नियुक्ता सा पितुर्गेहे ब्राह्मणातिथिपूजने। उग्रं पर्यचरत्तत्र ब्राह्मणं संशितब्रतम्
ती कन्या वडिलांच्या घरी ब्राह्मण पाहुण्यांची सेवा करण्यासाठी नेमली गेली आणि तिथे तिने कठोर व्रत पाळणाऱ्या एका ब्राह्मणाची मनापासून सेवा केली.
निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः। तमुग्रं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयत्
धर्माच्या गूढ हेतूने वागणारा, दुर्वासा म्हणून ओळखला जाणारा तो कठोर ऋषी, तिने सर्वतोपरी प्रयत्न करून संतुष्ट केला.
दध्याज्यकादिभिर्नित्यं व्यञ्जनैः प्रत्यहं शुभा। सहस्रसङ्ख्यैर्योगीन्द्रमुपचारदनुत्तमा
ती शुभ कन्या रोज दही, तूप आणि इतर असंख्य स्वादिष्ट पदार्थांनी त्या योगीला उत्तम पाहुणचार करत असे.
दुर्वासा वत्सरस्यान्ते ददौ मन्त्रमनुत्तमम्'। यशस्विन्यै पृथायै तदापद्धर्मान्ववेक्षया। अभिचाराभिसंयुक्तमब्रवीच्चैव तां मुनिः
वर्ष संपल्यावर, दुर्वासांनी तिच्या संकटातील धर्मपालन पाहून, पृथा या कीर्तीमान कन्येला एक श्रेष्ठ मंत्र दिला आणि त्याचा विशेष उपयोग कसा करावा हे सांगितलं.
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि। तस्य तस्य प्रभावेण तव पुत्रो भविष्यति
हा मंत्र ज्या ज्या देवतेला तू उच्चारून बोलावशील, त्या त्या देवतेच्या सामर्थ्याने तुला पुत्र प्राप्त होईल.
तथोक्ता सा तु विप्रेण कुन्ती कौतूहलान्विता। कन्या सती देवमर्कमाजुहाव यशस्विनी
त्या ब्राह्मणाने सांगितल्याप्रमाणे, कुतूहलाने भरलेल्या, पवित्र आणि कीर्तीमान कुंतीने, ती कन्या असतानाच, सूर्यदेवतेला बोलावलं.
ततो घनान्तरं कृत्वा स्वमार्गं तपनस्तदा। उपतस्थे स तां कन्यां पृथां पृथुललोचनाम्
मग सूर्यदेवाने मेघांतून मार्ग काढून, मोठ्या डोळ्यांची पृथा या कन्येजवळ येऊन उभा राहिला.
सा ददर्श तमायान्तं भास्करं लोकभावनम्। विस्मिता चानवद्याङ्गी दृष्ट्वा तन्महदद्भुतम्
ती निष्कलंक रूपाची कन्या, जगाचा पालनकर्ता तेजस्वी सूर्य जवळ येताना पाहून, त्या अद्भुत दृश्याने अचंबित झाली.
आहूतोपस्थितं भद्रे ऋषिमन्त्रेण चोदितम्। विद्धि मां पुत्रलाभाय देवमर्कं शुचिस्मिते
ऋषीच्या मंत्राने बोलावल्यावर, सूर्यदेव म्हणाले, 'हे पवित्र हास्य असलेल्या कन्ये, मी पुत्रप्राप्तीसाठी आलोय, ओळख मला सूर्य म्हणून.'
पुत्रस्ते निर्मितः सुभ्रु शृणु महादृक्छुभानने। आदित्ये कुण्डले बिभ्रत्कवचं चैव मामकम्
'सुंदर भुवया असलेल्या कन्ये, तुझा पुत्र तयार झाला आहे, ऐक, सुंदर मुख असलेल्या आणि मोठ्या दृष्टीच्या कन्ये, तो माझे कुंडल आणि कवच घालून जन्माला येईल.'
शस्त्रास्त्राणामभेद्यश्च भविष्यति शुचिस्मिते। नास्य किंचिददेयं च ब्राह्मणेभ्यो भविष्यति
'तो शस्त्रास्त्रांना भेदता येणार नाही असा असेल, हे पवित्र हास्य असलेल्या कन्ये, आणि त्याच्याकडून ब्राह्मणांना कधीच काही नाकारलं जाणार नाही.'
चोद्यमानो मया चापि न क्षमं चिन्तयिष्यति। दास्यत्येव हि विप्रेभ्यो मानी चैव भविष्यति
'मी जरी त्याला नकार द्यायला सांगितलं, तरी तो कधीच नकार देणार नाही; तो नेहमी ब्राह्मणांना दान देईल आणि अभिमानीही असेल.'
एवमुक्ता ततः कुन्ती गोपतिं प्रत्युवाच ह। कन्या पितृसा चाहं पुरुषार्थो न चैव मे
हे ऐकून, कुंतीने तेजाचा स्वामी सूर्याला उत्तर दिलं, 'मी वडिलांनी दिलेली कन्या आहे, आणि माझा पती नाही.'
कश्चिन्मे ब्राह्मणः प्रादाद्वरं विद्यां च शत्रुहन्। तद्विजिज्ञासयाऽऽह्वानं कृतवत्यस्मि ते विभो
'एका ब्राह्मणाने मला वर आणि विद्या दिली, हे शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, आणि त्या कुतूहलातून मी तुला बोलावलं.'
एतस्मिन्नपराधे त्वां शिरसाऽहं प्रसादये। योषितो हि सदा रक्ष्यास्त्वपराधेऽपि नित्यशः
'या अनवधानाने घडलेल्या चुकीसाठी मी तुला वाकून क्षमा मागते; कारण स्त्रियांना नेहमीच, चुकल्या तरी, जपलं पाहिजे.'
वेदाहं सर्वमेवैतद्यद्दुर्वासा वरं ददौ। संत्यज्य भयमेवेह क्रियतां सङ्गमो मम
'दुर्वासांनी दिलेला वर मला पूर्णपणे माहीत आहे; भीती बाजूला ठेवून, इथेच आपला संग होऊ दे.'
अमोघं दर्शनं मह्यमाहूतश्चास्मि ते शुभे। वृथाऽऽह्वानेऽपि ते भीरु दोषः स्यान्नात्र संशयः
माझं दर्शन कधीच व्यर्थ जात नाही, आणि तू मला बोलावलं आहेस, हे शुभे. जरी तुझं बोलावणं उगाचच असलं, तरीही, भीरू, त्याचा दोष नक्कीच तुझ्यावर येईल — यात काहीच शंका नाही.
यद्येवं मन्यसे भीरु किमाह्वयसि भास्करम्। यदि मामवजानासि ऋषिः स न भविष्यति
जर तुला असंच वाटत असेल, भीरू, तर मग तू सूर्याला का बोलावलं? जर तू मला दुर्लक्ष केलंस, तर ऋषींचं वरदानही फळाला येणार नाही.
मन्त्रदानेन यस्मात्त्वमवलेपेन दर्पिता। कुलं च तेऽद्य धक्ष्यामि क्रोधदीप्तेन चक्षुषा
मंत्र मिळाल्यामुळे तू गर्वित झाली आहेस आणि अहंकाराने फुगली आहेस, म्हणून आज मी माझ्या रागाने तुझं घराणं जाळून टाकीन.
एवमुक्ता बहुविधं सान्त्वपूर्वं विवस्वता। सा तु नैच्छद्वरारोहा कन्याहमिति भारत
सूर्याने अशा अनेक प्रकारे शांतपणे सांगितल्यावरही, ती सुंदर कन्या म्हणाली, 'मी अजूनही कुमारिका आहे,' म्हणून तिने मान्यता दिली नाही.
बन्धुपक्षभयाद्भीता लज्जया च यशस्विनी। तामर्कः पुनरेवेदब्रवीद्भरतर्षभ।।?
नातेवाईकांची भीती आणि लाज यामुळे ती तेजस्विनी घाबरली होती; तेव्हा सूर्याने पुन्हा तिला संबोधून सांगितलं, हे भरतश्रेष्ठा.
मत्प्रसादान्न ते राज्ञि भविता दोष इत्युत
माझ्या कृपेने, राणी, तुझ्यावर काहीही दोष येणार नाही.
प्रसीद भगवन्मह्यमवलेपो हि नास्ति मे। त्वयैव परिहार्यं स्यात्कन्याभावस्य दूषणम्
माझ्यावर कृपा कर, भगवंत, मला काहीही गर्व नाही. कुमारिकेचं पावित्र्य हरपण्याचा कलंक फक्त तूच दूर करू शकतोस.
व्यपयातु भयं तेऽद्य कुमारं प्रसमीक्षसे। मया त्वं चाप्यनुज्ञाता पुनः कन्या भविष्यसि
आज तुझी भीती नाहीशी होईल; तू मुलाला पाहशील. माझ्या अनुमतीने, तू पुन्हा कुमारिका होशील.
एवमुक्ता ततः कुन्ती संप्रहृष्टतनूरुहा। सङ्गताऽभूत्तदा सुभ्रूरादित्येन महात्मना
असं सांगितल्यावर, कुंतीच्या अंगावर आनंदाने रोमांच उभे राहिले आणि त्या वेळी ती सुंदर भुवया असलेली कुंती त्या महान आत्म्याच्या सूर्याशी एकरूप झाली.
प्रकाशकर्मा तपनः कन्यागर्भं ददौ पुनः।' तत्र वीरः समभवत्सर्वशस्त्रभृतां वरः
प्रकाशमान आणि तेजस्वी सूर्याने पुन्हा त्या कुमारिकेच्या गर्भात बाळ दिलं; तिथे एक वीर जन्माला आला, जो सर्व शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ होता.
आमुक्तकवचः श्रीमान्देवगर्भः श्रियान्वितः। सहजं कवचं बिभ्रत्कुण्डलोद्द्योतिताननः
तो बाळ जन्मतःच कवचासह, तेजस्वी, दिव्य आणि सौंदर्याने युक्त होता; त्याने नैसर्गिक कवच घातलं होतं आणि त्याच्या चेहऱ्यावर कुंडलांचा प्रकाश झळकत होता.
अजायत सुतः कर्णः सर्वलोकेषु विश्रुतः। प्रादाच्च तस्यै कन्यात्वं पुनः स परमद्युतिः
तो पुत्र म्हणजे कर्ण, जो सर्व लोकांत प्रसिद्ध झाला; आणि त्या तेजस्वीने तिला पुन्हा कुमारिकेचं पावित्र्य दिलं.
दत्त्वा च तपतां श्रेष्ठो दिवमाचक्रमे ततः। दृष्ट्वा कुमारं जातं सा वार्ष्णेयी दीनमानसा
मग त्या सर्वांत तेजस्वी सूर्याने बाळ देऊन स्वर्गाकडे प्रस्थान केलं; आणि तो मुलगा जन्माला आल्यावर, वृष्णिवंशज कुंतीच्या मनात दुःख दाटून आलं.
एकाग्रं चिन्तयामास किं कृत्वा सुकृतं भवेत्। गूहमानापचारं सा बन्धुपक्षभयात्तदा
ती एकाग्रतेने विचार करू लागली — 'काय केल्याने माझं कल्याण होईल?' आपली चूक लपवत, ती त्या वेळी नातेवाईकांची भीती बाळगत होती.