कुन्त्याः पाण्डोश्च राजेन्द्र कुन्तिभोजो महीपतिः। कृत्वोद्वाहं तदा तं तु नानावसुभिरर्चितम्। स्वपुरं प्रेषयामास स राजा कुरुसत्तम
कुंती आणि पांडूचा विवाह झाल्यावर, कुंतिभोज राजाने त्यांना विविध मौल्यवान वस्तूंनी सन्मानित करून, कुरुवंशातील श्रेष्ठ पांडूला आपल्या नगरात पाठवले.
ततो बलेन महता नानाध्वजपताकिना। स्तूयमानः स चाशीर्भिर्ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः
मग मोठ्या सैन्यासह, विविध ध्वजांनी सजवलेल्या रथांसह, ब्राह्मण आणि महर्षींच्या आशीर्वादाने गौरवले जाऊन—
संप्राप्य नगरं राजा पाण्डुः कौरवनन्दनः। न्यवेशत तां भार्यां कुन्तीं स्वभवने प्रभुः
—कौरवकुलाचा आनंद पांडू राजा आपल्या नगरात पोहोचला आणि कुंतीला आपल्या राजमहलात ठेवले.
ततः शान्तनवो भीष्मो राज्ञः पाण्डोर्यशस्विनः। विवाहस्यापरस्यार्थे चकार मतिमान्मतिम्
त्यावेळी शांतनूचा पुत्र, बुद्धिमान आणि कीर्तीमान भीष्म, पांडू राजाच्या दुसऱ्या विवाहाचा विचार करू लागला.
सोऽमात्यैः स्थविरैः सार्धं ब्राह्मणैश्च महर्षिभिः। बलेन चतुरङ्गेण ययौ मद्रपतेः पुरम्
तो आपल्या वृद्ध मंत्र्यांसह, ब्राह्मण आणि महर्षींसह, तसेच चतुरंग सैन्यासह मद्रराजाच्या नगरात गेला.
तमागतमभिश्रुत्य भीष्मं वाहीकपुङ्गवः। प्रत्युद्गम्यार्चयित्वा च पुरं प्रावेशयन्नृपः
भीष्म आला हे कळताच, वाहिकांचा श्रेष्ठ राजा त्याच्या स्वागताला गेला, त्याचा सन्मान केला आणि त्याला नगरात आणले.
दत्त्वा तस्यासनं शुभ्रं पाद्यमर्घ्यं तथैव च। मधुपर्कं च मद्रेशः पप्रच्छागमनेऽर्थिताम्
मद्रराजाने त्याला सुंदर आसन, पाय धुण्याचे पाणी, अर्घ्य आणि मधुपर्क दिला आणि येण्याचे कारण विचारले.
तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं कुरूद्वहः। आगतं मां विजानीहि कन्यार्थिनमरिन्दम
कुरुवंशाचा गौरव भीष्म मद्रराजाला म्हणाला, 'हे अरिंदम, मी कन्येच्या शोधात आलो आहे हे जाणून ठेव.'
श्रूयते भवतः साध्वी स्वसा माद्री यशस्विनी। तामहं वरयिष्यामि पाण्डोरर्थे यशस्विनीम्
'तुमची भगिनी माद्री ही सद्गुणी आणि कीर्तीवान आहे असे ऐकले आहे; मी तिला कीर्तीमान पांडूसाठी वधू म्हणून मागतो.'
युक्तरूपो हि संबन्धे त्वं नो राजन्वयं तव। एतत्संचिन्त्य मद्रेश गृहाणास्मान्यथाविधि
'राजा, तू आमच्या नातेसंबंधाला योग्य आहेस आणि आमचा वंश तुझ्या वंशाशी जुळतो; हे लक्षात घे आणि योग्य प्रकारे आम्हाला स्वीकार.'
तमेवंवादिनं भीष्मं प्रत्यभाषत मद्रपः। न हि मेऽन्यो वरस्त्वत्तः श्रेयानिति मतिर्मम
भीष्म असे बोलल्यावर मद्र देशाचा राजा म्हणाला, "तुमच्यापेक्षा योग्य असा दुसरा कोणताही पर्याय नाही, हे माझं ठाम मत आहे."
पूर्वैः प्रवर्तितं किंचित्कुलेऽस्मिन्नृपसत्तमैः। साधु वा यदि वाऽसाधु तन्नातिक्रान्तुमुत्सहे
या कुळात आमच्या पूर्वजांनी जे काही ठरवलं आहे, ते चांगलं असो किंवा वाईट, मी ते ओलांडू शकत नाही.
व्यक्तं तद्भवतश्चापि विदितं नात्र संशयः। न च युक्तं तथा वक्तुं भवान्देहीति सत्तम
हे तुलाही नीट माहित आहे, यात काहीच शंका नाही. आणि अशा प्रकारे बोलणं तुझ्यासारख्या श्रेष्ठ पुरुषाला योग्य नाही.
कुलधर्मः स नो वीर प्रमाणं परमं च तत्। तेन त्वां न ब्रवीम्येतदसंदिग्धं वचोऽरिहन्
कुळधर्म हा आमच्यासाठी सर्वांत मोठा आधार आहे, हे मी नक्कीपणाने सांगतो, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, मी हे बोलताना मनात काहीच शंका ठेवलेली नाही.
तं भीष्मः प्रत्युवाचेदं मद्रराजं जनाधिपः। धर्म एष परो राजन्स्वयमुक्तः स्वयंभुवा
तेव्हा भीष्म, लोकांचा स्वामी, मद्रराजाला म्हणाला, "राजा, हा धर्म सर्वांत श्रेष्ठ आहे, आणि तो स्वतः ब्रह्मदेवाने सांगितला आहे."
नात्र कश्चन दोषोऽस्ति पूर्वैर्विधिरयं कृतः। विदितेयं च ते शल्य मर्यादा साधुसंमता
यात काहीही दोष नाही, कारण हा नियम पूर्वजांनीच ठरवला आहे. शल्य, ही मर्यादा तुलाही माहित आहे आणि सज्जन लोकांनी मान्य केलेली आहे.
इत्युक्त्वा स महातेजाः शातकुम्भं कृताकृतम्। रत्नानि च विचित्राणि शल्यायादात्सहस्रशः
असं म्हणून तेजस्वी भीष्माने शल्याला हजारो सोन्याची भांडी, तयार व न तयार, आणि वेगवेगळी मौल्यवान रत्ने दिली.
गजानश्वान्रथांश्चैव वासांस्याभरणानि च। मणिमुक्ताप्रवालं च गाङ्गेयो व्यसृजच्छुभम्
गंगेपुत्र भीष्माने शुभ अशा हत्ती, घोडे, रथ, वस्त्र, दागिने आणि मणी, मोती, प्रवाळ यांच्या माळा अशा अनेक भेटी दिल्या.
तत्प्रगृह्य धनं सर्वं शल्यः संप्रतीमानसः। ददौ तां समलङ्कृत्य स्वसारं कौरवर्षभे
ते सर्व धन घेऊन, समाधानाने शल्याने आपल्या बहिणीला सुंदर अलंकार घालून कौऱवांच्या श्रेष्ठ पुरुषाला दिलं.
स तां माद्रीमुपादाय भीष्मः सागरगासुतः। आजगाम पुरीं धीमान्प्रविष्टो गजसाह्वयम्
मद्रीला घेऊन, सागरातून जन्मलेल्या बुद्धिमान भीष्माने गजद्वार नावाच्या नगरीत प्रवेश केला.
तत इष्टेऽहनि प्राप्ते मुहूर्ते साधुसंमते। `विवाहं कारायामास भीष्मः पाण्डोर्महात्मनः।' जग्राह विधिवत्पाणिं माद्र्याः पाण्डुर्नराधिपः
शुभ मुहूर्तावर, भीष्माने पांडूच्या विवाहाची व्यवस्था केली. पांडू राजाने विधिपूर्वक मद्रीचा हात धरला.
ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा कुरुनन्दनः। स्थापयामास तां भार्यां शुभे वेश्मनि भामिनीं
विवाह झाल्यावर, कौऱवांचा राजा पांडूने आपल्या तेजस्वी पत्नीला सुंदर महालात ठेवले.
स ताभ्यां व्यचरत्सार्धं भार्याभ्यां राजसत्तमः। कुन्त्या माद्र्या च राजेन्द्रो यथाकामं यथासुखम्
राजसत्ताधीश पांडू आपल्या दोन पत्नी कुंती आणि मद्रीसोबत मनासारखा व सुखाने राहू लागला.
ततः स कौरवो राजा विहृत्य त्रिदशा निशाः। जिगीषया महीं पाण्डुर्निरक्रामत्पुरात्प्रभो
मग तीन रात्री घालवून, कौऱवांचा राजा पांडू पृथ्वी जिंकण्याच्या इच्छेने, प्रभो, नगरातून निघून गेला.
स भीष्मप्रमुखान्वृद्धानभिवाद्य प्रणम्य च। धृतराष्ट्रं च कौरव्यं तथान्यान्कुरुसत्तमान्। आमन्त्र्य प्रययौ राजा तैश्चैवाप्यनुमोजितः
भीष्म आणि इतर वडीलधाऱ्यांना वंदन करून, धृतराष्ट्र आणि इतर कौऱव श्रेष्ठांना निरोप देऊन, त्यांच्या अनुमतीने राजा निघून गेला.
मङ्गलाचारयुक्ताभिराशीर्भिरभिनन्दितः। गजवाजिरथौघेन बलेन महताऽगमत्
मंगलकार्य आणि शुभाशीर्वादांनी सन्मानित होऊन, पांडू मोठ्या सैन्यासह — हत्ती, घोडे, रथ यांच्या समूहासह — मार्गस्थ झाला.
स राजा देवगर्भाभो विजिगीषुर्वसुन्धराम्। हृष्टपुष्टबलैः प्रायात्पाण्डुः शत्रूननेकशः
देवतुल्य तेज असलेला राजा पांडू, पृथ्वी जिंकण्याच्या इच्छेने, आनंदी व बळकट सैन्यासह अनेक शत्रूंच्या विरोधात निघाला.
पूर्वमागस्कृतो गत्वा दशार्णाः समरे जिताः। पाण्डुना नरसिंहेन कौरवाणां यशोभृता
सर्वप्रथम, पांडू या नरसिंहाने, कौऱवांचा यश वाढवणारा, दशार्ण देशात जाऊन युद्धात त्यांना जिंकले.
ततः सेनामुपादाय पाण्डुर्नानाविधध्वजाम्। प्रभूतहस्त्यश्वयुतां पदातिरथसंकुलाम्
मग पांडूने आपली सेना गोळा केली, जी वेगवेगळ्या झेंड्यांनी सजलेली होती, हत्ती, घोडे, पायदळ आणि रथांनी भरलेली होती.
आगस्कारी महीपानां बहूनां बलदर्पितः। गोप्ता मगधराष्ट्रस्य दीर्घो राजगृहे हतः
तो अनेक राजांमध्ये धाडसी आणि आपल्या बळाचा गर्व असलेला, मगध देशाचा रक्षण करणारा, राजगृह या लांब शहरात मारला गेला.