कथं तु संभवस्तस्या दुःशलाया वदस्व मे। यथावदिह विप्रर्षे परं मेऽत्र कुतूहलम्
दुःशला कशी जन्मली, ते मला सांग. खरं खरं सांग, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, कारण मला याची फारच उत्सुकता आहे.
साध्वयं प्रश्न उद्दिष्टः पाण्डवेय ब्रवीमि ते। तां मांसपेशीं भगवान्स्वयमेव महातपाः
पांडुपुत्रा, तुझा प्रश्न योग्य आहे; मी तुला सांगतो. त्या महान तपस्व्याने स्वतःच तो मांसाचा गोळा विभागला.
शीताभिरद्भिरासिच्य भागं भागमकल्पयत्। यो यथा कल्पितो भागस्तंत धात्र्या तथा नृप
तो मांसाचा गोळा थंड पाण्याने शिंपडून, त्याने समान भाग पाडले; प्रत्येक भाग जसा तयार झाला, तसा तो धाईकडे दिला, राजन.
घृतपूर्णेषु कुण्डेषु एकैकं प्राक्षिपत्तदा। एतस्मिन्नन्तरे साध्वी गान्धारी सुदृढव्रता
मग प्रत्येक भाग तुपानं भरलेल्या भांड्यात ठेवला; त्या वेळी, गंधारी ही सती स्त्री, आपल्या व्रतात दृढ होती.
दुहितुः स्नेहसंयोगमनुध्याय वराङ्गना। `नाब्रवीत्तमृषिं किंचिद्गौरवाच्च यशस्विनी।' मनसा चिन्तयद्देवी एतत्पुत्रशतं मम
आपल्या मुलीच्या स्नेहाचा विचार करत, ती पुण्यवती स्त्री ऋषीला काही बोलली नाही, आदरामुळे गप्प राहिली; पण मनात तिने विचार केला, 'माझ्या शंभर पुत्रांची इच्छा पूर्ण होवो.'
भविष्यति न संदेहो न ब्रवीत्यन्यथा मुनिः। ममेयं परमा तुष्टिर्दुहिता मे भवेद्यदि
संशय नाही, कारण ऋषी कधीच खोटं बोलत नाही; पण मला सर्वात जास्त आनंद झाला असता, जर माझी एक कन्या झाली असती.
एका शताधिका बाला भविष्यति कनीयसी। ततो दौहित्रजाल्लोकादबाह्योऽसौ पतिर्मम
शंभर वर्षांनी लहान एक मुलगी होईल, आणि तिच्या मुलामधून माझं वंश पुढे जाईल; तो कुणी परका नसून माझ्या स्वतःच्या मुलीचा नवरा असेल.
अधिका किल नारीणां प्रीतिर्जामातृजा भवेत्। यदि नाम ममापि स्याद्दुहितैका शताधिका
म्हणतात, स्त्रीचं प्रेम जावयावर जास्त असतं; माझ्याकडेही अशी शंभर वर्षांनी लहान एकच मुलगी असावी असं वाटतं.
कृतकृत्या भवेयं वै पुत्रदौहित्रसंवृता। यदि सत्यं तपस्तप्तं दत्तं वाऽप्यथवा हुतम्
माझ्या तपामुळे, दानामुळे किंवा यज्ञामुळे जर काही फळ मिळालं असेल, तर मुलं आणि नातवंडांनी वेढले जाऊन मी कृतार्थ होईन.
गुरवस्तोषिता वापि तथाऽस्तु दुहिता मम। एतस्मिन्नेव काले तु कृष्णद्वैपायनः स्वयम्
किंवा मी माझ्या गुरुजनांना संतुष्ट केलं असेल, तर माझ्या वाट्याला एक मुलगी यावी असं होवो.
व्यभजत्स तदा पेशीं भगवानृषिसत्तमः। `गण्यमानेषु कुण्डेषु शते पूर्णे महात्मना
त्याच वेळी, कृष्णद्वैपायन ऋषींनी स्वतः त्या मांसाच्या गोळ्याचे शंभर भाग करून प्रत्येक कुंडात टाकले.
अभवच्चापरं खण्डं वामहस्ते तदा किल।' गणयित्वा शतं पूर्णमंशानामाह सौबलीम्
मग त्यांच्या डाव्या हातात एक भाग उरला; शंभर पूर्ण भाग मोजून झाल्यावर त्यांनी सुभलेची मुलगी गांधारीला सांगितलं.
पूर्णं पुत्रशतं त्वेतन्न मिथ्या वागुदाहृता। दैवयोगाच्च भागैकः परिशिष्टः शतात्परः
'शंभर पूर्णपणे पुत्र तुझ्या होणार आहेत; हे माझं वचन खोटं नाही. दैवयोगानं शंभराच्या पुढे एक भाग उरला आहे.'
एषा ते सुभगा कन्या भविष्यति यतेप्सिता
'ही भाग्यवती मुलगी तुझ्या इच्छेनुसार तुझ्या घरी जन्म घेईल.'
तं चापि प्राक्षिपत्तत्र कन्याभागं तपोधनः। `संभूता चैव कालेन सर्वेषां च यवीयसी
त्या तपस्व्याने तो मुलीचा भागही तिथेच ठेवला; आणि योग्य वेळी ती सर्वांत लहान मुलगी म्हणून जन्माला आली.
ऐतत्ते कथितं राजन्दुःशलाजन्म भारत। ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयो वर्तयिष्यामि तेऽनघ
राजा, मी तुला दुःशला हिच्या जन्माची गोष्ट सांगितली. आता अजून काही ऐकायचं असेल तर सांग, मी तुला पुढचं सांगतो.
ज्येष्ठाऽनुज्येष्ठतां तेषां नामानि च पृथक्पृथक्। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामानुपूर्व्यात्प्रकीर्तय
धृतराष्ट्राच्या मुलांची मोठेपणानुसार आणि नावं एकेक करून सांग.
दुर्योधनो युयुत्सुश्च राजन्दुःशासनस्तथा। दुःसहो दुःशलश्चैव जलसन्धः समः सहः
दुर्योधन, युयुत्सु, राजा, दुःशासन, दुःसह, दुःशल, जलसंध, सम, आणि सहा;
विन्दानुविन्दौ दुर्धर्षः सुबाहुर्दुष्प्रधर्षणः। दुर्मर्षणो दुर्मुखश्च दुष्कर्णः कर्ण एव च
विंद, अनुविंद, दुर्धर्ष, सुभाहू, दुष्प्रधर्षण, दुर्मर्षण, दुर्मुख, दुष्कर्ण आणि कर्ण;
विविंशतिर्विकर्णश्च शलः सत्वः सुलोचनः। चित्रोपचित्रौ चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः
विविंशती, विकर्ण, शल, सत्व, सुलोचन, चित्रोपचित्र, चित्राक्ष, चारुचित्र आणि शरासन;
दुर्मदो दुर्विगाहश्च विवित्सुर्विकटाननः। ऊर्णनाभः सुनाभश्च तथा नन्दोपनन्दकौ
दुर्मद, दुर्विगाह, विवित्सु, विकटानन, ऊर्णनाभ, सुनाभ, नंद आणि उपनंद;
चित्रबाणश्चित्रवर्मा सुवर्मा दुर्विमोचनः। अयोबाहुर्महाबाहुश्चित्राङ्गश्चित्रकुण्डलः
चित्रबाण, चित्रवर्मा, सुवर्मा, दुर्विमोचन, अयोबाहू, महाबाहू, चित्रांग आणि चित्रकुंडल;
भीमवेगो भीमबलो बलाकी बलवर्धनः। उग्रायुधः सुषेणश्च कुण्डधारो महोदरः
भीमवेग, भीमबल, बलाकी, बलवर्धन, उग्रायुध, सुसेण, कुंडधार आणि महोदर;
चित्रायुधो निषङ्गी च पाशी वृन्दारकस्तथा। दृढवर्मा दृढक्षत्रः सोमकीर्तिरनूदरः
चित्रायुध, निषंगी, पाशी, वृंदारक, दृढवर्मा, दृढक्षत्र, सोमकीर्ति आणि अनूदर.
दृढसन्धो जरासन्धः सत्यसन्धः सदः सुवाक्। उग्रश्रवा उग्रसेनः सेनानीर्दुष्पराजयः
जरासंध हा आपल्या मैत्रीमध्ये ठाम, नेहमीच वचनाला जागणारा, सभेत गोड बोलणारा, आपल्या पराक्रमासाठी प्रसिद्ध, मोठ्या सैन्याचा मालक आणि युद्धात जिंकता येणे कठीण असा होता.
अपराजितः कुण्डशायी विशालाक्षो दुराधरः। दृढहस्तः सुहस्तश्च वातवेगसुवर्चसौ
तो कधीही न हरता येणारा, काट्यांच्या खाटेवर झोपणारा, मोठ्या डोळ्यांचा, जिंकता न येणारा, मजबूत हाताचा, कुशल हाताचा आणि वाऱ्यासारखी ताकद व तेज असलेला होता.
आदित्यकेतुर्बह्वाशी नागदत्तोऽग्रयाय्यपि। कवची क्रथनः कुण्डी कुण्डधारो धनुर्धरः
तो सूर्यध्वज धारण करणारा, भरपूर खाणारा, नागांनी लाभलेला, सन्मान मिळवणाऱ्यांत पहिला, कवच घालणारा, शत्रूंचा पराभव करणारा, कुंडले घालणारा, धनुष्य चालविण्यात पटाईत असा होता.
उग्रभीमरथौ वीरौ वीरबाहुरलोलुपः। अभयो रौद्रकर्मा च तथा दृढरथाश्रयः
तो रथावर अत्यंत भयंकर आणि पराक्रमी, शूर, बलवान हाताचा, कधीही न थकणारा, निर्भय, भयानक कृत्य करणारा आणि आपल्या रथावर ठाम राहणारा होता.
अनाधृष्यः कुण्डभेदी विरावी चित्रकुण्डलः। प्रमथश्च प्रमाथी च दीर्घरोमश्च वीर्यवान्
तो कुणीही जिंकू न शकणारा, कुंडले फोडणारा, मोठ्या आवाजात बोलणारा, चमकदार कुंडले घालणारा, शत्रूंना हरवणारा आणि नष्ट करणारा, लांब केसांचा आणि पराक्रमाने भरलेला होता.
दीर्घबाहुर्महाबाहुर्व्यूढोराः कनकध्वजः। कुण्डाशी विराजाश्चैव दुःशला च शताधिका
तो लांब हाताचा, अत्यंत बलवान, रुंद छातीचा, सोन्याचा ध्वज घेणारा, कुंडले खाणारा, तेजस्वी आणि दु:शला ही शंभराहून अधिक श्रेष्ठ अशी होती.