पुरा निर्दिष्टभावा त्वामागतास्मि वरानन। देवव्रतं समुत्सृज्य सानुजं भरतर्षभम्
पूर्वी मी तुलाच निवडलं होतं, म्हणून मी इथे आले आहे, देवव्रत आणि त्याचा भाऊ, या भरतवंशातील वीरांना सोडून.
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विधिवन्मां समुद्यताम्
माझं मनापासून तुझ्याकडे येणं योग्य आहे, म्हणून तू मला स्वीकार, तुझं कल्याण होवो.
तयैवमुक्तः साल्वोपि प्रहसन्निदमब्रवीत्। निर्जिताऽसीह भीष्मेण मां विनिर्जित्य राजसु
असं ऐकून साल्व हसत म्हणाला—'राज्यांमध्ये मला हरवून, भीष्माने तुला जिंकून इथे आणलं.'
अन्येन निर्जितां भद्रे विसृष्टां तेन चालयात्। न गृह्णामि वरारोहे तत्र चैव तु गम्यताम्
सुंदर मुखी, दुसऱ्याने जिंकलेली आणि त्याने सोडलेली स्त्री मी स्वीकारू शकत नाही; म्हणून तू तिथेच जा.'
इत्युक्ता सा समागम्य कुरुराज्यमनुत्तमम्। अम्बाब्रवीत्ततो भीष्मं त्वयाऽहं सहसा हृता
असं ऐकून, ती पुन्हा कुरूंच्या अद्वितीय राज्यात आली. मग अंबेने भीष्माला सांगितलं—'तू मला जबरदस्तीने इथे आणलंस.'
क्षत्रधर्ममवेक्षस्व त्वं भर्ता मम धर्मतः। यां यः स्वयंवरे कन्यां निर्जयेच्छौर्यसंपदा
क्षत्रिय धर्माचा विचार कर; नियमाने तू माझा पती आहेस. जो पुरुष स्वयंवरात आपल्या शौर्याने कन्येला जिंकतो—
राज्ञः सर्वान्विनिर्जित्य स तामुद्वाहयेद्ध्रुवम्। अतस्त्वमेव भर्ता मे त्वयाऽहं निर्जिता यतः
सर्व राजांना हरवून, तो नक्कीच तिच्याशी विवाह करतो. म्हणून, तूच माझा पती आहेस, कारण तू मला जिंकलंस.
तस्माद्वहस्व मां भीष्म निर्जितां संसदि त्वया। ऊर्ध्वरेता ह्यहमिति प्रत्युवाच पुनःपुनः
म्हणून, भीष्मा, सभेत जिंकलेल्या मला तू विवाह कर. 'मी ब्रह्मचर्य व्रत घेतलं आहे,' असं त्याने पुन्हा पुन्हा सांगितलं.
भीष्मं सा चाब्रवीदम्बा यथाजैषीस्तथा कुरु। एवमन्वगमद्भीष्मं षट्समाः पुष्करेक्षणा
अंबेनं भीष्माला म्हणाली, "तुम्ही जसं वचन दिलंत, तसं करा." मग ती कमळासारख्या डोळ्यांची स्त्री सहा वर्षं भीष्मामागे फिरत राहिली.
ऊर्ध्वरेतास्त्वहं भद्रे विवाहविमुखोऽभवम्। तमेव साल्वं गच्छ त्वं यः पुरा मनसा वृतः
"माझं मन आता लग्नाकडे नाही, मी ब्रह्मचर्य स्वीकारलं आहे, सोज्वळे. तू ज्याला मनाने आधी पसंत केलंस, त्या साल्वाकडे परत जा."
अन्यसक्तं किमर्थं त्वमात्मानमवदः पुरा। अन्यसक्तां वधूं कन्यां वासयेत्स्वगृहे न हि
"तुला आधीच दुसऱ्यावर प्रेम होतं, तर मग तू स्वतःला माझ्यासाठी का सांगितलंस? जी मुलगी किंवा वधू दुसऱ्यावर आसक्त आहे, तिला आपल्या घरी ठेवू नये."
नाहमुद्वाहयिष्ये त्वां मम भ्रात्रे यवीयसे। विचित्रवीर्याय शुभे यथेष्टं गम्यतामिति
"मी तुझ्याशी लग्न करणार नाही, आणि तुला माझ्या लहान भावाकडे, विचित्रवीर्याकडेही देणार नाही. शुभे, तू जिथे हवं तिथे जा."
भूयः साल्वं समभ्येत्य राजन्गृह्णीष्व मामिति। नाहं गृह्णाम्यन्यजितामिति साल्वनिराकृता
ती पुन्हा साल्वाकडे जाऊन म्हणाली, "राजा, मला स्वीकारा." साल्व म्हणाला, "माझ्याआधी दुसऱ्याने जिंकलेली मी स्वीकारणार नाही," आणि त्याने तिला नाकारलं.
ऊर्ध्वरेतास्त्वहमिति भीष्मेण च निराकृता। अम्बा भीष्मं पुनः साल्वं भीष्मं साल्वं पुनः पुनः
भीष्माने स्वतःला ब्रह्मचारी सांगून तिला नाकारलं; मग अंबा पुन्हा पुन्हा भीष्माकडे आणि साल्वाकडे जाऊन आली.
गमनागमनेनैवमनैषीत्षट् समा नृप। अश्रुभिर्भूमिमुक्षन्ती शोचन्ती सा मनस्विनी
राजा, अशा रीतीने येण्या-जाण्यात तिने सहा वर्षं घालवली. ती मनाने मोठी असलेली स्त्री जमिनीवर अश्रू सोडत राहिली, दुःख करत राहिली.
पीनोन्नतकुचद्वन्द्वा विशालजघनेक्षणा। श्रोणीभरालसगमा राकाचन्द्रनिभानना
तिचे स्तन भरदार आणि उंच, कंबरी रुंद, डोळे मोठे, कंबरेच्या वजनामुळे तिची चाल जड, आणि चेहरा पौर्णिमेच्या चंद्रासारखा तेजस्वी होता.
वर्षत्कादम्बिनीमूर्ध्नि स्फुरन्ती चञ्चलेव सा। सा ततो द्वादश समा बाहुदामभितो नदीम्। पार्श्वे हिमवतो रम्ये तपो घोरं समाददे
पावसात कदंबाच्या झाडासारखे तिचे केस हलत होते, जणू काही अस्वस्थ होते. मग तिने हिमालयाच्या रम्य काठी, नदीच्या जवळ, बारा वर्षं कठोर तप केला.
संक्षिप्तकरणा तत्र तप आस्थाय सुव्रता। पादाङ्गुष्ठेन साऽतिष्ठदकम्पन्त ततः सुराः
तिने आपली सर्व इंद्रिये आवरली, व्रत पाळलं, आणि फक्त अंगठ्यावर उभी राहिली; तिच्या या तपामुळे देवताही थरथरू लागले.
तस्यास्तत्तु तपो दृष्ट्वा सुराणां क्षोभकारकम्। विस्मितश्चैव हृष्टश्च तस्यानुग्रहबुद्धिमान्
तिचं ते कठोर तप पाहून, जे देवांना अस्वस्थ करणारं होतं, त्यातला एक देव अचंबित आणि आनंदी झाला, आणि तिला कृपा करण्याचा निर्धार केला.
अनन्तसेनो भगवान्कुमारो वरदः प्रभुः। मानयन्राजपुत्रीं तां ददौ तस्यै शुभां स्रजम्
अनंतसेन, म्हणजेच कुमार, वर देणारा प्रभू, त्याने राजकन्येचा सन्मान केला आणि तिला सुंदर हार दिला.
एषा पुष्करिणी दिव्या यथावत्समुपस्थिता। अम्बे त्वच्छोकशमनी माला भुवि भविष्यति
ही दिव्य कमळाची सरोवर जशी हवी तशी प्रकट झाली आहे. अंबे, हा हार तुझ्या दुःखाचा नाश करण्यासाठी पृथ्वीवर राहील.
एतां चैव मया दत्तां मालां यो धारयिष्यति। सोऽस्य भीष्मस्य निधने कारणं वै भविष्यति
हा हार मी दिला आहे, तो जो घालेल, तो भीष्माच्या मृत्यूचं कारण होईल.
अन्यपूर्वेति मां साल्वो नाभिनन्दति बालिशः। साहं धर्माच्च कामाच्च विहीना शोकधारिणी
साल्व, मूर्खपणाने, मला स्वीकारत नाही कारण मी आधी दुसऱ्यावर प्रेम केलं होतं. मी आता धर्म आणि इच्छेपासून वंचित, दुःखाने भरलेली आहे.
अपतिः क्षत्रियान्सर्वानाक्रन्दामि समन्ततः। इयं वः क्षत्रिया माला या भीष्मं निहनिष्यति
माझा पती नाही, म्हणून मी सर्व क्षत्रियांना सगळीकडे हाक मारते. हे क्षत्रियांनो, हा हार तुमचाच आहे, जो भीष्माचा वध करेल.
अहं च भार्या तस्य स्यां यो भीष्मं घातयिष्यति। तस्याश्चङ्क्रम्यमाणायाः समाः पञ्च गताः पराः
जो भीष्माचा वध करेल, मी त्याची पत्नी होईन. तशीच फिरत फिरत तिची आणखी पाच वर्षं गेली.
नाभवच्छरणं कश्चित्क्षत्रियो भीष्मजाद्भयात्। अगच्छत्सोमकं साऽम्बा पाञ्चालेषु यशस्विनम्
भीष्माच्या भीतीने कुठल्याही क्षत्रियाने तिला आश्रय दिला नाही. मग अंबा पाञ्चालांमध्ये प्रसिद्ध असलेल्या सोमकाकडे गेली.
सत्यसन्धं महेष्वासं सत्यधर्मपरायणम्। सा सभाद्वारमागम्य पाञ्चालैरभिरक्षितम्
ती पाञ्चालांनी राखलेल्या सभागृहाच्या दाराशी आली, जिथे सत्यव्रती, महान धनुर्धारी, आणि नेहमीच धर्मनिष्ठ असा तो उभा होता.
पाञ्चालराजमाक्रन्दत्प्रगृह्य सुभुजा भुजौ। भीष्मेण हन्यमानां मां मज्जन्तीमिव च ह्रदे
पाञ्चालराजाने आपल्या बळकट बाहूंनी मला धरले आणि मोठ्याने हाक मारली, भीष्म मला जणू खोल तळ्यात बुडवत असल्यासारखे मारत होता.
यज्ञसेनाभिधावेह पाणिमालम्ब्य चोद्धर। तेन मे सर्वधर्माश्च रतिभोगाश्च केवलाः
यज्ञसेना, इथे ये, माझा हात धर आणि मला वर काढ; यामुळे माझे सर्व कर्तव्य आणि सुख सुरक्षित राहतील.
उभौ च लोकौ कीर्तिश्च समूलौ सफलौ हृतौ। ***न्त्येवं न विन्दामि राजन्यं शरणं क्वचित्
माझी कीर्ती आणि दोन्ही लोक, मुळासकट आणि फळांसकट, हिरावली गेली आहे; म्हणून मला कुठेही क्षत्रियाचा आधार मिळत नाही.