुन्तीं पुनः पाण्डुर्विविक्त इदमब्रवीत्। `अनुगृह्णीष्व कल्याणि मद्रराजसुतामपि।' कुलस्य मम सन्तानं लोकस्य च कुरु प्रियम्
मग पांडूने पुन्हा एकांतात कुंतीला सांगितले: 'हे शुभे, मद्रराजकन्येवरही कृपा कर; आपल्या वंशासाठी आणि लोकांच्या हितासाठी तिला मदत कर.'
मम चापिण्डनाशाय पूर्वेषां च महात्मनाम्। मत्प्रियार्थं च कल्याणि कुरु कल्याणमुत्तमम्
माझ्या पितरांच्या पिंडदानासाठी, पूर्वजांच्या कल्याणासाठी आणि माझ्या आनंदासाठी, हे शुभे, हे श्रेष्ठ कार्य कर.
यशसोऽर्थाय चैव त्वं कुरु कर्म सुदुष्करम्। प्राप्याधिपत्यमिन्द्रेण यज्ञैरिष्टं यशोऽर्थिना
यशासाठी, हे कठीण कार्य कर; जसे इंद्राने यशाची इच्छा ठेवून यज्ञांनी स्वामित्व मिळवले.
तथा मन्त्रविदो विप्रास्तपस्तप्त्वा सुदुष्करम्। गुरूनभ्युपगच्छन्ति यशसोऽर्थाय भामिनि
त्याचप्रमाणे, हे सुंदर, मंत्र जाणणारे ब्राह्मण कठोर तप करून यशासाठी गुरूकडे जातात.
तथा राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणाश्च तपोधनाः। चक्रुरुच्चावचं कर्म यशसोऽर्थाय दुष्करम्
तसेच सर्व राजर्षी आणि तपस्वी ब्राह्मणांनी यशासाठी अनेक कठीण कर्मे केली आहेत.
सा त्वं माद्रीं प्लवेनैव तारयैनामनिन्दिते। अपत्यसंविधानेन परां कीर्तिमवाप्नुहि
म्हणून, हे निष्कलंक, या उपायाने माद्रीला मदत कर आणि तिला अपत्य देऊन श्रेष्ठ कीर्ती मिळव.
धर्मं वै धर्मशास्त्रोक्तं यथा वदसि तत्तथा। तस्मादनुग्रहं तस्याः करोमि कुरुनन्दन
तू धर्मशास्त्रात सांगितल्याप्रमाणेच धर्म बोललास; म्हणून, कुरुकुळातील आनंदा, मी तिला माझं आशीर्वाद देतो.
एवमुक्ताऽब्रवीन्मार्द्रीं सकृच्चिन्तय दैवतम्। तस्मात्ते भविताऽपत्यमनुरूपमसंशयम्
असं म्हटल्यावर त्याने माद्रीला सांगितलं: 'एकदाच मन लावून देवतेचा स्मरण कर; मग तुला नक्कीच तुझ्यासारखं मूल मिळेल, यात शंका नाही.'
ततो मन्त्रे कृते तस्मिन्विधिदृष्टेन कर्मणा। ततो राजसुता स्नाता शयने संविवेश ह
मग विधीनुसार मंत्रोच्चार करून, राजकन्या स्नान करून आपल्या शयनगृहात गेली.
ततो माद्री विचार्यैका जगाम मनसाऽश्विनौ। तावागम्य सुतौ तस्यां जनयामासतुर्यमौ। नकुलं सहदेवं च रूपेणाप्रतिमौ भुवि
मग माद्रीने एकटीने विचार करून मनाने अश्विनी देवतांना आठवलं; ते आले आणि तिच्या पोटी दोन सुंदर पुत्र जन्माला घातले—नकुल आणि सहदेव, ज्यांच्या रूपाला पृथ्वीवर तोड नव्हता.
तथैव तावपि यमौ वागुवाचाशरीरिणी। `धर्मतो भक्तितश्चैव शीलतो विनयैस्तथा
त्याचप्रमाणे त्या जुळ्या भावांना एक अदृश्य वाणी म्हणाली: 'धर्म, भक्ती, चांगलं वागणं आणि नम्रता यांमुळे—'
सत्वरूपगुणोपेतौ भवतोऽत्यश्विनाविति। मासते तेजसाऽत्यर्थं रूपद्रविणसंपदा
'वेग, रूप आणि गुणांनी तुम्ही दोघंही अश्विनीकडूनही श्रेष्ठ व्हाल; तेज, रूप आणि संपत्तीमध्ये फारच उजळून दिसाल.'