निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः। तमहं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयम्
धर्माच्या बाबतीत ज्याचे हेतू गुप्त असतात, असा तो दुर्वास ऋषी म्हणून ओळखला जातो. मी सर्वतोपरी प्रयत्न करून त्या दृढनिश्चयी ब्राह्मणाला संतुष्ट केलं.
स मेऽभिचारसंयुक्तमाचष्ट भगवान्वरम्। मन्त्रं त्विमं च मे प्रादादब्रवीच्चैव मामिदम्
मग त्या पूज्य ऋषींनी मला एका विधीशी संबंधित वर दिला आणि हा मंत्र दिला, तसेच काही शब्द सांगितले.
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि। अकामो वा सकामो वा वशं ते समुपैष्यति
हा मंत्र ज्या ज्या देवतेसाठी वापरशील, इच्छा असो वा नसो, ती देवता तुझ्या अधीन येईल.
तस्य तस्य प्रसादात्ते राज्ञि पुत्रो भविष्यति। इत्युक्ताऽहं तदा तेन पितृवेश्मनि भारत
त्या देवतेच्या कृपेने, राजन, तुला पुत्रप्राप्ती होईल, असं त्या वेळी वडिलांच्या घरी त्या ब्राह्मणाने मला सांगितलं होतं, हे भरता.
ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तस्य कालोऽयमागतः। अनुज्ञाता त्वया देवमाह्वयेयमहं नृप
त्या ब्राह्मणाचं वचन खरं आहे आणि आता तो काळ आलाय. तुझ्या परवानगीने, राजन, मी एखाद्या देवतेला आवाहन करणार आहे.
यां मे विद्यां महाराज अददात्स महायशाः। तयाऽऽहूतः सुरः पुत्रं प्रदास्यति सुरोपमम्। अनपत्यकृतं यस्ते शोकं वीर विनेष्यति
त्या तेजस्वी ऋषीने मला जी विद्या दिली, राजाधिराजा, त्याच्या बळावर मी एखाद्या देवतेला बोलावलं तर तो देव तुला देवांसारखा पुत्र देईल आणि तुझ्या अपत्य नसल्यामुळे असलेला दु:ख दूर करील, हे वीर.
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामादितः कथितं त्वया। ऋषेः प्रसादात्तु शतं न च कन्या प्रकीर्तिता
धृतराष्ट्राच्या मुलांची गोष्ट, ऋषीच्या कृपेने शंभर पुत्र झाले, तू आधीच सांगितलीस; पण कन्येचा उल्लेख केला नाहीस.
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च कन्या चैका शताधिका। गान्धारराजदुहिता शतपुत्रेति चानघ
वैश्यापुत्र युयुत्सु आणि एक कन्या, म्हणजे शंभराहून अधिक अपत्ये; गंधारराजाची कन्या, जिला 'शंभर पुत्रांची माता' असं म्हणतात, हे निष्पापा.
उक्ता महर्षिणा तेन व्यासेनामिततेजसा। कथं त्विदानीं भगवन्कन्यां त्वं तु ब्रवीषि मे
महर्षी व्यासांनी हे असं सांगितलं होतं; पण आता, भगवन्, तू मला कन्येची गोष्ट सांगतोस, हे कसं?
यदि भागशतं पेशी कृता तेन महर्षिणा। न प्रजास्यति चेद्भूयः सौबलेयी कथंचन
जर त्या महर्षींनी एकशे भाग केले आणि त्यापेक्षा जास्त अपत्य होणार नव्हतं, तर सौबलीची कन्या कशी जन्मली?
कथं तु संभवस्तस्या दुःशलाया वदस्व मे। यथावदिह विप्रर्षे परं मेऽत्र कुतूहलम्
दुःशला कशी जन्मली, ते मला सांग. खरं खरं सांग, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, कारण मला याची फारच उत्सुकता आहे.
साध्वयं प्रश्न उद्दिष्टः पाण्डवेय ब्रवीमि ते। तां मांसपेशीं भगवान्स्वयमेव महातपाः
पांडुपुत्रा, तुझा प्रश्न योग्य आहे; मी तुला सांगतो. त्या महान तपस्व्याने स्वतःच तो मांसाचा गोळा विभागला.
शीताभिरद्भिरासिच्य भागं भागमकल्पयत्। यो यथा कल्पितो भागस्तंत धात्र्या तथा नृप
तो मांसाचा गोळा थंड पाण्याने शिंपडून, त्याने समान भाग पाडले; प्रत्येक भाग जसा तयार झाला, तसा तो धाईकडे दिला, राजन.
घृतपूर्णेषु कुण्डेषु एकैकं प्राक्षिपत्तदा। एतस्मिन्नन्तरे साध्वी गान्धारी सुदृढव्रता
मग प्रत्येक भाग तुपानं भरलेल्या भांड्यात ठेवला; त्या वेळी, गंधारी ही सती स्त्री, आपल्या व्रतात दृढ होती.
दुहितुः स्नेहसंयोगमनुध्याय वराङ्गना। `नाब्रवीत्तमृषिं किंचिद्गौरवाच्च यशस्विनी।' मनसा चिन्तयद्देवी एतत्पुत्रशतं मम
आपल्या मुलीच्या स्नेहाचा विचार करत, ती पुण्यवती स्त्री ऋषीला काही बोलली नाही, आदरामुळे गप्प राहिली; पण मनात तिने विचार केला, 'माझ्या शंभर पुत्रांची इच्छा पूर्ण होवो.'
भविष्यति न संदेहो न ब्रवीत्यन्यथा मुनिः। ममेयं परमा तुष्टिर्दुहिता मे भवेद्यदि
संशय नाही, कारण ऋषी कधीच खोटं बोलत नाही; पण मला सर्वात जास्त आनंद झाला असता, जर माझी एक कन्या झाली असती.
एका शताधिका बाला भविष्यति कनीयसी। ततो दौहित्रजाल्लोकादबाह्योऽसौ पतिर्मम
शंभर वर्षांनी लहान एक मुलगी होईल, आणि तिच्या मुलामधून माझं वंश पुढे जाईल; तो कुणी परका नसून माझ्या स्वतःच्या मुलीचा नवरा असेल.
अधिका किल नारीणां प्रीतिर्जामातृजा भवेत्। यदि नाम ममापि स्याद्दुहितैका शताधिका
म्हणतात, स्त्रीचं प्रेम जावयावर जास्त असतं; माझ्याकडेही अशी शंभर वर्षांनी लहान एकच मुलगी असावी असं वाटतं.
कृतकृत्या भवेयं वै पुत्रदौहित्रसंवृता। यदि सत्यं तपस्तप्तं दत्तं वाऽप्यथवा हुतम्
माझ्या तपामुळे, दानामुळे किंवा यज्ञामुळे जर काही फळ मिळालं असेल, तर मुलं आणि नातवंडांनी वेढले जाऊन मी कृतार्थ होईन.
गुरवस्तोषिता वापि तथाऽस्तु दुहिता मम। एतस्मिन्नेव काले तु कृष्णद्वैपायनः स्वयम्
किंवा मी माझ्या गुरुजनांना संतुष्ट केलं असेल, तर माझ्या वाट्याला एक मुलगी यावी असं होवो.
व्यभजत्स तदा पेशीं भगवानृषिसत्तमः। `गण्यमानेषु कुण्डेषु शते पूर्णे महात्मना
त्याच वेळी, कृष्णद्वैपायन ऋषींनी स्वतः त्या मांसाच्या गोळ्याचे शंभर भाग करून प्रत्येक कुंडात टाकले.
अभवच्चापरं खण्डं वामहस्ते तदा किल।' गणयित्वा शतं पूर्णमंशानामाह सौबलीम्
मग त्यांच्या डाव्या हातात एक भाग उरला; शंभर पूर्ण भाग मोजून झाल्यावर त्यांनी सुभलेची मुलगी गांधारीला सांगितलं.
पूर्णं पुत्रशतं त्वेतन्न मिथ्या वागुदाहृता। दैवयोगाच्च भागैकः परिशिष्टः शतात्परः
'शंभर पूर्णपणे पुत्र तुझ्या होणार आहेत; हे माझं वचन खोटं नाही. दैवयोगानं शंभराच्या पुढे एक भाग उरला आहे.'
एषा ते सुभगा कन्या भविष्यति यतेप्सिता
'ही भाग्यवती मुलगी तुझ्या इच्छेनुसार तुझ्या घरी जन्म घेईल.'
तं चापि प्राक्षिपत्तत्र कन्याभागं तपोधनः। `संभूता चैव कालेन सर्वेषां च यवीयसी
त्या तपस्व्याने तो मुलीचा भागही तिथेच ठेवला; आणि योग्य वेळी ती सर्वांत लहान मुलगी म्हणून जन्माला आली.
ऐतत्ते कथितं राजन्दुःशलाजन्म भारत। ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयो वर्तयिष्यामि तेऽनघ
राजा, मी तुला दुःशला हिच्या जन्माची गोष्ट सांगितली. आता अजून काही ऐकायचं असेल तर सांग, मी तुला पुढचं सांगतो.
ज्येष्ठाऽनुज्येष्ठतां तेषां नामानि च पृथक्पृथक्। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामानुपूर्व्यात्प्रकीर्तय
धृतराष्ट्राच्या मुलांची मोठेपणानुसार आणि नावं एकेक करून सांग.
दुर्योधनो युयुत्सुश्च राजन्दुःशासनस्तथा। दुःसहो दुःशलश्चैव जलसन्धः समः सहः
दुर्योधन, युयुत्सु, राजा, दुःशासन, दुःसह, दुःशल, जलसंध, सम, आणि सहा;
विन्दानुविन्दौ दुर्धर्षः सुबाहुर्दुष्प्रधर्षणः। दुर्मर्षणो दुर्मुखश्च दुष्कर्णः कर्ण एव च
विंद, अनुविंद, दुर्धर्ष, सुभाहू, दुष्प्रधर्षण, दुर्मर्षण, दुर्मुख, दुष्कर्ण आणि कर्ण;
विविंशतिर्विकर्णश्च शलः सत्वः सुलोचनः। चित्रोपचित्रौ चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः
विविंशती, विकर्ण, शल, सत्व, सुलोचन, चित्रोपचित्र, चित्राक्ष, चारुचित्र आणि शरासन;