ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम्। बलिः सुदेष्णां स्वां भार्यां तस्मै स प्राहिणोत्पुनः
मग बलीने पुन्हा त्या श्रेष्ठ ऋषीला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला आणि पुन्हा आपल्या पत्नी सुदेष्णेला त्याच्याकडे पाठवले.
तां स दीर्घतमाङ्गेषु स्पृष्ट्वा देवीमथाब्रवीत्। भविष्यन्ति कुमारास्ते तेजसाऽऽदित्यवर्चसः
त्या राणीच्या अंगांना स्पर्श करून ऋषी म्हणाले, "तुला सूर्याच्या तेजासारखे तेजस्वी पुत्र होणार आहेत."
अङ्गो वङ्गः कलिङ्गश्च पुण्ड्रः सुह्मश्च ते सुताः। तेषां देशाः समाख्याताः स्वनामकथिता भुवि
अंग, वंग, कलिंग, पुण्ड्र आणि सुह्म हे तुझे पुत्र होतील; त्यांच्या नावावर त्यांच्या देशांची नावे पडली आहेत आणि ते पृथ्वीवर प्रसिद्ध झाले आहेत.
अङ्गस्याङ्गोऽभवद्देशो वङ्गो वङ्गस्य च स्मृतः। कलिङ्गविषयश्चैव कलिङ्गस्य च स स्मृतः
अंगाचा देश 'अंग' म्हणून ओळखला गेला, वंगाचा देश 'वंग' म्हणून, आणि कलिंगाचा प्रदेश 'कलिंग' म्हणून प्रसिद्ध झाला.
पुण्ड्रस्य पुण्ड्राः प्रख्याताः सुह्माः सुह्मस्य च स्मृताः। एवं बलेः पुरा वंशः प्रख्यातो वै महर्षिजः
पुण्ड्राचा देश 'पुण्ड्र' म्हणून, आणि सुह्माचा 'सुह्म' म्हणून प्रसिद्ध झाला; अशा प्रकारे बलीच्या वंशाचा, जो महर्षीच्या कृपेने झाला, लौकिक झाला.
एवमन्ये महेष्वासा ब्राह्मणैः क्षत्रिया भुवि। जाताः परमधर्मज्ञा वीर्यवन्तो महाबलाः। एतच्छ्रुत्वा त्वमप्यत्र मातः कुरु यथेप्सितम्
अशा रीतीने, पृथ्वीवर इतरही महान धनुर्धारी क्षत्रिय ब्राह्मणांपासून जन्मले, जे श्रेष्ठ धर्म जाणणारे, पराक्रमी आणि बलवान होते. हे ऐकून, आई, तूही येथे तुझ्या इच्छेनुसार वाग.
पुनर्भरतवंशस्य हेतुं सन्तानवृद्धये। वक्ष्यामि नियतं मातस्तन्मे निगदतः शृणु
आता मी भारत वंशाच्या संततीवाढीचे कारण सांगतो; आई, मी सांगतो ते लक्षपूर्वक ऐक.
ब्राह्मणो गुणवान्कश्चिद्धनेनोपनिमन्त्र्यताम्। विचित्रवीर्यक्षेत्रेषु यः समुत्पादयेत्प्रजाः
कोणीतरी गुणी ब्राह्मणाला धन देऊन बोलवा, जो विचित्रवीर्याच्या क्षेत्रात संतती उत्पन्न करू शकेल.
भीष्मस्य तु वचः श्रुत्वा धर्महेत्वर्थसंहितम्। माता सत्यवती भीष्मं पुनरेवाभ्यभाषत
भीष्माने धर्म आणि हेतू यावर आधारलेले हे शब्द सांगितल्यावर, माता सत्यवतीने पुन्हा भीष्माशी बोलले.
औचथ्यमधिकृत्येदमङ्गं च यदुदाहृतम्। पौराणी श्रुतिरित्येषा प्राप्तकालमिदं कुरु
औचथ्याच्या प्रसंगाबद्दल आणि अंगाबद्दल सांगितले ते, ही प्राचीन परंपरा प्रमाण मानली जाते; आता योग्य वेळ आहे, हे कर.
त्वं हि पुत्र कुलस्यास्य ज्येष्ठः श्रेष्ठश्च भारत। यथा च ते पितुर्वाक्यं मम कार्यं तथाऽनघ
हे भारत, तू या कुलातील ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ आहेस; जसे तू वडिलांचे वचन पाळलेस, तसेच माझेही म्हणणे पूर्ण कर, हे निष्पापा.
मम पुत्रस्तव भ्राता यवीयान्सुप्रियश्च ते। बाल एव गतः स्वर्गं भारतो भरतर्षभ
माझा मुलगा, तुझा लहान भाऊ, जो तुला अतिशय प्रिय होता, तो अजून बालपणीच स्वर्गाला गेला, हे भरतश्रेष्ठ.
इमे महिष्यौ तस्येह काशिराजसुते उभे। रूपयौवनसंपन्ने पुत्रकामे च भारत
हे पाहा, काशीराजाच्या मुलाच्या दोन्ही पत्न्या इथे आहेत, त्या दोघीही रूपवान, तरुण आणि मुलांची इच्छा बाळगणाऱ्या आहेत.
धर्म्यमेतत्परं ज्ञात्वा सन्तानाय कुलस्य च। आभ्यां मम नियोगात्तु धर्मं चरितुमर्हसि
आपल्या कुळाचा वंश चालावा म्हणून हेच श्रेष्ठ धर्म आहे, हे जाणून, या दोघींसोबत माझ्या सांगण्याप्रमाणे तू धर्मासाठी वागायला हवे.
असंशयं परो धर्मस्त्वयाः मातः प्रकीर्तितः। त्वमप्येतां प्रतिज्ञां तु वेत्थ या मयि वर्तते
आई, तू निःसंशय श्रेष्ठ धर्म सांगितला आहेस; आणि माझ्यावर असलेली प्रतिज्ञा तुलाही माहीत आहे.
अमरत्वस्य वा हेतोस्त्रैलोक्यसदनस्य वा। उत्सृजेयमहं प्राणान्न तु सत्यं कथंचन
अमरत्व मिळवण्यासाठी किंवा तिन्ही लोकांचा स्वामी होण्यासाठीसुद्धा मी प्राण सोडीन, पण कधीही सत्य सोडणार नाही.
जानामि त्वयि धर्मज्ञ सत्यं सत्यपराक्रम। इच्छंस्त्वमिह लोकांस्त्रीन्सृजेरन्यानरिन्दम
मला माहीत आहे, तू धर्म जाणणारा आहेस, सत्यावर आणि पराक्रमावर ठाम आहेस; तू इच्छिलंस तर इथेच तिन्ही लोकांची निर्मिती करू शकतोस, राजांमध्ये श्रेष्ठ.
यथा तु नः कुलं चैव धर्मश्च न पराभवेत्। सुहृदश्च प्रहृष्टाः स्युस्तथा त्वं कर्तुमर्हसि
आपलं कुळ आणि धर्म यांना काहीही अपयश येऊ नये आणि आपले मित्र आनंदी राहावेत, यासाठी तू तशीच कृती करायला हवीस.
त्वमेव कुलवृद्धासि गौरवं तु परं त्वयि। सोपायं कुलसन्ताने वक्तुमर्हसि नः परम्
तूच आपल्या कुळातील वडीलधारी आहेस आणि सर्वात मोठा मान तुझ्याकडे आहे; म्हणून कुळाचा वंश चालवण्यासाठी योग्य मार्ग आम्हाला सांगावा.
स्त्रियो हि परमं गुह्यं धारयन्ति सदा कुले। पुरुषांश्चैव मायाभिर्बह्वीभिरुपगृह्णते
स्त्रिया नेहमीच घरातील गुपित जपतात आणि अनेक प्रकारच्या उपायांनी पुरुषांवर प्रभाव टाकतात.
सा सत्यवति संपश्य धर्मं सत्यपरायणे। यथा न जह्यां सत्यं च न सीदेच्च कुलं हि नः
सत्यवती, तू सत्याला आणि धर्माला धरून विचार कर, म्हणजे मी सत्य सोडणार नाही आणि आपलं कुळही नष्ट होणार नाही.
ततः सत्यवती भीष्मं वाचा संसज्जमानया। विहसन्तीव सव्रीडमिदं वचनमब्रवीत्
मग सत्यवतीने लाज आणि हसत-हसत, संमिश्र शब्दात भीष्माला असे बोलले.
सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत। विश्वासात्ते प्रवक्ष्यामि सन्तानाय कुलस्य नः
हे महाबाहू भारत, तू जसं सांगितलंस ते खरं आहे; तुझ्यावर विश्वास ठेवून मी आपल्या कुळाच्या वंशासाठी बोलते.
न ते शक्यमनाख्यातुमापद्धर्मं तथाविधम्। त्वमेव नः कुले धर्मस्त्वं सत्यं त्वं परा गतिः
अशा प्रकारचा आपत्तीतील धर्म तुला सांगता येत नाही; तूच आमच्या कुळातील धर्म आहेस, तूच सत्य आहेस, आणि तूच आमचा शेवटचा आधार आहेस.
यत्त्वं वक्ष्यसि तत्कार्यमस्माभिरिति मे मतिः।' तस्मान्निशम्य सत्यं मे कुरुष्व यदनन्तरम्। `शृणु भीष्म वचो मह्यं धर्मार्थसहितं हितम्
तू जे सांगशील ते आम्ही नक्की करू, असं माझं ठरवलं आहे; म्हणून माझं सत्य ऐकून पुढे जे योग्य ते कर. भीष्मा, माझं धर्म आणि अर्थ युक्त हितकारक वचन ऐक.
न च विस्रम्भकथितं भवान्सूचितुमर्हति। यस्तु राजा वसुर्नाम श्रुतस्ते भरतर्षभ
विश्वासाने सांगितलेली गोष्ट इतरांना सांगू नये; पण, हे भारतश्रेष्ठ, वसु नावाच्या राजाबद्दल तू ऐकलं आहेस.
तस्य शुक्लादहं मत्स्या धृता कुक्षौ पुरा किल। मातरं मे जलाद्धृत्वा दाशः परमधर्मवित्
कधीकाळी त्या राजाच्या पांढऱ्या राणीच्या पोटी मी माशाच्या रूपात वाढले; माझ्या आईला पाण्यातून एक धर्मनिष्ठ मच्छीमार घेऊन गेला.
मां तु स्वगृहमानीय दुहितृत्वेऽभ्यकल्पयत्। धर्मयुक्तः स धर्मेण पिता चासीत्ततो मम
त्याने मला आपल्या घरी नेऊन मुलगी म्हणून वाढवलं; तो धर्मशील होता, म्हणून तो माझा धर्मपिता झाला.
धर्मयुक्तस्य धर्मार्थं पितुरासीत्तरी मम। सा कदाचिदहं तत्र गता प्रथमयौवनम्
त्या धर्मनिष्ठ पित्याकडे एक होडी होती, धर्मासाठीच ती होती; एकदा मी तिथे, तारुण्याच्या पहिल्या अवस्थेत गेले होते.
अथ धर्मविदां श्रेष्ठः परमर्षिः पराशरः। आजगाम तरीं धीमांस्तरिष्यन्यमुनां नदीम्
मग धर्मज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, परम ऋषी पराशर, यमुनानदी ओलांडण्यासाठी त्या होडीत आले.